przyszlosc_1

Stefan Kozłowski
Wydawnictwo KUL
Lublin 2005; 586 stron; 4 mapy (kolor)

http://www.wydawnictwokul.lublin.pl/sklep/product_info.php?cPath=26&products_id=438


Spis treści:

Wstęp

ZAŁOŻENIA EKOROZWOJU


I. ŻYCIE NA PLANECIE ZIEMI

1. Początki życia i rozwój bioróżnorodności
2. Wielkie wymierania
3. Zagrożenia kosmiczne
4. Cywilizacyjna degradacja środowiska

4.1. Załamania cywilizacyjne
4.2. Degradacja środowiska
4.3. Wskaźniki życia

5. Przyszłe zagrożenia cywilizacyjne

5.1. Zagrożenia chemiczne
5.2. Zagrożenia genetyczne

II. EKOROZWÓJ

1. Założenia zrównoważonego rozwoju

1.1. Założenia
1.2. Pojęcia
1.3. Wymiary ekorozwoju
1.4. Modele zrównoważonego rozwoju

2. Zasady ekorozwoju
3. Prawa ekorozwoju

3.1. Prawo celu
3.2. Prawo skali i jakości
3.3. Prawo regionu

4. Wskaźniki ekorozwoju
5. System przyrodniczy

5.1. Problem homeostazy
5.2. Ochrona różnorodności biologicznej
5.3. Ochrona różnorodności geologicznej (georóżnorodności)
5.4. Niedopuszczenie do poważnych zmian składu i właściwości atmosfery
5.5. Niedopuszczenie do naruszenia stabilności oceanów
5.6. Trwałość bilansu wód słodkich
5.7. Trwałość użytkowania gleb
5.8. Ochrona krajobrazu
5.9. Strategia ochrony żywych zasobów przyrody
5.10. Strategia ochrony nieożywionych zasobów przyrody (litosfery)

6. System techniczny

6.1. Unikanie procesów charakteryzujących się wzrostem wykładniczym w dłuższym okresie
6.2. Eliminowanie twardych, niezrównoważonych technologii
6.3. Uruchomienie procesów neutralizujących ujemny wpływ techniki na środowisko
6.4. Popieranie czystszej produkcji
6.5. Sterowanie ekorozwojem

7. Założenia ekonomii środowiskowej i ekologicznej

7.1. Instrumenty ekonomii środowiskowej
7.2. Ustalenie wartości środowiska przyrodniczego
7.3. Zmiany wskaźników rozwoju gospodarczego z ilościowych na bardziej jakościowe
7.4. Podatki ekologiczne
7.5. Problem Światowego Funduszu Ekologicznego
7.6. Ekokapitalizm

8. Rozwój duchowy człowieka

8.1. Świadomość planetarna
8.2. Wzorce wartości i pragnień
8.3. Wzorce konsumpcji
8.4. Popieranie małego i średniego biznesu

9. Wizja zrównoważonego rozwoju

9.1. Podstawy etyczno-moralne
9.2. Styl życia
9.3. Ochrona systemu ekologicznego
9.4. Odmaterializowanie gospodarki
9.5. Państwo ekologiczne
9.6. Bezpieczeństwo ekologiczne Polski
9.7. Edukacja ekologiczna

10. Program na XXI wiek

11. Wyzwania dla Polski

11.1. Wiodące problemy europejskiej strategii zrównoważonego rozwoju
11.2. Warunki wejścia Polski do Unii Europejskiej w zakresie ochrony środowiska
11.3. Planowanie zrównoważonego rozwoju
11.4. Programy ochrony środowiska
11.5. Program zarządzania ochroną środowiska i przeglądów ekologicznych EMAS oraz norma ISO 14001
11.6. Zarządzanie zrównoważonym rozwojem
11.7. Potrzeba zmian programowych i prawno-instytucjonalnych

POLITYKI, STRATEGIE, PROGRAMY,
WIZJE EKOROZWOJU W XXI WIEKU

III. PROGRAMY ŚWIATOWE

1. Wprowadzenie

A. Materiały i dokumenty

2. II Sobór Watykański (1965) i późniejsze dokumenty Kościoła katolickiego

Encyklika „Redemptor hominis” (1979)
Encyklika „Sollicitudo rei socialis” (1987)
Adhortacja „Christifideles laici” (1988)
Encyklika „Centesimus annus” (1991)
Encyklika „Evangelium vitae” (1995)
Encyklika „Fides et ratio” (1998)

3. Apel UThanta (1969)

4. Klub Rzymski

5. Deklaracja sztokholmska (1972)

6. ONZ-owski program ochrony środowiska (UNEP)

7. Strategia ochrony przyrody (1980) Światowa Karta Przyrody (1982)

8. Nasza wspólna przyszłość (1987)

9. Przełomowy rok 1990

10. Konwencje międzynarodowe

11. Szczyt Ziemi „Środowisko i rozwój” - Rio de Janeiro, 1992

11.1. Omówienie Deklaracji z Rio
11.2. Globalny program działań - Agenda 21
11.3. Zasady globalnego konsensusu w sprawie zarządzania lasami, ich ochrony i prawidłowego rozwoju
11.4. Czego nie udało się osiągnąć na konferencji ONZ „Środowisko i rozwój”
11.5. Założenia ery ekologicznej
11.6. Brak realizacji Globalnego Programu Działań Agenda 21
11.7. Realizacja ustaleń z Rio w Polsce
11.8. Przyczyny pogarszającego się stanu środowiska świata
11.9. Nieskuteczność działań ONZ

12. Milenijne cele rozwoju (2000)

13. Deklaracja amsterdamska o zmianach globalnych (2001)

14. Szczyt Ziemi, Johannesburg 2002

15. Karta Ziemi (2004)

B. Zagrożenia i podejmowane działania

16. Trendy zmian u progu XXI wieku

16.1. Problem demograficzny
16.2. Problem lasów
16.3. Problem połowów morskich
16.4. Problem bioróżnorodności biologicznej
16.5. Problem wody

17. Mnożnik cztery

18. Ekokapilalizm

19. Przestrzeń ekologiczna

19.1. Balast ekologiczny (materialny)
19.2. Kapitał naturalny
19.3. Odmaterializowanie gospodarki
19.4. Czystsza produkcja
19.5. Ekoinnowacyjność
19.6. Godziwy poziom konsumpcji
19.7. Zrównoważenie produkcji i konsumpcji
19.8. Finansowanie ekorozwoju
19.9. Krajowe strategie ekorozwoju
19.10. Obliczenie przestrzeni ekologicznej dla Europy
19.11. Przestrzeń ekologiczna dla Polski
19.12. Przestrzeń ekologiczna dla świata

20. Progi bezpieczeństwa ekologicznego

C. Problemy przyszłości

21. Przyszłość świata

21.1. Nowa umowa społeczna

21.1.1. Problem demograficzny
21.1.2. Problem nędzy
21.1.3. Problem miast
21.1.4. Problem kobiet

21.2. Umowa ekologiczna

21.2.1. Zagrożenia
21.2.2. Oznaki poprawy
21.2.3. Problemy prawne
21.2.4. Problem pustynnienia
21.2.5. Problem wody
21.2.6. Wyżywienie ludzkości
21.2.7. Niebezpieczeństwo utraty dziedzictwa genetycznego

IV. PROGRAMY EUROPEJSKIE


1. Wspólnotowe programy ochrony środowiska (1973-2000)

2. Układ stowarzyszeniowy miedzy Polską a Unią Europejską (1991)

3. Program działań na rzecz ochrony środowiska dla Europy Środkowej i Wschodniej. O czyste środowisko dla Europy - Lucerna 1993

4. Ochrona dziedzictwa przyrodniczego Europy - deklaracja z Maastricht (1993)

5. Paneuropejska strategia różnorodności biologicznej i krajobrazowej - Sofia 1995

5.1. Różnorodność biologiczna
5.2. Różnorodność krajobrazowa
5.3. Założenia „Paneuropejskiej strategii różnorodności biologicznej i krajobrazowej”

6. Traktat amsterdamski (1997)

7. Europejska sieć ekologiczna EECONET

8. Przyrodniczy system informacyjny CORINE

8.1. Program CORINE land cover
8.2. Program CORINAIR
8.3. Program CORINE biotopes

9. Europejska sieć ekologiczna NATURA 2000

9.1. Dyrektywa ptasia
9.2. Dyrektywa siedliskowa
9.3. Realizacja

10. Programy rolnośrodowiskowe

11. Polityka wodna Unii Europejskiej

12. Szósty program działań Wspólnoty w dziedzinie ochrony środowiska na lala 2001-2010

12.1. Założenia ogólne
12.2. Cele strategiczne
12.3. Priorytety
12.4. Powiązania międzynarodowe

13. Strategia zrównoważonego rozwoju Unii Europejskiej

13.1. W kierunku zrównoważonej Europy
13.2. Cele długookresowe
13.3. Wprowadzanie w życie strategii

14. Europejska polityka ochrony klimatu

15. Strategia ochrony przestrzeni

15.1. Przestrzeń Europy
15.2. Europejska konwencja krajobrazowa
15.3. Problemy urbanizacyjne

16. Strategia polityki społecznej

17. Konstytucja europejska

V. PROGRAMY POLSKIE
1. Programy lat osiemdziesiątych


2. Narodowy program ochrony środowiska przyrodniczego do roku 2010 (1988)

3. Ustalenia Okrągłego Stołu (1989)

4. Deklaracja ekorozwoju (1990)

5. Polityka ekologiczna państwa (1991)

6. Apel Warszawski (1993)

7. Długofalowa strategia rozwoju Polski do roku 2010 (1994)

8. Strategia dla Polski (1994)

9. Uchwała Senatu RP w sprawie polityki ekologicznej państwa (1994)

10. Deklaracja Sejmu RP w sprawie obszaru Zielone Płuca Polski

11. Uchwała Sejmu RP w sprawie polityki zrównoważonego rozwoju (1995)

12. Rezolucja Sejmu RP w sprawie harmonizacji polityki transportowej z polityką ekologiczną państwa (1995)

13. Konstytucja Polski (1997)


14. Strategia rozwoju Polski do roku 2020 (2000)

15. Polska 2025. Długookresowa strategia trwałego i zrównoważonego rozwoju (2000)

16. II polityka ekologiczna państwa (2000)

17. Strategia rozwoju Polski u progu XXI wieku

18. Memoriał w sprawie ekorozwoju Polski (2001)

19. Program wykonawczy do II polityki ekologicznej państwa na lata 2002-2010

20. Deklaracja elbląska w sprawie współdziałania na rzecz wspierania i promocji polskiej przedsiębiorczości ekologicznej i proekologicznej (2002)

21. Polityka ekologiczna państwa na lata 2003-2006 z uwzględnieniem
perspektywy na lata 2007-2010 (2003)

21.1. Cele i zadania o charakterze systemowym
21.2. Ochrona dziedzictwa przyrodniczego i racjonalne użytkowanie zasobów przyrody
21.3. Zrównoważone wykorzystanie surowców, materiałów, wody i energii
21.4. Środowisko i zdrowie. Dalsza poprawa jakości środowiska

i bezpieczeństwa ekologicznego
21.5. Przeciwdziałanie zmianom klimatu
21.6. Przewidywane nakłady na realizację polityki ekologicznej państwa do 2010 r.

22. Narodowy Plan Rozwoju 2004-2006 (2003)

23. Krajowa strategia ochrony i umiarkowanego użytkowania różnorodności biologicznej wraz z programem działań (2003)

24. Memoriał Komitetu Prognoz "Polska 2000, Plus" przy Prezydium Polskiej Akademii Nauk dla najwyższych władz RP w sprawie potrzeby umacniania procesu trwałego rozwoju świata i budowy społeczeństwa globalnego (2003)

VI. PROBLEM REALIZACJI ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU W XXI WIEKU

1. Szansa realizacji zrównoważonego rozwoju na świecie

2. Warunki realizacji zrównoważonego rozwoju

3. Konsekwencje wzrostu bioróżnorodności

4. Zarządzanie wspólnymi dobrami ludzkości

5. Przyszłe formy produkcji i konsumpcji

6. Potrzeba edukacji

7. Problemy ery ekologicznej

LITERATURA

WYKAZ SKRÓTÓW

ZAŁĄCZNIKI

TABLICE