Wyzwania dla psychologii klinicznej w XXI wieku
Redaktor:  Lidia Cierpiałkowska

 

 

ARTYKUŁY


 

Jak cytować: Cierpiałkowska, L., Sęk, H. (2016). Naukowe i społeczne wyzwania dla psychologii klinicznej. Roczniki Psychologiczne, 19(3), 401-418. DOI: 10.18290/rpsych.2016.19.3-1pl

 

Streszczenie: Artykuł jest próbą refleksji nad aktualnymi zadaniami psychologii klinicznej jako dziedziną nauki i praktyki. Zadania te wynikają ze stałych wymagań rozwoju poziomu naukowego tej dziedziny i rozwiązywania problemów związanych z intensywnymi przemianami społecznymi. Uwzględniono problematykę globalizacji i wynikające z niej dla psychologii klinicznej wyzwania, przedstawiając wybrane koncepcje globalizacji i wzorce reakcji na te przemiany. Uznano, że nurt praktyki opartej na dowodach empirycznych w psychologii jest odzwierciedleniem tych przemian w nauce i praktyce klinicznej. Omówiono pozytywny wpływ tego nurtu na podniesienie standardów praktyki diagnostycznej oraz efektywności psychoterapii, zwracając uwagę na niektóre negatywne konsekwencje uniwersalizacji, zwłaszcza te zagrażające podmiotowości człowieka. Podjęcie i realizowanie tych wyzwań wymaga ściślej współpracy badaczy i praktyków, co postulowano na I Krajowej Konferencji Psychologii Klinicznej w 2014 roku.

 

Słowa kluczowe: teoria i praktyka psychologii klinicznej; globalizacja i kultura; evidence-based practice; nowe wyzwania dla diagnozy i terapii.


 

Jak cytować: Brzeziński, J. M. (2016). O osobliwościach metodologicznych badań naukowych i diagnostycznych prowadzonych przez psychologów klinicznych. Roczniki Psychologiczne, 19(3), 437-452. DOI: 10.18290/rpsych.2016.19.3-2pl

 

Streszczenie: Artykuł skupia się na metodologicznych osobliwościach praktyki badawczej (badania naukowe i badania diagnostyczne) psychologii klinicznej. Autor wskazuje na typowe odstępstwa tej praktyki od standardów metodologicznych współczesnej psychologii – zwłaszcza tych, które wpisane zostały we wzorzec diagnozy opartej na dowodach empirycznych i praktyki psychologicznej opartej na dowodach empirycznych: lekceważenie prymarnej roli empirycznych teorii psychologicznych, zbyt częste odstępstwa od standardów psychometrycznych w procedurach konstruowania i stosowania testów psychologicznych (bywa, że są to pseudotesty, jak np. Test Drzewa Kocha). W artykule podkreślono ważność trafności teoretycznej testu psychologicznego. Podniesiono też problem zapewniania badaniom naukowym prowadzonym przez klinicystów trafności wewnętrznej i zewnętrznej.

 

Słowa kluczowe: diagnoza psychologiczna; teoria psychologiczna; proces badawczy; EBA; EBPP; trafność wewnętrzna; trafność zewnętrzna; psychologia kliniczna.


 

Jak cytować: Drat-Ruszczak, K. (2016). Czy teoria kliniczna jest w psychoterapii potrzebna i czym dla niej jest: rozważania o integracji psychoterapii. Roczniki Psychologiczne, 19(3), 469-492. DOI: 10.18290/rpsych.2016.19.3-3pl

 

Streszczenie: Celem tego artykułu jest refleksja nad treścią, formą i znaczeniem tzw. psychoterapii integracyjnej. Współczesne przesunięcie w kierunku terapii integracyjnej rozważam w kilku aspektach: (1) jego historii: od podejścia „nie do pomyślenia” do uznawania go niemal za standard; (2) jego aktualnych wcieleń i ich znaczeń. Czy możliwe jest podejście integracyjne bez wyjściowego paradygmatu, który dla terapeuty jest jego „domem”?; (3) jego przyszłości – możliwych kierunków, w których zmierza.

 

Słowa kluczowe: integracja psychoterapii; Gestalt; teoria kliniczna.


 

Jak cytować: Czabała, J. Cz. (2016). Poradnictwo psychologiczne a psychoterapia. Roczniki Psychologiczne, 19(3), 519-533. DOI: 10.18290/rpsych.2016.19.3-4pl

 

Streszczenie: Psychoterapia i poradnictwo psychologiczne to dwie różne formy pomocy psychologicznej. Psychoterapia to metoda leczenia zaburzeń zdrowia psychicznego a poradnictwo psychologiczne to metoda pomocy dla osób doświadczających różnego rodzaju kryzysów w rozwoju, metoda wspomagająca jednostki, rodziny i grupy w zakresie rozwoju i utrzymania zdrowia psychicznego. W artykule będą opisane różnice między tymi metodami. Przedstawione zostaną ich definicje i odmienne cele tych metod. W dalszej kolejności opisane będą bardziej szczegółowo etapy procesu poradnictwa psychologicznego, rodzaje pożądanych zmian i sposoby ich osiągania.

 

Słowa kluczowe: poradnictwo psychologiczne; definicje; proces poradnictwa.


 

Jak cytować: Steuden, S., Janowski, K. (2016). Trauma – kontrowersje wokół pojęcia, diagnoza, następstwa, implikacje praktyczne. Roczniki Psychologiczne, 19(3), 549-565. DOI: 10.18290/rpsych.2016.19.3-5pl

 

Streszczenie: Rozumienie pojęcia traumy pozostaje ważnym zagadnieniem zarówno pod względem teoretycznym, jak i praktycznym (diagnoza i terapia). W artykule przedstawia się kontrowersje wokół definiowania, diagnozowania traumy oraz ich konsekwencje. Przedmiotem rozważań uczyniono współczesne kryteria definiowania traumy (ujęcie szerokie i wąskie), w tym obowiązujące w aktualnych klasyfikacjach zaburzeń psychicznych ICD-10 i DSM-5. Omówiono zespoły zaburzeń po stresie traumatycznym, wpływ doświadczeń traumatycznych na stan zdrowia psychicznego i funkcjonowanie psychospołeczne, przedstawiono także propozycję zasad wsparcia wobec osób, które doświadczyły traumy.

 

Słowa kluczowe: trauma; diagnoza traumy; zaburzenia potraumatyczne; implikacje dla praktyki.


 

Jak cytować: Szymańska, A., Dobrenko, K., Grzesiuk, L. (2016). Cechy pacjenta, jego doświadczenia z przebiegu psychoterapii i skuteczność psychoterapii. Roczniki Psychologiczne, 19(3), 583-603. DOI: 10.18290/rpsych.2016.19.3-6pl

 

Streszczenie: W prezentowanych badaniach postawiono pytania o związki (1) cech pacjentów z ich doświadczeniami z przebiegu psychoterapii oraz (2) doświadczeń z psychoterapii z dokonywaną przez pacjentów oceną jej skuteczności. Pomiar zmiennych przeprowadzono przy użyciu ankiety katamnestycznej, którą wysłano do 1210 byłych pacjentów ośrodka psychoterapii. Uzyskano odpowiedzi od 276 osób (55% kobiet i 45% mężczyzn), w większości poniżej 30. roku życia. Do analizy danych zastosowano modele strukturalne i analizę korespondencji. Wyniki wskazują, że: (1) zmienne grupują się wokół dobrej i niedobrej relacji psychoterapeutycznej; zbudowano dwa modele – jeden dla dobrej, drugi dla niedobrej relacji z psychoterapeutą; (2) podgrupy pacjentów stwierdzających poprawę, pogorszenie i brak zmian różnią się pod względem cech przed psychoterapią i doświadczeń z psychoterapii.

 

Słowa kluczowe: skuteczność psychoterapii; oczekiwania pacjenta wobec psychoterapii; relacja terapeutyczna; liczba sesji i czas trwania psychoterapii.

Autor: Ana Ivanova
Ostatnia aktualizacja: 31.12.2016, godz. 14:30 - Ana Ivanova