Wczesnochrzescijańska symbolika metanoi. Mozaiki z sali pólnocnej kompleksu teodorianskiego w Akwilei.

 

     Referat ma na celu wyjaśnienie symboliki zwierząt występujących  na mozaikach w sali północnej kompleksu teodoriańskiego w Akwilei. Sala ta służyła katechumenom, stąd teza o chrzcielnej symbolice przedstawień.

     Na początku słuchacze zostaną wprowadzeni do kluczowych dla tematu pojęć oraz zostaną im przedstawione podstawowe informacje archeologiczne i rozmieszczenie mozaik. Główną część referatu stanowić będzie próba interpretacji przedstawień według tekstów wczesnochrześcijańskich, pogańskich i Biblii. Sednem wystąpienia jest wskazanie związków wyobrażeń mozaikowych z procesami inicjacyjnymi, które przechodzili katechumeni i nowoochrzczeni oraz ze zmianą mentalności jaką musieli przejść w drodze do chrztu.  Ze względu na charakter wystąpienia zostaną omówione jedynie najbardziej wyjątkowe ikonograficznie sceny- walka koguta z żółwiem, kuropatwa na palmie oraz langusta na palmie.

 

 

Wstępna bibliografia:

·         Ambroży (Św.), Hexaemeron, tłum. o. W. Szołdrski CSsR, Warszawa 1969.

·         Arystoteles, Zoologia, [w:] tenże,  Dzieła wszystkie, t. 3, Warszawa 1992.

·         Biblia Jerozolimska, Poznań 2006.

·         Chrzest i pokuta w Kościele Starożytnym. Antologia tekstów z I-IIIw., wyb., ukł. i oprac. Ks. Jan Słomka, Kraków 2004.

·         Cyryl Jerozolimski,  Katechezy przedchrzcielne i mistagogiczne, tłum. ks. W. Kania, Kraków 2000.

·         Dorigo, W., Pittura tardoromana, Feltrinelli 1966.

·         Filarska, B.,  Archeologia chrześcijańska ,Warszawa 1999.

·         Filarska, B., Początki architektury chrześcijańskiej, Warszawa 1983.

·         Fizjologi i Aviarium. Średniowieczne traktaty o symbolice zwierząt, tłum i oprac. S. Kobielus, Kraków 2005.

·         Jastrzebowska, E. , La scene du combat entre le coq et la tortue dans les mosaïques chrѐtiennes d' Aquilée¸ Udine 1975

·         Klaudiusz Elian, O właściwościach zwierząt, tłum. A. Komornicka, Warszawa 2005.

·         Kobielus, S.,  Florarium christianum, Kraków 2006.

·         Kobielus, S.,  Bestiarium chrześcijańskie, Warszawa 2002.

·         Leclercq, H.,  Aquilée, Dictionaire d' Archeologie Chrétienne et de la Liturgie, t. 1, cz. 2,  Paris 1907, k. 2654-2683.

·          Marocco, E.,   Aquileia Romana e Cristiana  (Aquileia Rzymska i Chrześcijańska), Trieste 2000.

·         Orygenes, Homilie o księgach Rodzaju, Wyjścia, Kapłanskiej, PSP, t. XXXI, z. 1,2.

·         Tenże, Homilie o księgach Liczb, Jozuego i Sędziów, PSP, t. XXXIV, z. 1, 2.