Szanowni Państwo!

Zgromadzeni w Auli Stefana Kardynała Wyszyńskiego, będącej świadkiem najważniejszych wydarzeń uniwersyteckich i podejmującej najznakomitszych gości naszej Alma Mater w ostatnich dziesięcioleciach, uczestniczymy dziś w uroczystości nadania godności doktora Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II pracownikom naukowym oraz absolwentom studiów doktoranckich. Uroczystością tą wieńczą oni kilkuletni okres w swojej naukowej biografii. Spektakularny, podniosły i ważny to moment. Niezwykły dla nowych doktorów i wzruszający dla ich najbliższych. Promotorów napawający dumą, a całą społeczność uniwersytecką – radością. Bo oto nasza rodzina akademicka może poszczycić się nowym zastępem ludzi, którzy zapragnęli poznawać prawdę i podjęli to wyzwanie pod merytoryczną opieką profesorów tej oto katolickiej Uczelni. Dzisiaj też z całą odpowiedzialnością wypowiadają słowa doktorskiego ślubowania – słowa zobowiązujące, tak jak zobowiązująca i znacząca jest godność, którą zostają obdarzeni; godność nierozerwalnie związana z misją uniwersytetu jako instytucji. Uniwersytet zaś – jak głosił przed laty prof. Kazimierz Twardowski w swym wybitnym wykładzie z okazji przyznania mu tytułu doktora honoris causa Uniwersytetu Poznańskiego – „[...] promienieje dostojeństwem, spływającym na niego z olbrzymiej doniosłości funkcji, którą pełni. Wszak niesie ludzkości światło czystej wiedzy, wzbogaca i pogłębia naukę, zdobywa coraz to nowe prawdy i prawdopodobieństwa – tworzy jednym słowem najwyższe wartości intelektualne, które przypaść mogą człowiekowi w udziale”.

 

Szanowni Państwo!

Dzisiejsza uroczystość promocji doktorskich wpisuje się w obchody kolejnej, 95. już rocznicy śmierci ks. Idziego Radziszewskiego – pomysłodawcy, założyciela i pierwszego rektora KUL, a jednocześnie uznanego filozofa i znakomitego intelektualisty.

W kontekście tej uroczystości warto w kilku chociaż słowach wspomnieć właśnie o doktoracie ks. Radziszewskiego. Otóż, przygotował go pod kierunkiem ks. prof. Dezyderego Merciera w Wyższym Instytucie Filozoficznym w Lowanium, założonym w celu prowadzenia badań nad filozofią scholastyczną, a zwłaszcza nad tomizmem, z uwzględnieniem dorobku nauk szczegółowych. Rozprawa doktorska ks. Radziszewskiego, obroniona w 1900 r., po 2-letnich studiach, nosiła tytuł De ideae religionis genesi in evolutionismo Darvino-Spenceriano (Geneza idei religii w ewolucjonizmie Darwina i Spencera), a jej główną tezą było twierdzenie, że ewolucjonizm prezentowany przez Karola Darwina i Herberta Spencera nie daje należytej odpowiedzi na temat pochodzenia religii. Z dużym obiektywizmem, a jednocześnie krytycznie ocenia w niej ks. Radziszewski różne stanowiska ewolucjonistyczne i broni racjonalności spojrzenia filozofii chrześcijańskiej. W rozważaniach swoich przywołuje też poglądy i publikacje wielu uczonych, wykazując się dużą erudycją i doskonałą znajomością najnowszej literatury przedmiotu w języku łacińskim, niemieckim, francuskim i angielskim.

Łacińskojęzyczny rękopis rozprawy doktorskiej ks. Idziego Radziszewskiego przechowywany jest w bibliotece Wyższego Instytutu Filozoficznego w Lowanium, gdzie zachowały się również protokoły z obrony jego licencjatu i doktoratu, uwieńczonych uzyskaniem znakomitych not – avec grande distinction. Zaś polska edycja doktoratu ukazała się staraniem Wydziału Filozofii 5 lat temu, z okazji 90. rocznicy śmierci założyciela KUL.

 

Szanowni Państwo!

Wspomniany prof. Twardowski, kończąc swą płomienną mowę, wygłosił deklarację tej oto treści: „I jak wtedy, gdy lat temu czterdzieści po ukończeniu studiów uniwersyteckich otrzymałem po raz pierwszy godność doktora filozofii, tak też teraz, gdy godność tę otrzymuję po latach pracy jako odznaczenie i nagrodę, ślubuję, że – do ostatniego tchnienia – czynić będę, co w mej mocy, «quo magis veritas propagetur et lux eius, qua salus humani generis continetur, clarius effulgeat!»”.

... dla lepszego głoszenia prawdy...

W tym kontekście nie sposób nie przywołać słów wieloletniego znakomitego profesora KUL – papieża Polaka wypowiedzianych podczas jego jedynej w okresie pontyfikatu wizyty na naszej Uczelni. „Uniwersytecie! Alma Mater! [...] Służ Prawdzie! Jeśli służysz Prawdzie – służysz Wolności. Wyzwalaniu człowieka i Narodu. Służysz Życiu!”. Te znamienne i wielokrotnie cytowane zdania powinny nieustannie przypominać o misji przypisanej uniwersytetowi, dzięki której promienieje on dostojeństwem.