Jak będzie brzmiał przymiotnik dzierżawczy od imienia artysty Michała Anioła, np w wyrażeniu kopuła (czyja?)..........., czyli kopuła Michała Anioła, analogicznie do zestawienia: dramat Szekspirowski, czyli dramat Szekspira?

 

Od nazw osobowych tworzymy przymiotniki dzierżawcze za pomocą dwóch przyrostków -owy i -ski. Przymiotniki dzierżawcze (odpowiadające na pytanie czyj?) od nazw osób zawsze piszemy od wielkiej litery. Trzeba pamiętać, że nie od wszystkich imion czy nazwisk tworzymy przymiotniki dzierżawcze. Do tej grupy należą wszystkie te nazwy, które mają postać przymiotnika, np. Kochanowski, Ciepły, lub odmieniają się jak przymiotnik, np. Linde. Istnieją nazwiska, od których zwyczajowo nie tworzymy przymiotnika, ponieważ na przeszkodzie stoją względy stylistyczno-estetyczne, np. przymiotnik Mickiewiczowy ma zabarwienie książkowe, archaiczne, przymiotnik Michałowy (od imienia Michał) - zabarwienie gwarowe (np. pod miedzą Michałową), z kolei Michałowski brzmi jak popularne polskie nazwisko o postaci przymiotnikowej. Oprócz tych ograniczeń również uzus (powszechny zwyczaj językowy) decyduje o tym, czy utworzymy przymiotnik od obcych nazwisk i imion, czy też nie. Takie formy mają tylko niektóre spolszczone, często używane imiona lub nazwiska, np. Byron (Byronowski albo Bajronowski), Shakespeare albo Szekspir (Szekspirowski). Najczęściej od tego typu nazwisk tworzymy również przymiotniki jakościowe (odpowiadają na pytanie jaki?), pisane od małej litery, np. byronowski, bajronowski 'taki jak u Byrona', a nawet bajroniczny, bajronistyczny, a także szekspirowski czy dantejski (por. dantejskie sceny).
Wszędzie tam, gdzie nie można utworzyć przymiotnika dzierżawczego, zaleca się stosowanie dopełniacza dzierżawczego. Ten wypadek dotyczy imienia Michał Anioł. Wobec tego powiemy lub napiszemy tylko Michała Anioła. Przeciwko tworzeniu od tego imienia przymiotnika dzierżawczego przemawia zwyczaj językowy oraz nacechowanie form: Michałowy, Aniołowy czy też ich homonimiczność: Michałowski, Anielski. Być może nieobecność przymiotnika można też wytłumaczyć formą złożoną z dwóch odrębnych imion, w języku polskim niespotykaną,  dlatego przetłumaczoną jako zestawienie: Michał Anioł to z włoskiego Michelangelo.

Autor: Natalia Sosnowska
Ostatnia aktualizacja: 26.11.2011, godz. 22:20 - Magdalena Smoleń-Wawrzusiszyn