PUSTUŁKA Falco tinnunculus (Linnaeus, 1758)
SYSTEMATYKA: Rząd - szponiaste Falconiformes, rodzina - sokołowate Falconidae
WYGLĄD: Jest ptakiem wielkości gołębia, o dł. ciała ok. 35 cm i rozpiętości skrzydeł do 80 cm.
DYMORFIZM PŁCIOWY: Wyraźnie zaznaczony - samiec bardziej różnokolorowy, w upierzeniu samicy dominuje brąz. Samica większa od samca. Masa ciała samicy - 250 g, samca - 200 g.
AKTYWNOŚĆ: Gatunek drapieżny o aktywności dziennej, niekiedy poluje o zmierzchu. Część polskiej populacji zimuje lub koczuje na terenie kraju, część odlatuje na południe Europy lub północ Afryki. Populacje miejskie z dużych ośrodków (Poznań, Wrocław) zwykle nie odlatują.
DIETA: Głównie drobne gryzonie, rzadziej ptaki. Poluje w charakterystyczny sposób zawisając w powietrzu przed zaatakowaniem ofiary. Zjada także płazy, gady, owady i padlinę.
ROZRÓD: Jeden lęg w roku, rzadko powtórka lęgu (po zniszczeniu pierwszego) lub drugi lęg. Niekiedy poligamiczna. Gniazd nie buduje, zajmuje stare gniazda ptaków krukowatych, dziuple, półki skalne, wieże kościelne i nisze budynków oraz skrzynki i kosze lęgowe. Jaja składa w kwietniu i maju (4-6 sztuk), wysiadywanie trwa 24-36 dni. Wysiaduje samica. Pustułki dożywają do 15 lat.
ŚRODOWISKO: Jest gatunkiem krajobrazu otwartego. Zasiedla tereny rolnicze, skraje lasów otoczone łąkami lub polami, zabudowania wiejskie, śródpolne zadrzewienia, doliny rzeczne. Wyodrębnia się także populacje miejskie zasiedlające nawet centra dużych miast i gniazdujące na budynkach.
ROZMIESZCZENIE: gatunek euroazjatycki, zasiedla także północne krańce Afryki. W Polsce występuje na terenie całego kraju, przy czym, rzadziej na płn-wsch. kraju i w górach.
LICZEBNOŚĆ: Europejska populacja pustułki szacowana jest na 300-440 tys. par (najwięcej w Rosji). W Polsce jeszcze na początku XX wieku była najliczniejszym z ptaków drapieżnych (spadek liczebności nastąpił w skutek stosowania DDT), obecnie ma status nielicznego ptaka lęgowego. Jej liczebność szacuje się na 2500-3000 par lęgowych. Najliczniej występuje w dolinach rzecznych: Baryczy, Tyśmienicy, Nidy, zaś w przypadku miast: Poznań, Wrocław, Warszawa. Na Lubelszczyźnie szacowana na 150-280 par, w tym w granicach administracyjnych Lublina do 8 par.
OCHRONA: Gatunek objęty ścisłą ochroną. Zagrożony z racji zmniejszania się liczebności populacji. Inne statusy ochronne: BirdLife International - SPEC 3, Dyrektywa Ptasia - Art. 4.2, Konwencja Berneńska: załącznik II, Konwencja Bońska: załącznik II.
UWAGI: Gatunek wymaga ochrony czynnej, w ramach której prowadzi się m.in. zawieszanie skrzynek lęgowych specjalnej konstrukcji. Posiada charakterystyczny głos – szybkie, donośne i powtarzane, wysokie „ki-ki-ki-ki".
GALERIA