Informacja o relizacji projektu
„Poznawcze i efektywne uwarunkowania aktywnego poczucia humoru" (promotorski) (I N 106 0664 33). Kierownik projektu - dr hab., prof. KUL Piotr Francuz. Główny wykonawca - mgr Małgorzata Torój. Termin realizacji: 6 IX 2007 - 5 IX 2008 r.
Celem projektu była odpowiedź na pytanie: Jakie zmienne poznawcze i afektywne wyjaśniają aktywne poczucie humoru?
Zgodnie z teorią percepcyjno-poznawczą rozwiązania niespójności odpowiedzi poszukiwano wśród zmiennych poznawczych i afektywnych. Przypuszczano, że niezależny od pola styl poznawczy, potrzeba poznania, umiejętność wnioskowania przez analogię, pamięć operacyjna, częstość przeżywania pozytywnych i negatywnych stanów afektywnych oraz dystans do siebie będą wyjaśniać aktywne poczucie humoru.
Biorąc pod uwagę mankamenty różnych metod pomiaru poczucia humoru w aspekcie twórczym, postanowiono w badaniu własnym mierzyć zmienną wyjaśnianą za pomocą trzech metod: samoopisowej, socjometrycznej i wykonawczej. W wyniku przeglądu dotychczasowej literatury psychologicznej uznano się, że wyniki uzyskane za pomocą każdej z metod będą korelować ze sobą bardzo słabo lub w ogóle. Postanowiono więc przetestować osobne modele wyjaśniające i predykcyjne aktywnego poczucia humoru mierzonego metodą samoopisową, socjometryczną i wykonawczą.
W wymiarze humoru mierzonego metodą samoopisową najlepszym predyktorem okazała się zmienna potrzeby poznania, niezależnie od typu podskali. W drugiej kolejności znaczącą rolę w wyjaśnianiu poczucia humoru odgrywają: dystans do siebie, lubienie własnych zdjęć oraz częstość przeżywania pozytywnych stanów afektywnych. Jako drugi predyktor do modelu aktywnego poczucia humoru mierzonego metodą samoopisową została wprowadzona zmienna lubienia własnych zdjęć. W odniesieniu do wskaźnika twórczego poczucia humoru metody samoopisowej, poza potrzebą poznania, najlepszym predyktorem okazała się częstość doświadczania negatywnych stanów afektywnych. Natomiast w wyjaśnianiu dodatkowo znaczenie miał dystans do siebie. Fizjologiczna reakcja na niespójność odniesieniu do własnej osoby (modyfikacja 100%) okazała się istotna w wyjaśnianiu i przewidywaniu humoru adaptacyjnego, pośród takich zmiennych jak: potrzeba poznania, lubienie własnych zdjęć i subiektywna reakcja na własne zdjęcie bez modyfikacji.
Mierząc humor za pomocą metody wykonawczej, najłatwiej można przewidywać jego poziom na podstawie umiejętności wnioskowania przez analogię oraz pojemności pamięci operacyjnej.
W wymiarze oceny rówieśniczej żadna z proponowanych przez autorkę pracy zmiennych poznawczych i afektywnych nie okazała się istotna w wyjaśnianiu aktywnego poczucia humoru. Ważne natomiast były zmienne: lubienie, ilość czasu spędzanego razem oraz pomocność.
Prowadząc badania nad aktywnym poczuciem humoru należy więc uwzględniać, który aspekt humoru jest przedmiotem zainteresowania i odpowiednio dobierać metody pomiaru. Wskazanie konkretnych procesów poznawczych i afektywnych leżących u podłoża każdego z wymiarów poczucia humoru pozwala lepiej planować oddziaływania edukacyjne i terapeutyczne. Jeśli celem oddziaływania jest rozwój kompetencji w zakresie tworzenia humoru, wówczas istotne staje się trenowanie osób w zakresie osiągnięć pamięciowych, jak i umiejętności wnioskowania. Z drugiej strony jeśli przedmiotem oddziaływania jest pomoc osobom w ujawnianiu na zewnątrz własnego poczucia humoru, wówczas istotne staje się rozwijanie potrzeby poznania, jak i wzmacnianie dystansu do siebie.
