RYBITWA RZECZNA Sterna hirundo (Linnaeus, 1758)
SYSTEMATYKA: Rząd-siewkowe Charadriiformes, rodzina-mewy Laridae
WYGLĄD: Długość ciała 30–39 cm, rozpiętość skrzydeł 72–84 cm, masa ciała 100–175 g. Ubarwienie biało-szare, z czarnym wierzchem głowy. W szacie godowej (kwiecień–sierpień) czarna czapeczka na głowie sięga oka i karku. Boki głowy i szyi są białe, wierzch ciała i skrzydeł w większości jasnoszare, przedni i tylny brzeg skrzydeł biały, a końce lotek ciemnoszare. Kuper biały, kontrastujący z szarym kolorem grzbietu. Pierś i brzuch jasnoszare, jaśniejsze niż górne części ciała, czasami z jasnoróżowym lub fiołkoworóżowym odcieniem. Spód skrzydeł biały. Ogon rozwidlony, szaro-biały. Tęczówka ciemnobrązowa. Dziób długi, szkarłatny lub koralowoczerwony z czarnym końcem, którego czasem brak. Nogi jasnoczerwone.
W szacie spoczynkowej (sierpień–marzec) występuje z przodu oka czarna plama. Nad okiem szarobrązowe plamkowanie. Czoło białe, ciemię i kark czarne. Wierzch ciała szary, jaśniejszy niż w ubarwieniu godowym, z mniejszym kontrastem między grzbietem, kuprem i ogonem. Zauważalny ciemny, falisty rysunek na skrzydłach między barkiem i nadgarstkiem. Dziób czarny, z różną ilością czerwonego u nasady, czasami cały czarny. Nogi jasnopomarańczowe lub czerwonobrązowe. Pisklęta z wierzchu płowożółte lub jasnobrązowe, w różnym stopniu czarno plamkowane lub cętkowane. Czoło i gardziel brązowoczarne, pierś i brzuch białe. Tęczówka ciemnobrązowa, dziób różowy do pomarańczowego, z wyraźnym czarnym końcem. Nogi różowe lub morelowopomarańczowe.
DYMORFIZM PŁCIOWY: Brak.
ŚRODOWISKO: Zamieszkuje wybrzeża mórz, brzegi rzek, delty ale także stawy rybne, zbiorniki retencyjne czy żwirownie.
DIETA: Najcześciej podstawę diety stanowią ryby, które ptaki najczęściej zdobywają nurkując z lotu na głebokość 1-6 m.Regularnie żerują także „z zasiadki” jednak rybitwa rzeczna jest pokarmowym oportunistą – w zależności od zmieniających się warunków, zmienia rodzaj diety i sposób żerowania.
ROZRÓD: Wyprowadza jeden lęg w roku – 2-3 jaja (od kwietnia do czerwca). Jaja składa w niewielkich dołkach w piasku wysłanym pojedynczymi kamykami lub muszelkami. Wysiadywanie trwa ok. 28 dni (oboje rodzice). Gniazduje samotnie lub w koloniach. Młode uzyskuja dolność do lotu po ok. 4 tyg. Dojrzałosć płciową ptaki uzyskuja zwykle w wieku 4 lat.
AKTYWNOŚĆ: Dzienny tryb życia. Wędruje stadnie.
ROZMIESZCZENIE: Zamieszkuje większość Eurazji i Ameryki Północnej oraz północną i północno-zachodnią Afrykę. Wędrowna, przeloty w IV - V i VII - IX. Zimuje w Afryce. W Polsce typowy ptak lęgowy niżu.
LICZEBNOŚĆ: W Polsce 4000-4500 par. Liczebnosc europejskiej populacji szacuje się na 210 000– –340 000 p. Najliczniej gatunek ten gniazduje w Finlandii (40 000–60 000 p. w latach 1990–1995), Rosji (30 000–60 000 p. w latach 1984–1988), na Białorusi (14 000–40 000 p. w latach 1988–1998).
OCHORONA: w Polsce: gatunek objęty ochroną ścisłą, wymagający ochrony czynnej. Status zagrożenia w Europie: S gatunek niezagrożony, którego status ochronny jest prawdopodobnie odpowiedni. BirdLife International: SPEC -; Dyrektywa Ptasia: Art. 4.1, załącznik I; Konwencja Berneńska: załącznik II; Konwencja Bońska: załącznik II; Porozumienie AEWA
UWAGI: