Prof. Jacek Dąbała,
Kontakt:
e-mail:dabalaj@o2.
BIOGRAM Jacek Dąbała (ur. 22 sierpnia 1959 r. w Warszawie) - polski specjalista w zakresie mediów i literatury; profesor na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, kierownik Katedry Warsztatu Medialnego i Aksjologii w Instytucie Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej na Wydziale Nauk Społecznych KUL. Ukończył filologię polską na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim (1983) i scenariopisarstwo w PWSFTViT w Łodzi (1989). Rozprawę doktorską obronił na Uniwersytecie Marii Curie Skłodowskiej w Lublinie (1993); habilitacja w 2005 roku (UMCS). Pracę w mediach rozpoczął po wygraniu konkursu na prezentera radiowo-telewizyjnego w 1987 roku. W latach 1987-1988 współpracował jako dziennikarz z różnymi redakcjami Radia Lublin. W latach 1989-2002 pracował jako redaktor w TVP S.A., w Oddziale w Lublinie. Prowadził "na żywo" wiele programów, poczynając od rozrywkowych i kulturalnych, a kończąc na studiach wyborczych. Był wydawcą i prezenterem programów informacyjnych i całodziennych. Realizował także reportaże, filmy dokumentalne, informacje do serwisów informacyjnych (newsy) i teledyski. Jest posiadaczem prezenterskiej karty ekranowej. Pracował także jako lektor przy rożnych produkcjach telewizyjnych. W latach 2002-2007 r. adiunkt w Zakładzie Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej UMCS. Od 1.10.2007 r. profesor KUL; od 2009 r. także profesor Społecznej Wyższej Szkoły Przedsiębiorczości i Zarządzania (Warszawa) na kierunku dziennikarstwo i komunikacja społeczna. Prowadzi zajęcia m.in. z zakresu szeroko rozumianej komunikacji medialnej (literatura-film-media). Jako badacz i wykładowca interesuje się aksjologią mass mediów, warsztatem dziennikarskim i gatunkami dziennikarskimi, teorią i praktyką creative writing, analizą dzieła medialnego, współczesną literaturą światową i polską, dramaturgią w komunikacji medialnej, teorią literatury, retoryką dziennikarską oraz sztuką autoprezentacji w telewizji. Wykładał m.in. na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie (m.in. Studium Literacko-Artystyczne) i w Wyższej Szkole Dziennikarskiej im. Melchiora Wańkowicza w Warszawie. Twórczość Jest współautorem scenariusza do jednego z najgłośniejszych polskich filmów, pt. "Młode wilki" (1995). Opublikował dziesięć powieści (m.in. "Telemaniak", "Prawo śmierci", "Pieszczochy losu" i "Diabelska przypadłość", "Złodziej twarzy" i "Ryzykowny pomysł", "Największa przyjemność świata") oraz tragifarsę polityczną "Mechanizm". Za powieść "Pieszczochy losu" otrzymał w 1997 r. Nagrodę Literacką im. B. Prusa. Uzasadnienie jury brzmiało: "za odwagę w podejmowaniu skomplikowanych problemów współczesności w konwencji ironiczno-groteskowej i znakomite opanowanie warsztatu pisarskiego". Napisał monografię wybitnego polskiego conradysty emigracyjnego, pt. "Wit Tarnawski jako krytyk literacki" oraz opracował pierwszy w Polsce wybór tekstów krytycznych Tarnawskiego - "Uchwycić cel". Opracował także "Antologię polskiej krytyki literackiej na emigracji 1945-1985". Jest autorem książki - w ramach retoryki dziennikarskiej - na temat sztuki pisania, pt. "Tajemnica i suspens. Wokół głównych problemów creative writing" (2004). Drugie wydanie tej książki, zmienione i uzupełnione, ukazało się pod tytułem: "Tajemnica i suspens w sztuce pisania. W kręgu retoryki dziennikarskiej i dramaturgii medialnej" (2010). Opublikował podręcznik z dziedziny dziennikarstwa telewizyjnego, pt. "Warsztatowo-aksjologiczne mechanizmy tworzenia telewizji" (2011) Problematykę warsztatowo-aksjologiczną w mediach (także w kontekście literackim) zarysował w książce "Horyzonty komunikacji medialnej" (2006). Artykuły i recenzje drukował m.in. w "Zeszytach Prasoznawczych", "Studiach Medioznawczych", "Tekstach Drugich", "Pamiętniku Literackim", "Ruchu Literackim", "Więzi", "Odrze", "Kresach", "Tygodniku Powszechnym", "Twórczości", "Rzeczpospolitej", "Akcencie", "Przeglądzie Powszechnym", "Ethosie", "Annales UMCS" i "W drodze". Wśród ostatnich prac na temat problematyki medialnej znajdują się m.in.: 1. J. Dąbała, Współczesne mass media wobec wartości, [w]: Media studies. Refleksje nad stanem obecnym, red. K.Stępnik i M.Rajewski, Lublin 2008. 2. J. Dąbała, Sztuka pisania według Ryszarda Kapuścińskiego, [w]: Ryszard Kapuściński. Portret dziennikarza i myśliciela, red. K.Wolny-Zmorzyński, W.Piątkowska-Stepaniak, B.Nierenberg, W.Furman, Opole 2008. 3. J. Dąbała, Krótki zakręt w Telewizji Polskiej, "Rzeczpospolita" 2009, nr 11. 4. J. Dąbała, O sensowności utworzenia nowej dziedziny nauki, "Studia Medioznawcze" 2009, nr 4. 5. J. Dąbała, Rozumienie dramaturgii w pracy dziennikarskiej, [w]: Kultura medialnie zapośredniczona. Badania nad mediami w optyce kulturoznawczej, red. W.Chyła, M.Kamińska, P.Kędziora, M.Kosińska, Poznań 2010. 6. J. Dąbała, Futurystyczne perspektywy mediów audiowizualnych, czyli o zagrożeniu praw człowieka, [w]: Czy istnieje IV władza? Wolność prasy w teorii i praktyce, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2010. 7. J.Dąbała, O dojrzałości wypowiedzi medialnej, w: Studia nad dziennikarstwem, pod red. I.Hofman,
Wydawnictwo UMCS, Lublin 2011. Jest członkiem Polskiego Towarzystwa Komunikacji Społecznej, Stowarzyszenia Pisarzy Polskich oraz członkiem Polskiej Akademii Filmowej. Wydawnictwo storybox.pl wydało w formie audiobooków dwie jego książki sensacyjne: "Złodziej twarzy" (czyta: Włodzimierz Press) i "Ryzykowny pomysł" (czyta: Adam Ferency). Był autorem felietonów z cyklu "Podglądy medialne", w ramach programu publicystycznego "O co chodzi?" na antenie TVP Info. W latach 2008-2010 był komentatorem problematyki społeczno-polityczno-medialnej w Radiu Lublin; komentuje problematykę medialną m.in. w "Rzeczpospolitej", miesięczniku "Press" oraz telewizji "Polsat". W styczniu 2011 roku na antenie Radia Lublin została wyemitowana w odcinkach powieść pt. "Pieszczochy losu" (1997).
