Zenon E. Roskal
Spis publikacji:
Książki
- Z. E. Roskal, Kosmos Chtoniczny. Historyczny rozwój monistycznej interpretacji kosmosu, Lublin: Wydawnictwo KUL 2012 (ss. 307)
- Z. E. Roskal, Astronomia matematyczna w nauce greckiej. Metodologiczne studium historyczno-przyrodnicze, Lublin: RW KUL 2002, ss. 228 [Summary] [Zakończenie] [strona www RW KUL];
- W. A. Kamiński, Z. E. Roskal, Przełom w fizyce XVI-XVII wieku. Antyczne i średniowieczne źródła, Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie Skłodowskiej 1995, ss. 175.
Artykuły [razem 55]
2011
- Z. Roskal, Tradycyjne i zmodernizowane koncepcje eksperymentu, [w:] W. Depo, M. Leszczyński, T. Guz, Veritatem in Caritate. Księga Jubileuszowa z okazji 70. urodzin Księdza Biskupa profesora Jana Śrutwy, Lublin: Redakcja Wydawnictw KUL 2011, s. 531-543.
- Z. Roskal, Geneza paradoksu Fermiego, [w:] M. Czarnocka (red.), Nauka w filozofii. Oblicza obecności, Warszawa: Wydawnictwo IFiS PAN 2011, s. 53-66.
- Z. Roskal, Thomasa Jeffersona Jacksona See’a teoria ewolucji kosmicznej, [w:] Z. Roskal (red.), Transfer idei. Od ewolucji w biologii do ewolucji w astronomii i kosmologii, Lublin: Wydawnictwo KUL 2011, s. 167-175.
2010
- Eksperymentalny test ogólnej teorii względności, "Roczniki Filozoficzne" 58 nr 1 (2010): 187-200.
- Odkrycie promieniowania neutralnego wodoru w perspektywie kosmofilozofii, [w:] M. Kuszyk-Bytniewska, A. Łukasik (red.), Filozofia przyrody współcześnie, Kraków: Universitas 2010, s. 185-196.
2009
- Blasius Parmensis – średniowieczny prekursor nowożytnej filozofii przyrody, "Summarium" 38 (2009): 15-19.
- Roskal Z. E., Gwiazdy mgliste w świetle obserwacji teleskopowych, [w:] S. Janeczek, W. Bajor, M. Maciołek (red.), Gaudium in litteris. Księga Jubileuszowa ku czci Księdza Arcybiskupa Profesora Stanisława Wielgusa, Lublin: Wydawnictwo KUL 2009, s. 687-693.
2008
- Roskal Z. E., Swoistość człowieka w przesłaniu Voyagerów, [w:] J. Tomczyk, G. Bugajak (red.), Swoistość człowieka? Język, Warszawa, Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego 2008, s. 257-263;
- Roskal Z. E., Koncepcje przestrzeni w nauce i filozofii przyrody, Roczniki Filozoficzne 56 nr 1 (2008): 279-293;
- Roskal Z. E., Proteus caelestis XVII-wiecznej astronomii [w:] S. Janeczek (red.), Oblicza filozofii XVII wieku, Lublin 2008, s. 407-422;
- Roskal Z. E., Zwrotne punkty w rozwoju nauki i techniki (technologii), [w:] P. Kawalec, S. Majdański, Zarządzanie badaniami naukowymi i pracami rozwojowymi w jednostkach naukowych, Lublin: Wydawnictwo Lubelskiej Szkoły Biznesu 2008, s. 23-41 [Roskal_2008s23.pdf];
- Roskal Z. E. Wyjaśnianie celowościowe (teleologiczne) w fizyce, [w:] A. Maryniarczyk, K. Stępień, P. Gondek (red.), Spór o cel. Problematyka celu i celowościowego wyjaśniania, Lublin: Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu 2008, s. 377-387.
2007
- Roskal Z. E. Kosmologia arystotelesowska między humanizmem i scholastyką, [w:] P. Gutowski, P. Gut, Z dziejów filozoficznej refleksji nad człowiekiem. Księga Pamiątkowa ku czci Profesora Jana Czerkawskiego (1939-2007), Lublin: Wydawnictwo KUL 2007, s. 145-157;
- Roskal Z. E. Filozofia przyrody w szkolnej edukacji, Zeszyty Szkolne. Edukacja humanistyczna 7 nr 3 (2007): 41-45;
- Roskal Z. E. Eksperyment Guglielminiego a sprawa Galileusza, Summarium 36 (2007): 67-72;
- Roskal Z. E. Człowiek jako agregat cząstek materialnych, [w:] A. Maryniarzyk, K. Stępień (red.) Dusza Umysł Ciało. Spór o jedność bytową człowieka, Lublin: Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu 2007, s. 153-162.
2006
- Roskal Z. E. Filozofia przyrody jako żywa pamięć i tradycja, "Roczniki Filozoficzne" 54 nr 1 (2006): 312-315.
- Roskal Z. E. Antropologia wiedzy a antropologia astronomii (archeoastronomia), Roczniki Antropologii Wiedzy. Jahrbücher für Anthropologie des Wissens, 2 (2006): 73-83.
- Roskal Z. E. Prekursorzy kinetycznej teorii gazów, Summarium 35 (2006): 61-69.
- Roskal Z. E. Starożytni prekursorzy geosferyzmu, Fizyka w Szkole 3 (2006): 14-19 [prekursorzy_2006.pdf (120.99 KB)].
- Roskal Z. E. Historia astronomii na łamach "Kwartalnika Historii Nauki i Techniki" w latach 1956-2005, Kwartalnik Historii Nauki i Techniki 51 nr 1 (2006): 123-142.
2005
- Roskal Z. E. Starożytne argumenty za geosferyzmem a koncepcja nauki empirycznej, Summarum 34 (2005): 75-83;
- Roskal Z. E. Edukacyjna ścieżka filozoficzna a filozofia przyrody, [w:] P. Jaroszyński, P. Tarasiewicz, I. Chłodna, (red.), Filozofia i edukacja. Materiały z sympozjum z cyklu "Przyszłość cywilizacji Zachodu" zorganizowanego przez Katedrę Filozofii Kultury KUL, Lublin: Fundacja "Lubelska Szkoła Filozofii Chrześcijańskiej" 2005, s. 67-77.
2004
- Roskal Z. E. Sukcesy techniki a osiągnięcia poznawcze nauki [w:] P. Jaroszyński, I. Chłodna, P. Gondek (red.), Kultura wobec techniki. Materiały z sympozjum z cyklu "Przyszłość cywilizacji Zachodu" zorganizowanego przez Katedrę Filozofii Kultury KUL, Lublin: Fundacja Rozwoju Kultury Polskiej 2004, s. 113-120;
- Roskal Z. E. Techniczno-technologiczne uwarunkowania genezy i rozwoju astronomii nowożytnej, Roczniki Antropologii Wiedzy. Jahrbücher für Anthropologie des Wissens, 1 (2004): 75-88;
- Roskal Z. E. Przedmiotowe i metaprzedmiotowe inspiracje Platońskiego Timajosa, [w:] A. Olejarczyk, M. Manikowski (red.), Kolokwia Platońskie. TIMAIOS, Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego 2004, s. 217-226;
- Roskal Z. E. Miejsce, próżnia i przestrzeń w przednewtonowskiej filozofii przyrody, Roczniki Filozoficzne 52 nr 1 (2004): 113-144.
2002
- Roskal Z. E. Geneza nauki w głównych nurtach XX-wiecznej historii nauki, Roczniki Filozoficzne 50 z. 3 (2002): 163-178.
2001
- Roskal Z. E. Koncepcje filozofii a główne modele historii nauki, Summarium 30-31 (2001-2002): 101-106;
- Roskal Z. E. Platońska kosmologia, astronomia i matematyka w nauce greckiej, Kwartalnik Historii Nauki i Techniki 46 nr 4 (2001): 37-60;
- Roskal Z. E. Historia fizyki a nauczanie fizyki w szkole, Fizyka w Szkole, 47 nr 1 (2001): 15-21;
- Roskal Z. E. Historia nauki a nauczanie filozofii, [w:] B. Burlikowski, W. Słomski (red.), Filozofia w szkole. Materiały konferencji naukowej Kielce, 22-23 września 2000, Kielce-Warszawa 2001, s. 357-362.
2000
- Roskal Z. E. Filozofia przyrody w europejskiej tradycji filozoficznej, Roczniki Filozoficzne 48-49 z. 3 (2000-2001): 47-70;
- Roskal Z. E. Różne oblicza scjentyzmu, Zagadnienia Naukoznawstwa 144-145 nr 2-3 (2000): 309-311;
- Roskal Z. E. Geneza i ewolucja epicykliczno-deferencjalnego modelu ruchu Księżyca, Kwartalnik Historii Nauki i Techniki 45 nr 3-4 (2000): 59-76;
- Roskal Z. E. Wydział Filozoficzny Towarzystwa Naukowego KUL, [w:] A. B. Stępień, J. Wojtysiak (red.), Księga Jubileuszowa na 50-lecie Wydziału Filozofii KUL, Lublin: RW KUL 2000, s. 107-122;
- Roskal Z. E. Katedra Filozofii Przyrody Nieożywionej, [w:] A. B. Stępień, J. Wojtysiak (red.), Księga Jubileuszowa na 50-lecie Wydziału Filozofii KUL, Lublin: RW KUL 2000, s. 417-437;
- Roskal Z. E. Miejsce historii nauki w zintegrowanym nauczaniu wiedzy przyrodniczej, [w:] T. Michniowski, Z. Roskal i inni (red.), Nauczanie o przyrodzie. Materiały pomocnicze dla nauczycieli, Lublin 2000, s. 81-98. [mejsce_historii_nauki_2000.pdf (231.32 KB)]
1999
- Roskal Z. E. Model świata dwusferycznego w kosmologii Arystotelesa, Roczniki Filozoficzne 47 z. 3 (1999): 85-105;
- Roskal Z. E. Wydział Filozoficzny Towarzystwa Naukowego KUL, [w:] B. Markiewicz, J. J. Jadacki, R. Jadczak (red.), Polskie Towarzystwo Filozoficzne czyli z dziejów filozofii jako nauki instytucjonalnej, Warszawa: Polskie Towarzystwo Filozoficzne 1999, s. 209- 218.
1998
- Roskal Z. E. Roberta DiSalle’a realistyczna interpretacja czasoprzestrzeni, Roczniki Filozoficzne 46 z. 3 (1998): 137-150.
1997
- Roskal Z. E. Aksjomatyzacja nierelatywistycznej mechaniki punktu materialnego w niezdaniowym ujęciu teorii empirycznej, Summarium 26-27 (1997-1998): 23-29;
- Roskal Z. E. Ewolucja pojęcia przestrzeni w filozofii przyrody, Summarium, 26-27 (1997-1998): 31-34;
- Roskal Z. E. Ontologiczne założenia strukturalistycznego ujęcia aksjomatyzacji nierelatywistycznej mechaniki punktu materialnego, Roczniki Filozoficzne 45 z. 3 (1997): 143-160;
- Roskal Z. E. Komisja Filozofii Przyrody Wydziału Filozoficznego Towarzystwa Naukowego KUL, Roczniki Filozoficzne 45 z. 3 (1997): 249-253.
1996
- Roskal Z. E. Nowe idee w matematyce XVII i XVIII wieku, Roczniki Filozoficzne 44 z. 3 (1996): 59-74;
- Roskal Z. E. Refleksje z VI Polskiego Zjazdu Filozoficznego, Roczniki Filozoficzne, 44 z. 3 (1996): 193-195.
1995
- Roskal Z. E. Davida Bohma koncepcja ukrytego porządku, Summarium 24-25 (1995-1996): 27-32;
- Roskal Z. E. Ks. Stanisław Mazierski – Biografia naukowa, Roczniki Filozoficzne 43 z. 3 (1995): 5-11;
- Roskal Z. E. Realizm we współczesnej filozofii matematyki, Roczniki Filozoficzne 43 z. 3 (1995): 63-73;
- Roskal Z. E. Georga Friedricha Wilhelma Hegla koncepcja przyrody, Człowiek i Przyroda, 2 (1995): 101-110;
- Roskal Z. E. Średniowieczne koncepcje przyrody, Człowiek i Przyroda 3 nr 2 (1995): 43-53.
1994
- Roskal Z. E. Jana Śniadeckiego filozofia matematyki, Roczniki Filozoficzne 42 z. 3 (1994): 23-34.
1993
- Roskal Z. E. Okres polski w życiu Simona Lhuilliera, Roczniki Filozoficzne, 41 z. 3 (1993): 144-147.
1991
- Roskal Z. E. Louis François Arbogast i jego rola w rozwoju analizy matematycznej drugiej połowy XVIII wieku, Roczniki Filozoficzne 39-40 z. 3 (1991-1992): 91-101.
1990
- Roskal Z. E. Metafizyczne implikacje matematyzacji przyrody, Roczniki Filozoficzne, 37-38 z. 3 (1989-1990): 243-260.
1988
- Roskal Z. E. On the Origins of Modern Experimental Science, [w:] W. A. Kamiński (ed.), Isaac Newton’s Philosophiae Naturalis Principia Mathematica, Singapore-New Jersey-Hong Kong: World Scientific 1988, s. 149-154.
Recenzje
2000
- M. Sirko, Zarys historii kartografii, Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie Skłodowskiej 1999, ss. 351. Kwartalnik Historii Nauki i Techniki 45 nr 2 (2000): 135-137;
- A. Łukasik, Atom. Od greckiej filozofii przyrody do nauki współczesnej, Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie Skłodowskiej 2000, ss. 237. Roczniki Filozoficzne 48-49 z. 3 (2000-2001): 149-153.
1998
- K. Algra, Concepts of Space in Greek Thought, Leiden - New York -Köln: E. J. Brill 1995, ss. 365. Roczniki Filozoficzne 46 z. 3 (1998): 259-264.
1997
- R. Penrose, Nowy umysł cesarza. O komputerach, umyśle i prawach fizyki, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN 1995, ss. 505. Roczniki Filozoficzne 45 z. 3 (1997): 279-283;
- K. Dowgiałło, Wiedza ezoteryczna zawarta w dialogu "Timajos", Warszawa: DOW & DOW 1995, ss. 188. Roczniki Filozoficzne 45 z. 3 (1997): 283-286.
1994
- T. Grabińska, Realizm i instrumentalizm w fizyce współczesnej, Wrocław: Wydawnictwo Politechniki Wrocławskiej 1992, ss. 109. Roczniki Filozoficzne 42 z. 3 (1994): 151-153.
Hasła w encyklopediach [razem 70]
- Newton, [w:] E. Gigielewicz (red.), Encyklopedia Katolicka, t. 13, Lublin 2009, kol. 977-978;
- Kosmofilozofia w: Powszechna Encyklopedia Filozofii, Lublin: Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu 2009, t. 10, s. 266-268.
- Kulm, Jan Adam w: Powszechna Encyklopedia Filozofii, Lublin: Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu 2009, t. 10, s. 272.
- Stęplowski, Kazimierz Franciszek w: Powszechna Encyklopedia Filozofii, Lublin: Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu 2009, t. 10, s. 407-408.
- Materializm w filozofii, [w:] E. Ziemann (red.), Encyklopedia Katolicka, t. 12, Lublin 2008, kol. 192-195;
- Mechanicyzm w filozofii, tamże, kol. 342-344;
- Mechanika, tamże, kol. 345-350;
- Mendelejew, Dmitrij Iwanowicz, tamże, kol. 529-530;
- Mikrokosmos, tamże, kol. 1025-1026;
- Teon ze Smyrny, Powszechna Encyklopedia Filozofii, Lublin: Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu 2008, t. 9, s. 424;
- Żywioły, Powszechna Encyklopedia Filozofii, Lublin: Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu 2008, t. 9, s. 993-995.
- Perpetuum mobile [w:] A. Maryniarczyk (red.), Powszechna Encyklopedia Filozofii, Lublin: Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu 2007, t. 8, s. 118-119;
- Planck Max Karl Ernst [w:] A. Maryniarczyk (red.), Powszechna Encyklopedia Filozofii, Lublin: Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu 2007, t. 8, s. 260-263;
- Priestley Joseph [w:] A. Maryniarczyk (red.), Powszechna Encyklopedia Filozofii, Lublin: Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu 2007, t. 8, s. 480-482;
- Ptolemeusz Klaudiusz [w:] A. Maryniarczyk (red.), Powszechna Encyklopedia Filozofii, Lublin: Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu 2007, t. 8, s. 559-563;
- Mechanika, [w:] A. Maryniarczyk (red.), Powszechna Encyklopedia Filozofii, Lublin: Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu 2006, t. 7, s. 16-24;
- Mikrokosmos/Makrokosmos, tamże, s. 208-215;
- Muzyka Sfer, tamże, s. 450-455;
- Natanson, Władysław, tamże, s. 519-521;
- Newton, Izaak, tamże, s. 596-600;
- Nigidius Figulus Publius, tamże, s. 643-644;
- Ostwald, Wilhelm Friedrich, tamże, s. 900-903.
- Laplace, Pierre Simon de [w:] A. Maryniarczyk (red.), Powszechna Encyklopedia Filozofii, Lublin: Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu 2005, t. 6, s. 242-245;
- Liczba, tamże, s. 421-429; [liczba]
- Locus, tamże, s. 461-465;
- Logoi spermatikoi, tamże, s. 493-496;
- Łobaczewski, Nikołaj Iwanowicz, tamże, s. 618-620;
- Łomonosow, Michał Wasilewicz, tamże, s. 621-623;
- Mazierski, Stanisław, tamże, s. 952-953 [Mazierski Stanisław].
- Józef, Albo [w:] A. Maryniarczyk (red.), Powszechna Encyklopedia Filozofii, Lublin: Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu 2004, t. 5, s. 387-388 (współautor Reet Otsason);
- Kepler, Jan, tamże, s. 582-584;
- Kirchhoff, Gustaw Robert, tamże, s. 611;
- Kochański, Adam, tamże, s. 680;
- Kopernik, Mikołaj, tamże, s. 845-849 (współautor Michał Kokowski); [Kopernik Mikołaj]
- Kozłowski, Władysław Mieczysław, tamże, s. 917-919;
- Leonardo da Vinci. Teoria nauki [w:] (red.) A. Szostek, E. Ziemann i inni, Encyklopedia Katolicka, t. 10, Lublin: TN KUL 2004, kol. 791-792.
- Lagrange, Joseph Louis [w:] (red.) A. Szostek, E. Ziemann i inni, Encyklopedia Katolicka, t. 10, Lublin: TN KUL 2004, kol. 379-380.
- Laplace, Pierre Simon [w:] (red.) A. Szostek, E. Ziemann i inni, Encyklopedia Katolicka, t. 10, Lublin: TN KUL 2004, kol. 492-493.
- Heweliusz, Jan [w:] A. Maryniarczyk (red.), Powszechna Encyklopedia Filozofii, Lublin: Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu 2003, t. 4, s. 419-421;
- Hipparch, tamże, s. 490-491;
- Immaterializm, tamże, s. 778-780.
- Kirchhoff, Gustav Robert [w:] (red.) A. Szostek, B. Migut i inni, Encyklopedia Katolicka, t.9, Lublin: TN KUL 2002, kol. 3,
- Kochański, Adam, tamże, kol. 263-264,
- Kopernik, Mikołaj: 01 – życie i działalność; 02 – myśl filozoficzna, tamże, kol. 799, 801-803,
- konwergencja, tamże, kol.782,
- Eratostenes z Cyreny [w:] A. Maryniarczyk (red.), Powszechna Encyklopedia Filozofii, Lublin: Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu 2002, t. 3, s. 201-202,
- Eudoksos z Knidos, tamże, s. 310-311,
- Euklides z Aleksandrii, tamże, s. 317-318,
- Gassendi, Piotr, tamże, s. 701-704,
- Gawecki, Bolesław Józef, tamże, s. 719-721, [Gawecki Bolesław]
- epicykli teoria , tamże, s. 180-181,
- eter, tamże, s. 243-246,
- geocentryzm, tamże, s. 752-755 [geocentryzm].
- Chasdaj Kreskas (Hasdai Crescas) [w:] A. Maryniarczyk (red.), Powszechna Encyklopedia Filozofii, Lublin: Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu 2001, t. 2, s. 100-101;
- cykliczność świata, tamże, s. 333-335.
- Jordan, Pascual [w:] (red.) A. Szostek, E. Gigilewicz, A. Bronk i inni, Encyklopedia Katolicka, t. 8, Lublin: TN KUL 2000, kol. 81;
- Kepler, Johannes, tamże, kol. 1352-1354;
- Abraham Ibn Ezra, [w:] A. Maryniarczyk (red.), Powszechna Encyklopedia Filozofii, Lublin: Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu 2000, t.1, s. 26-27;
- Alembert, Jean Baptiste le Rond D’, tamże, s. 179-181;
- Ampère, André Marie (współautor J. Banaś), tamże, s. 201-202;
- Archimedes, tamże, s. 312-313;
- Archytas z Tarentu, tamże, s. 314-315;
- Arystarch z Samos, tamże, s. 341-342;
- Avempace (Abu Bakr Muhammad ibn Yahyà ibn aş-Şā’igh), tamże, s. 428-429;
- Bošković, Ruder Josip, tamże, s. 635-636;
- Büchner, Fredirich Karl Christian Ludwig, tamże, s. 698-699;
- astrologia, tamże, s. 364-367 [astrologia];
- astronomia, tamże, s. 367-369;
- atom, tamże, s. 393-395;
- atomizm, tamże, s. 395-398.
Tłumaczenia
- W. E. CARROLL, EPPUR SI MUOVE: LEGENDA „SPRAWY GALILEUSZA" ROCZNIKI FILOZOFICZNE Tom LVII, numer 2 – 2009, s. 25-39.
Kosmofilozofia w: Powszechna Encyklopedia Filozofii, Lublin: Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu 2009, t. 10, s. 266-268
Kulm, Jan Adam w: Powszechna Encyklopedia Filozofii, Lublin: Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu 2009, t. 10, s. 272
Stęplowski, Kazimierz Franciszek w: Powszechna Encyklopedia Filozofii, Lublin: Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu 2009, t. 10, s. 407-408





