Mam takie zdanie: Poranek z I suity Peer Gynt. Peer Gynt składa się z dwóch suit, więc ten drugi tytuł powinnam odmienić, zwłaszcza że to imię i nazwisko. Peer Gynta? Peera Gynta?


Rozstrzygając tę wątpliwość, należy rozważyć kwestię odmienności lub nieodmienności Peer Gynt w dwóch kontekstach:

 

1) Jeśli potraktujemy tę nazwę jak nazwę osobową, czyli po prostu jak imię i nazwisko, to powinna się tu pojawić forma odmieniona zgodnie z zasadą, że odmieniamy wszystkie imiona obce męskie zakończone w wymowie na spółgłoskę oraz wszystkie obce nazwiska oprócz kilku nieodmiennych wyjątków (zakończone w wymowie na [ła], np. Benoît, Dubois, Pasqua; zakończone w wymowie na samogłoskę [u] niezależnie od zapisu, np. Ceauşescu, Kimbangu, Nehru, Pompidou, Giraudoux, Levittou lub zakończone w wymowie na akcentowaną samogłoskę [o], np. Hugo, Desnos, Despiau, Cocteaux, Cousteau, Rousseau). A więc poprawne będzie np. zdanie: Suity opowiadają o dramatycznych losach Peera Gynta albo Suity opowiadają o dramatycznych losach Peer Gynta. Tę drugą wersję (z nieodmienionym imieniem) można stosować, ponieważ w zestawieniu: obce imię + nazwisko dopuszczalne jest odmienianie tylko jednego komponentu, nawet jeśli nie ma żadnych przeszkód formalnych, by odmienić oba człony - najczęściej jest to nazwisko przy nieodmiennym imieniu. O tym decyduje tradycja odmieniania, częściowej odmiany lub nieodmieniania danego zestawienia.

 

2) Jeśli natomiast ową nazwę osobową podajemy w kontekście tytułu, to zasada jest inna. Podane przez Panią zdanie powinno  brzmieć: "Poranek" (tytuł części I suity) I suity "Peer Gynt" (tytuł suit) albo - nieco mniej oficjalnie - Poranek z "Peera Gynta" lub z "Peer Gynta". To konstrukcje analogiczne do struktur typu: Fragmenty baletu "Jezioro łabędzie" można usłyszeć w filmie "Ludzie Boga" albo Fragmenty "Jeziora łabędziego" można usłyszeć w filmie "Ludzie Boga".

 


Autor: Magdalena Smoleń-Wawrzusiszyn
Ostatnia aktualizacja: 23.03.2012, godz. 12:03 - Magdalena Smoleń-Wawrzusiszyn