ARTYKUŁY


 

Emilia SOROKO (2013). Wybrane sposoby analizy autonarracji w diagnozie klinicznej na przykładzie paranoicznego zaburzenia osobowości. Roczniki Psychologiczne, 16, 1, 9-35 .

 

Streszczenie: Niniejszy artykuł ma na celu ukazanie przydatności wybranych aspektów analizy narracji w dia­gnozie klinicznej, w której - oprócz rozpoznania obrazu zaburzenia osobowości, mechanizmu psychopatologii i etiologii - istotne jest też poznanie sposobu doświadczania samego siebie przez pacjenta. Zakładamy, że wypowiedź pacjenta sama w sobie jest fenomenem psychicznym - sposo­bem konstrukcji (i przeżywania) zaburzenia, a analiza autonarracji pacjenta pozwala zrozumieć, jak konstruuje on swoją psychopatologię. Jako wiodącą koncepcję narracyjną wybrano do opisu kliniczny model narracyjnej organizacji doświadczenia (model of narrative development - Salva­tore, Dimaggio i Semerari, 2004), a jako przykład kliniczny omówione zostało paranoiczne zabu­rzenie osobowości.

Słowa kluczowe: paranoiczne zaburzenie osobowości, diagnoza kliniczna, autonarracja, analiza narracji, psychologia narracji.


  

Jan CHODKIEWICZ, Ewa GRUSZCZYŃSKA (2013). Zmiany dobrostanu psychicznego, poczucia własnej skuteczności oraz strategii radzenia sobie ze stresem w trakcie stacjonarnej terapii osób uzależnionych od alkoholu. Roczniki Psychologiczne, 16, 1, 63-84.

 

Streszczenie: Celem prezentowanych badań była odpowiedź na pytanie o zmiany poziomu poczucia własnej skuteczności, strategii radzenia sobie ze stresem oraz dobrostanu, ujmowanego pozytywnie jako satysfakcja z życia i negatywnie jako poziom depresji, zachodzące między początkiem a końcem stacjonarnej psychoterapii uzależnienia od alkoholu. Podjęto również próbę poznania związków między tymi zmianami. W badaniach wzięło udział 60 osób uzależnionych od alkoholu, uczest­niczących w stacjonarnej terapii odwykowej, prowadzonej w oparciu o ujęcie strategiczno-struk-turalne. Pacjentów zbadano dwukrotnie - na początku i końcu terapii, tj. po 6 tygodniach. Zastoso­wano Skalę Uogólnionej Własnej Skuteczności (GSES) R. Schwarzera i współpracowników, Kwe­stionariusz Radzenia Sobie (KRS) E. Gruszczyńskiej, Kwestionariusz Satysfakcji z Życia (SWLS) E. Dienera i współautorów oraz Inwentarz Objawów Depresyjnych A. T. Becka (BDI). Wyniki otrzymane za pomocą rozwojowych krzywych latentnych, uzupełnionych o metodę bootstrap, wskazują, iż na poziomie grupowym obniżeniu uległ poziom objawów depresyjnych, natomiast na­siliły się strategie zorientowane na problem, na znaczenie oraz na poszukiwanie wsparcia społecz­nego. Ponadto zmiany te były ze sobą skorelowane i sugerują, iż intensyfikacja radzenia sobie wią­że się z obniżaniem symptomów depresji. Wykazano również, że nasilenie radzenia sobie w pre-teście jest moderatorem zmian satysfakcji z życia: rośnie ona tylko w grupie osób o niskim po­czątkowym nasileniu wszystkich sposobów zaradczych. W pozostałych wypadkach odnotowano wyraźne zróżnicowanie wewnętrzne grupy zarówno pod względem stanu początkowego zmien­nych, jak i zakresu ich zmian. Rezultaty wskazują na konieczność analizowania zmian z uwzględ­nieniem średnich grupowych, jak i wariancji wokół tych średnich, ujmujących różnice indywidu­alne w badanym procesie.

Słowa kluczowe: terapia, uzależnienie od alkoholu, zmiany, dobrostan, poczucie własnej skutecz­ności, radzenie sobie ze stresem.

 


  

Joanna ULATOWSKA (2013). Wskaźniki kłamstwa w wypowiedziach na różne tematy. Roczniki Psychologiczne, 16, 1, 107-126.

 

Streszczenie: Prezentowane badanie stanowi próbę analizy wypowiedzi, zawierających prawdę i kłamstwo, pod kątem obecności wskaźników oszukiwania. Czterech niezależnych sędziów przeanalizowało 80 wypowiedzi na trzy różne tematy: pozorowanej kradzieży, opinii na tematy społeczne oraz opisu znajomego. Celem tej analizy była ocena natężenia 11 wskaźników behawioralnych. Połowa z wypowiedzi zawierała kłamstwo. Zakładano, że na podstawie ocen sędziów nie będzie można odróżnić wypowiedzi prawdziwych od nieprawdziwych, a za wrażenie wiarygodności będą odpo­wiadały raczej subiektywne, a nie rzeczywiste wskaźniki kłamstwa. Ponadto natężenie obecności poszczególnych wskaźników będzie różne w zależności od tematu wypowiedzi. Wyniki częściowo potwierdziły hipotezy - mimo że na podstawie większości wskaźników nie można było trafnie roz­różnić osób prawdomównych od kłamców, to za ogólne wrażenie wiarygodności odpowiadały przede wszystkim wskaźniki rzeczywiste. Dodatkowo, zgodnie z założeniami, oceny obecności wskaźników zależały od tematu wypowiedzi.

Słowa kluczowe: kłamstwo, wskaźniki kłamstwa, wykrywanie kłamstwa.

 

Autor: Karol Juros
Ostatnia aktualizacja: 01.10.2013, godz. 10:37 - Karol Juros