Kierownik Katedry Teorii Sztuki i Historii Doktryn Artystycznych; ur. 25 sierpnia 1968 roku; studia magisterskie w zakresie historii sztuki odbył w KUL w latach 1986-1992; w 1992 roku uzyskał tytuł magistra historii sztuki na podstawie pracy Główne wątki problemowe biografii intelektualnej Ernsta Hansa Gombricha, przygotowanej pod kierunkiem prof. dr hab. Elżbiety Wolickiej-Wolszleger; w 1999 roku uzyskał stopień doktora nauk humanistycznych na podstawie pracy Wizja malarstwa włoskiego odrodzenia w pismach Bernarda Berensona (promotor: prof. dr hab. Elżbieta Wolicka-Wolszleger); w 2006 roku uzyskał stopień doktora hab. w oparciu o rozprawę Zweite, ideale Schöpfung. Sztuka w myśleniu historycznym Jacoba Burckhardta, oraz tytuł naukowy profesora nadzwyczajnego KUL. 


Laureat wyróżnienia im ks. prof. Szczęsnego Dettloffa przyznawanego przez Stowarzyszenie Historyków Sztuki oraz Nagrody im. ks. Janusza Pasierba, nominowany do Nagrody im. Jana Długosza. Członek oddziału lubelskiego Stowarzyszenia Historyków Sztuki.

 

Zainteresowania badawcze skupia na problemach teorii sztuki i estetyki XVIII-XIX wieku (przede wszystkim w Anglii i Niemczech) oraz dziejów metody i metodologii historii sztuki jako dyscypliny humanistycznej. Szczególną uwagę przykłada do zagadnień pojmowania historii, różnych wizji historyczności i koncepcji historiozofii oraz do kwestii łączności pomiędzy poszczególnymi dziedzinami twórczości, np. muzyką a malarstwem, fascynującą zwłaszcza XIX-wiecznych artystów i teoretyków. Oddzielny przedmiot jego zainteresowań stanowią problemy ekfrazy dzieł sztuki oraz związków pomiędzy sztukami plastycznymi i sztukami słowa, z uwzględnieniem najszerzej pojętych dziejów Kunstliteratur.

 

Bibliografia


książki

autorskie

  1. Berenson i mistrzowie odrodzenia. Przyczynek do postawy estetycznej Bernarda Berensona, Wyd. Aureus, Kraków 2001.
  2. Zweite, ideale Schöpfung. Sztuka w myśleniu historycznym Jacoba Burckhardta, Wyd. KUL, Lublin 2004.
  3. Figury zbawienia? Idea "religii sztuki" w wybranych koncepcjach artystycznych XIX stulecia, Lublin 2010, ss. 260.

inne

  1. Georg Dehio i Alois Riegl – kult zabytków. Antologia tekstów, przeł. i wstępem opatrzył R. Kasperowicz, Wyd. „Mówią Wieki”, Warszawa 2001.
  2. Biografia – historiografia dawniej i dziś. Biografia nowoczesna – nowoczesność biografii, red. (z E. Wolicką-Wolszleger), TN KUL, Lublin 2005.
  3. redakcja: Mit - symbol - mimesis. Studia z dziejów teorii i historii sztuki dedykowane Profesor Elżbiecie Wolickiej-Wolszleger, pod red. Jacka Jaźwierskiego, Ryszarda Kasperowicza, Małgorzaty Kitowskiej-Łysiak, Marcina Pastwy, Lublin, 2009.
  4. redakcja: Kultura wizualna Anglii XVIII i XIX wieku w świetle teorii sztuki i estetyki, pod red. Jacka Jaźwierskiego, Ryszarda Kasperowicza i Marcina Pastwy, Lublin 2008.
  5. Jacob Burkhardt, Wykłady o sztuce. Wybór, przekład, wstęp i opracowanie Ryszard Kasperowicz, red. naukowa Antoni Ziemba, Warszawa 2008, ss 154, il 27.
  6. Aby Warburg, Narodziny Wenus i inne szkice renesansowe. Przekład i wstęp Ryszard Kasperowicz, nota edyt. Katia Mazzucco, Gdańsk 2010, ss. 456.

rozprawy, artykuły

  1. Model „schematu i korekty” Ernsta Hansa Gombricha a Popperowska teoria poznania, w: Wobec sztuki. Historia – krytyka – teoria, red. E. Wolicka i P. Kosiewski, Lublin 1992, s. 60-75.

  2. Ernst Hans Gombrich jako humanista, „Znak” 1993, nr 11(462), s. 32-40.

  3. Dylematy romantycznego dziedzictwa, „Znak” 1994, nr 6(469), s. 86-95 (współautor: M. Wacławek).

  4. Łuk Triumfalny. Kilka uwag o pewnej analogii historycznej Bernarda Berensona, w: Historia a system. Materiały Seminarium Metodologicznego Stowarzyszenia Historyków Sztuki, Nieborów, 24-26 października 1996, Warszawa 1997, s. 129-138.

  5. Czy Leonardo był złym malarzem?, „Znak” 1997, nr 5(504), s. 69-83.

  6. Narcyz i Złotousty, „Mówią Wieki” 1997, nr 7 (458), s. 20-26.

  7. Estetyczna tautologia i prymat naoczności. Krótka uwaga o Burckhardta wizji sztuki na przykładzie Erinnerungen aus Rubens, „Konteksty. Polska Sztuka Ludowa” 1997, nr 3/4, s. 33-37.

  8. Bernard Berenson, piewca bezosobowego mistrzostwa, „Zeszyty Literackie” 1999, nr 65, s. 199-170.

  9. Wolność historyka. Uwagi o teorii kryzysów Jacoba Burckhardta, w: Już ma się pod koniec starożytnemu światu... Zmierzch, schyłek, upadek w historii sztuki, red. Maria Poprzęcka, Warszawa 1999, s. 105-118; przedruk: „Konteksty. Polska Sztuka Ludowa” 1999, nr 31, s. 37-42.

  10. Niemiec wśród greckich posągów, „Mówią Wieki” 2001, nr 11(503), s. 19-24.

  11. Granice realizmu. Wykładnia pojęcia w pismach Jacoba Burckhardta, w: Rzeczywistość, realizm, reprezentacja. Materiały Seminarium metodologicznego Stowarzyszenia Historyków Sztuki, Nieborów, 26-28 października 2000, red. M. Poprzęcka, Warszawa 2001, s. 115-128.

  12. Pochwała renesansowego artysty, „Mówią Wieki” 2002, nr 7 (511), s. 32-36.

  13. O poznawaniu sztuki według Jacoba Burckhardta, w: Obraz i kult. Materiały z konferencji „Obraz i kult”, Lublin, KUL, 6-8 października 1999, red. U. M. Mazurczak i J. Patyra, Lublin 2002, s. 333-345.

  14. Rozdziały: Zarys dziejów muzyki i Zarys dziejów teatru, w: K. Chmielewski, J. Krawczyk, Wiedza o kulturze. Podręcznik, cz. 1, Warszawa 2002, s. 119-134.

  15. „Środowisko” jako kategoria w historii sztuki. Między Burckhardtem a Martinem Warnke, w: Pracownia i dom artysty XIX i XX wieku. Mitologia i rzeczywistość. Materiały z konferencji Instytutu Historii Sztuki UW oraz Stowarzyszenia Historyków Sztuki, Warszawa 25-26 kwietnia 2002, Warszawa 2002, red. A. Pieńkos, s. 57-71.

  16. Die exklusive Lichtmalerei. Rembrandt oczyma Burckhardta, „Ikonotheka” 2003, nr 16, s. 93-101.

  17. Rafael w pismach Burckhardta, w: Recepcja renesansu w XIX i XX wieku. Materiały Sesji Stowarzyszenia Historyków Sztuki, Łódź, listopad 2002, red. M. Wróblewska-Markiewicz, Łódź 2003, s. 65-74.

  18. Skrytość. Burckhardt i „inne” obrazy, czyli muzyka w myśleniu szwajcarskiego historyka, w: Twarzą w twarz z obrazem. Materiały Seminarium Metodologicznego Stowarzyszenia Historyków Sztuki, Nieborów, 24-26 października 2002, red. M. Poprzęcka, Warszawa 2003, s. 191-204.

  19. Rozdziały: Zarys dziejów muzyki i Zarys dziejów teatru, w: K. Chmielewski, J. Krawczyk, Wiedza o kulturze. Podręcznik. Szkoły ponadgimnazjalne, wyd. połączone i rozszerzone, Warszawa 2003.

  20. Rembrandt, Rembrandt über alles, „Mówią Wieki” 2003, nr 11 (527), s. 16-22.

  21. VIVA Verdi, „Mówią Wieki” 2004, nr 2 (530), s. 74-76.

  22. „Mocą wewnętrznej retoryki”. Shaftesbury i jego idea krytyki kultury na przykładzie „Soliloquy, or an Advice to an Author”, „Wiek Oświecenia” 2005, nr 21, s.11-29.

  23. W świątyni sztuk? Uwagi o związkach woli i wyobraźni, w: Obraz zapośredniczony. Materiały Seminarium Metodologicznego Stowarzyszenia Historyków Sztuki, Nieborów, 25-27 listopada 2004, red. M. Poprzęcka, Warszawa 2005, s. 191-203.

  24. Utrata powagi. O pewnym aspekcie krytyki kultury Johana Huizingi, w: Mowa i moc obrazów. Prace dedykowane Profesor Marii Poprzęckiej, red. J. Pomorska, Warszawa 2005, s. 275-280.

  25. Od arystotelesa do Adorna. W poszukiwaniu teorii ekspresji muzycznej, "Ethos" r. 19/2006, nr 1-2(73-74), s. 161-181.

  26. Jacob Burkhardt i religia sztuki, "Studia religiologica" (Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego MCCXCVII - Problemy religijne Europy Nowożytnej i współczesnej, pod red. Jana Drabiny), 2007, z. 40, s. 107-117.

  27. Gewaltmenschen, "Terimnus" 2007, 16, z.1, s. 201-218.

  28. Jacob Burckhardt i Józef Kremer, w: Józef Kremer (1806-1875), red. tomu Jacek Maj, Kraków 2007, s.301 -310.

  29. Kolisko bogów. Spory o Botticellego – Wind vs Gombrich, w: Wielkie dzieła - wielkie interpretacje, Materiały LV Ogólnopolskiej SEsji Naukowej Stowrayszenia Historyków Sztuki, Warszawa, 17-18 listopada 2006, red. Maria Poprzęcka, Warszawa 2007, s. 57-67.

  30. Metthew Arnold i potrzeba krytyki, w: Kultura wizualna Anglii XVIII i XIX wieku w świetle teorii i estetyki, pod red. Jacka Jaźwierskiego, Ryszarda Kasperowicza i Marcina Pastwy, Lublin 2008, s. 149-160.

  31. Ars auro prior. w: Białostocki, Materiały seminarium metodologicznego Stowarzyszenia Historyków Sztuki „Jan Białostocki – między tradycją a innowacją”, Nieborów 23-25 października 2008, pod red. Magdaleny Wróblewskiej, Warszawa 2009, s.9-18.

  32. Dante i Shaftesbury. O poszukiwaniu doskonałości w sztuce, w: Mit - symbol - mimesis. Studia z dziejów teorii i historii sztuki dedykowane Profesor Elżbiecie Wolickiej-Wolszleger, pod red. Jacka Jaźwierskiego, Ryszarda Kasperowicza, Małgorzaty Kitowskiej-Łysiak, Marcina Pastwy, Lublin, 2009, s.151-166.

  33. Historia sztuki i uczniowie z Sais. O związkach historii sztuki i historii idei, "Artium Quaestiones" XX, 2009, s.43-57.

  34. Berenson and Connoisseurship - Who is afraid of Art History?, [w:] Die Eablierung und Entwicklung des Faches Kunstgeschichte in Deutschland, Polen und Mitteleuropa, Betraege der 14. Tagung des Arbeitskreises deutsher und polnischer Kunsthistoriker und Denkmalpfleger in Krakau, 26-30 September 2007, hrsg. von Wojciech Bałus und Joanna Wolańska, Instytut Sztuki PAN, Warszawa 2010, s. 227-234.

  35. Wstęp do John Ruskin, Niewinne oko. Szkice o sztuce. Wybór i przekład Jakub Szczuka, Słowo/Obraz Terytoria, Gdańsk 2011, s. 5-22.

  36. Sztuka jako podmiot absolutny, [w:] Podmiot/podmiotowość. Artysta-historyk-krytyk, red. Maria Poprzęcka, W-wa 2011, s. 49-58

  37. Pamięć o antyku i Jacob Burkhardt, [w:] "Sympozja Kazimierskie", t. VII, red. Bożena Iwaszkiewicz-Wronikowska, Daniel Próchniak, Anna Głowa, TN KUL 2010, s. 251-258.

  38. Polis-Urbs-Metropolis. Słowo wstępne, [w:] Polis-Urbs-Metropolis. Materiały LIX Ogólnopolskiej Sesji Naukowej Stowarzyszenia Historyków Sztuki, Lublin 25-26 listopada 2010, red. Lechosław Lameński i Elżbieta Błotnicka-Mazur, Warszawa 2011, s. 7-8.

hasła leksykograficzne

  1. Ikonografia, w: Encyklopedia Katolicka, t. VII, TN KUL, Lublin 1998, szp. 1-14.
  2. Ikonologia, j.w., szp. 15-17.
  3. Panofsky, w: Encyklopedia Katolicka, t. XIV, TN KUL, Lublin 2011, szp. 1222-1224

glosy, recenzje

  1. Przedwczesna synteza [rec. książki: U. Kultermann, Kleine Geschichte der Kunsttheorie, Darmstadt 1987], „Znak” 1993, nr 7(458), s. 192-197.
  2. Antyk, który uczy i bawi [rec. książki: E. Wipszycka, O starożytności polemicznie, Warszawa 1994], „Znak” 1995, nr 5(480), s. 147-151.
  3. Goethe na wybrzuszonym piedestale [rec. książki: Klasycyzm i klasycyzmy. Materiały sesji Stowarzyszenia Historyków Sztuki, listopad 1991, Warszawa 1994], „Znak” 1995, nr 12(487), s. 222-228.
  4. Ernst R. Curtius i ostatnia Aleksandria [rec. książki: Kosmopolis der Wissenschaft. Ernst R. Curtius und das Warburg Institute. Briefe 1928 bis 1953 und andere Dokumente, hg. von Dieter Wuttke, Baden-Baden 1983], „Roczniki Humanistyczne” 1998, t. XLVI, z. 4 – Historia Sztuki, s. 247-252.
  5. Między wiedzą, widzeniem a chaosem [rec. książki: E. H. Gombrich, O sztuce, przekł. zbiorowy, Warszawa 1998], „Znak” 1998, nr 7(518), s. 129-134.
  6. Wiek mechaniczny i jego krytycy [rec. książki: J. Jedlicki, Świat zwyrodniały. Lęki i nadzieje krytyków nowoczesności, Warszawa 2001], „Znak” 2001, nr 3(550), s. 141-147.
  7. Bitwa o Wawel [rec. książki: Wokół Wawelu. Antologia tekstów z lat 1901-1909, red. i wstęp J. Krawczyk, Warszawa – Kraków 2002], „Tygodnik Powszechny” 2002, 23 czerwca, s. 12.
  8. Światłość umysłu [rec. książki: M. H. Abrams, Zwierciadło i lampa. Romantyczna teoria poezji a tradycja krytycznoliteracka, przeł. M. B. Fedewicz, Gdańsk 2004], „Znak” 2005, nr 2(597), s. 132-136.
  9. Uśpione źródła [głos w dyskusji wokół książki Ch. Taylora Źródła podmiotowości], „Znak” 2002, nr 5 (564), s. 114-129.
  10. Odmienne obrazy, rec. książki: Maria Poprzęcka, Inne obrazy. Oko, widzenie, sztuka. Od Albertiego do Duchampa, Gdańsk 2008, "Kresy" 2009, s.171-172.

przekłady

  1. Patrzeć w skupieniu – rzut oka na sztuki i nauki humanistyczne [przekł.: E. H. Gombrich, Focus on the Arts and Humanities], „Znak” 1993, nr 11(462), s. 16-31.
  2. Tyrania sztuki abstrakcyjnej [przekł.: E. H. Gombrich, Tyranny of Abstract Art], „Kresy” 1993, nr 16, s. 225-231.
  3. Piero della Francesca [przekł.: B. Berenson, Piero della Francesca], „Zeszyty Literackie” 1999, nr 65, s. 78-81.
  4. Rembrandt [przekł.: J. Burckhardt, Rembrandt, tekst wykładu], „Ikonotheka” 2003, nr 16, s. 73-93.
  5. Tłum. tekstów J. Burckhardta, A. Riegla, G. Dehio oraz M. Dvořaka, w: Zabytek i historia. Wokół problemów konserwacji i ochrony zabytków w XIX wieku. Antologia, wybór i wstęp: P. Kosiewski, J. Krawczyk, Warszawa 2002, ss. 171-174, 191-232.
  6. Burkhardt i Nietzsche [przekł. Aby Warburga], "Konteksty" 2011, t. LXV, nr. 2-3, s. 28-29.
  7. Obraz w koncepcji Aby'ego Warburga, "Konteksty" 2011, t. LXV, nr. 2-3, s. 33-40