Słowo Rektora KUL

na otwarcie konferencji międzynarodowej

„Obecność krzyża w przestrzeni publicznej państw europejskich”

12 listopada 2014 r.

 

 

Szanowni Państwo,

 

cieszę się bardzo, że Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II staje się dzisiaj forum, na którym odbędzie się debata na temat obecności krzyża i innych symboli religijnych w przestrzeni publicznej. Na początku chciałbym bardzo serdecznie powitać wszystkich Państwa zainteresowanych tak ważną problematyką konferencji. Udział w niej potwierdzili przedstawiciele z różnych ośrodków naukowych z całej Europy, znawcy prawa kościelnego i kwestii związanych z wolnością religijną. Witam serdecznie wszystkich prelegentów, jestem wdzięczny za przyjęcie zaproszenia.

 

Organizatorami konferencji są Katedra Prawa Wyznaniowego KUL i Polski Instytut Katolicki „Sursum Corda”. Dziękując za zorganizowanie tego posiedzenia, chciałbym pogratulować pomysłodawcom wyboru tematu. Zagadnienie obecności krzyża w przestrzeni publicznej jest ważne i aktualne. Ważne, dlatego że krzyż jako symbol i znak tożsamości chrześcijaństwa, znany przed Konstantynem Wielkim, wraz z wydaniem edyktu mediolańskiego zaczął być używany publiczne.

 

Krzyż jest tematem niezmiennie aktualnym od wielu lat, ponieważ ma kluczowe znaczenie dla właściwego rozumienia i wypełniania treścią takich kategorii, jak wolność sumienia i wyznania czy wolność religijna, współtworzących podstawy demokratycznego społeczeństwa. Jan Paweł II w liście o wolności religijnej (L’eglise Catholique z 1980 r.) napisał: „Wolność sumienia i religii jest pierwszym i niezbędnym prawem osoby ludzkiej (…)” i „podtrzymuje (ona) głęboko zakotwiczoną w każdej osobie rację bytu innych wolności”.

 

Obecność krzyża jako symbolu religijnego w miejscach publicznych to zagadnienie rozważane współcześnie z punktu widzenia historycznego, socjologicznego oraz prawnego.   Aktualność zagadnienia ujawnia się w dyskusjach toczących się w polskim życiu publicznym, kraju, którego konstytucja mówi o kulturze „zakorzenionej w chrześcijańskim dziedzictwie Narodu” (zob. Preambuła do Konstytucji RP). Inspirację do debaty na ten temat stanowią wyroki Europejskiego Trybunału Praw Człowieka i wyroki sądów polskich dotyczące obecności krzyża w siedzibach instytucji publicznych.

 

Dzisiaj w Europie nie ma jednolitego standardu w kwestii obecności symboli religijnych w miejscach publicznych, stąd – jak ufam – poznanie rozwiązań przyjętych w prawie i praktyce innych państw europejskich pozwoli na obiektywne odniesienie się do polskich rozwiązań w tym zakresie.

 

Życzę Państwu miłego pobytu w murach naszej Uczelni i inspirujących obrad.