Convivium, fractio panis, a może coena coelestis?

 

 

            Celem referatu będzie próba ukazania złożonego charakteru uczt odbywanych przez chrześcijan w pierwszych wiekach po Chrystusie i cech, które je wyróżniały na tle sposobów ucztowania praktykowanych w świecie późnoantycznym.

        cappella_greca_120    We wstępie przedstawione zostaną wybrane fragmenty źródeł biblijnych i patrystycznych mówiące o ucztowaniu. Zasadnicza część wystąpienia poświęcona będzie różnym typom ikonograficznym uczt ukazanych w katakumbach i na sarkofagach chrześcijańskich, które zostaną umieszczone w kontekście antycznej tradycji przedstawieniowej.

            W ostatniej części podjęta zostanie próba krytycznego omówienia różnych interpretacji scen uczt, jakie występują w starszej i nowej literaturze przedmiotu.

            Ikonograficzna ciągłość między przedstawieniami antycznymi i wczesnochrześcijańskimi zostanie pokazana jako przykład powiązań między duchowością starożytności pogańskiej i nowej epoki, naznaczonej wpływem religii chrześcijańskiej.

 

Wstępna bibliografia:

1)      Bilczewski J., Eucharystya : w świetle najdawniejszych pomników piśmiennych, ikonograficznych, epigraficznych ,  Kraków 1898.

2)      Bisconti F., Banchetto [w:] Temi di iconografia paleocristiana, red. F. Bisconti, Watykan 2000, s. 134- 136.

3)      Dunbabin K. M. D., The Roman Banquet: Images of Conviviality, Cambridge 2003.

4)      Fevrier P. A., A propos du repas funéraire: culte et sociabilité, "CahArch" 26: 1977, s. 29- 45.

5)      Gnilka J., Pierwsi chrześcijanie. Źródła i początki Kościoła, tłum. W. Szymona, Kraków 2003. (wspólnota stołu, Eucharystia, Ostatnia Wieczerza)

6)      Hamman A. G., Życie codzienne pierwszych chrześcijan (95- 197), tłum. A. Guryn, U. Sudolska, Warszawa 1990.

7)      Iwaszkiewicz- Wronikowska B., Najstarszy w ikonografii ołtarz chrześcijański?, [w:] Sympozja Kazimierskie poświęcone kulturze świata późnego antyku i wczesnego chrześcijaństwa, t. 6. Ofiara- kapłan- ołtarz w świecie późnego antyku, red. B. Iwaszkiewicz- Wronikowska, D. Próchniak, Lublin 2008, s. 145- 156.

8)      J. Liell, Fractio panis oder coena coelestis. Eine Kritik des Werkes "Fractio panis" von Wilpert, Trier 1903.

9)      Jastrzębowska E., Les scènes de banquet dans les peintures et sculptures chrétiennes des IIIe et Ive siècles, "Recherches Augustinienne" 14: 1979, s. 3- 90.

10)  Jastrzębowska E., Untersuchungen zum christlichen Totenmahl aufgrund der Monumente des 3. und 4. Jahrhunderts unter der Basilika des Hl. Sebastian in Rom, Frankfurt am Main- Bern- Circenster 1981.

11)  Jastrzębowska E., Wspólnota za stołem, czyli sceny uczt w Późnym Antyku, „Roczniki Humanistyczne", t. LI, z. 4, 2003, s. 119- 134.

12)  Wilpert J., Fratio panis. Die älteste Darstellungen des eucharistischen Opfers, Freiburg 1895.

13)  Wronikowska B., Picturae Sacrae. Motywy ikonograficzne malowideł przedkonstantyńskich w chrześcijańskich katakumbach Rzymu, Lublin 1990, s. 122-127.

Autor: Aleksandra Krauze
Ostatnia aktualizacja: 23.04.2009, godz. 10:24 - Aleksandra Krauze-Kołodziej