PERKOZ RDZAWOSZYI Podiceps grisegena (Boddaert, 1783)
SYSTEMATYKA: Rząd – perkozy Podicipediformes, rodzina – perkozowate Podicipedidae.
WYGLĄD: Wymiary ciała: długość 40–50 cm, rozpiętość skrzydeł 77–85 cm, masa 0,8–0,9 kg. Dorosłe osobniki mają czarny wierzch głowy, białawe policzki i żółtą nasadę dzioba oraz czarniawy grzbiet. W upierzeniu godowym samce i samice mają charakterystyczną, rdzawoczerwoną szyję, która w upierzeniu spoczynkowym jest szara. Osobniki młodociane łatwo rozpoznać po białym policzku z dwoma ciemnymi, podłużnymi paskami i bladordzawej szyi. Oczy przez całe życie ptaków mają czarny kolor.
DYMORFIZM: Samice nieco mniejsze.
ŚRODOWISKO: Preferuje stosunkowo nieduże (do 3 ha) i płytkie (do 2 m głębokości) zbiorniki, z dobrze rozwiniętą roślinnością wynurzoną, ale równocześnie z obecnością otwartej wody. Zasiedla również starorzecza i torfianki, a także tak nietypowe akweny, jak osadniki i wyrobiska w sąsiedztwie siedzib ludzkich.
DIETA: W okresie lęgowym żywi się przede wszystki wodnymi bezkręgowcami, zaś podczas wędrówek i na zimowiskach podstawę pokarmu stanowią drobne ryby. Zajada także rośliny wodne.
ROZRÓD: Jest to gatunek monogamiczny. Dojrzałość płciową wykazuje w 2 lub 3 roku życia.Okres lęgowy trwa od kwietnia do sierpnia. Gniazdo stanowi płaski, pływający kopiec, o średnicy do 45 cm, a wysokości do 50 cm, wystający zaledwie 3–4 cm nad powierzchnię lustra wody, zbudowany z gnijących liści roślin wodnych, umieszczony najczęściej wśród wynurzonej roślinności wodnej, zwykle na płytkiej wodzie, o głębokości 40–70 cm, lecz czasami na wodzie głębszej (do 150 cm). Gniazdo umiejscowione jest zwykle na skraju trzcin lub pałki wodnej. Ptaki odbywają jeden lęg w roku. Samica składa od 2-6 jaj, wysiaduje je od 21 do 23 dni. Młode osiągają samodzielność po 8-10 tygodniach.
AKTYWNOŚĆ: Gatunek o aktywności dziennej, jednak podczas wędrówek ptaki przemieszczają się głównie nocą. W okresie lęgowym - terytorialny. Pisklęta po wykluciu często są noszone na grzbiecie rodziców.
ROZMIESZCZENIE: Zamieszkuje środkową i wschodnią Europę, Syberię, Zakaukazie, wybrzeża Morza Aralskiego, północną część Japonii i Amerykę Północną na obszarze od Alaski po Labrador.
LICZEBNOŚĆ: W Europie populacja lęgowa liczy ok. 31 000–140 000 p.
OCHRONA: Ochrona gatunkowa w Polsce: gatunek objęty ochroną ścisłą (Dz U z 2004 r. Nr 220, poz. 2237) Status zagrożenia w Europie: S gatunek niezagrożony, którego status ochronny jest prawdopodobnie odpowiedni; BirdLife International: SPEC -; Dyrektywa Ptasia: Art. 4.2; Konwencja Berneńska: załącznik II; Konwencja Bońska: załącznik II; Porozumienie AEWA.
UWAGI: