„Naukowiec nie jest twórcą prawdy, ale jej odkrywcą” 1

 

                                                               Jan Paweł II

 

 

Strategia Rozwoju  Instytutu Pedagogiki
Wydziału Zamiejscowego Nauk o Społeczeństwie
Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego im. Jana Pawła II 
w Stalowej Woli na lata 2011-2015

 

Wstęp

Strategia Rozwoju Instytutu Pedagogiki na lata 2011-2015 to najważniejszy dokument przygotowany przez władze i pracowników Instytutu. Określa ona priorytety i cele polityki rozwoju Instytutu w zakresie jego organizacji, współpracy  ze środowiskiem lokalnym oraz obszaru kształcenia i rozwoju naukowego prowadzonego przez Instytut.  Dokument stanowi, także odpowiedź na ustawowy wymóg prowadzenia polityki rozwoju w oparciu o strategię, jak również skuteczną próbę dostosowania  działalności dydaktyczno - badawczej   Instytutu do zapotrzebowania społeczno - gospodarczego regionu i  kraju oraz do standardów europejskich.

Opracowana strategia jest efektem wieloetapowego procesu dyskusji wewnątrz Instytutu oraz szerokich konsultacji społecznych z beneficjentami jego usług: studentami, pracownikami  naukowymi  innych placówek naukowo - badawczych, dyrektorami szkół wszystkich typów i placówek oświatowo - wychowawczo - opiekuńczych, nauczycielami, pedagogami, psychologami, logopedami, uczniami szkół ponadgimnazjalnych, władzami lokalnych samorządów gminnych i powiatowych.  Wynika to z faktu, iż społeczna zgoda
w określeniu i hierarchizacji zadań jest ważnym fundamentem wszystkich poczynań Instytutu, a zarazem gwarantem skuteczności podejmowanych działań.

Prace nad opracowaniem Strategii Rozwoju Instytutu Pedagogiki rozpoczęły się w październiku 2011 roku.  W procesie planowania pod uwagę wzięte zostały cztery obszary: struktura organizacyjna Instytutu, kształcenia (dydaktyki i wychowania), badań naukowych i  współpracy ze środowiskiem lokalnym. Każdy z obszarów planowania strategicznego posiada swoje znaczenie, jednak za najważniejsze można uznać dwa z nich: kształcenia (dydaktyki i wychowania) oraz badań naukowych. Niemniej zła struktura i organizacja pracy  sprawia, że wszystkie późniejsze działania stają się trudniejsze, co negatywnie wpływa na przebieg procesu kształcenia i prowadzenia badań. Współpraca ze środowiskiem lokalnym ma wpływ na rozwój bazy materialnej oraz przede wszystkim nabór  studentów. Pierwszy etap prac nad Strategią określono więc  mianem „zaplanowania planowania”, czyli „plan for planning”. W następnym etapie określone  zostały cele strategiczne dla Instytutu i poszczególnych Katedr z obszaru kształcenie i rozwoju naukowego.

Jako metoda diagnozy  wykorzystana  została analiza SWOT. Przy jej pomocy dokonano  analizy zasobów  ludzkich i materialnych Instytutu oraz określano jego beneficjentów i  priorytety rozwoju. Uzyskany materiał stał się podstawą  opracowanej Strategii.

 

Wizja

Instytut został utworzony we wrześniu 2004 roku. Funkcjonuje on w ramach Wydziału Zamiejscowego Nauk o Społeczeństwie.   Utrzymuje ścisłe kontakty naukowo - praktyczne z różnymi państwowymi instytucjami, społecznymi i religijnymi organizacjami, zaangażowanymi w procesy nauczania, wychowania, opieki, socjalizacji, resocjalizacji, rewalidacji i socjalnej adaptacji dzieci, młodzieży, dorosłych oraz osób w starszym  wieku.  W zakresie powyższej tematyki posiada również  liczne kontakty z uczelniami krajowymi i zagranicznymi.  Stale się rozwija i doskonali swoja działalność dydaktyczno-naukową tak by  kształcić  pedagogów, którzy potrafią stawić czoło aktualnym wyzwaniom rzeczywistości XXI wieku, wywiązywać się ze swoich funkcji zawodowych na najwyższym poziomie naukowym, zarówno metodycznym jak i merytorycznym. Uwrażliwia także studentów na wartości chrześcijańskie,  przede wszystkim na to by byli  ludźmi gotowymi do szukania i głoszenia prawdy oraz niesienia pomocy drugiemu człowiekowi  zgodnie z poglądami i myślami Jana Pawła II zawartymi w jego wszechstronnym nauczaniu. Pracownicy Instytutu starają  się,  także  zachować  w relacjach wykładowca - student zanikającą  zasadę  mistrz - uczeń. 

 

Cele strategiczne i kierunki rozwoju Instytutu Pedagogiki

I. Struktura organizacyjna Instytutu

1. Pracownicy:

W Instytucie zatrudnionych jest 8 samodzielnych pracowników naukowych na pierwszym etacie (prof. dr hab., dr hab. - prof. KUL). Ponadto pracę Instytutu wspierają doktorzy - adiunkci  i magistrowie - asystenci oraz osoby zatrudnione w ramach umowy o dzieło.  Celem  w tym zakresie jest maksymalne ograniczenie zatrudniania magistrów oraz osób w ramach umowy o dzieło. Kierownicy katedr  powinni wykazywać maksimum troski o rozwój naukowy swoich pracowników.

 

2. Katedry:

  • Katedra Historii Wychowania
  • Katedra Pedagogiki Katolickiej
  • Katedra Pedagogiki Ogólnej
  • Katedra Pedagogiki Opiekuńczo – Wychowawczej i Resocjalizacyjnej
  • Katedra Pedagogiki Specjalnej
  • Katedra Psychopedagogiki i Pedagogiki Rodziny
  • Katedra Poradnictwa Pedagogiczno -  Psychologicznego
  • Katedra Zarządzania Oświatą
  • Katedra Pedagogiki Pastoralnej i Teologii Wychowania 

 

3. Polityka kadrowa

  • podstawą polityki kadrowej Instytutu winien być rozwój własnej kadry z pełnym zachowaniem przewidzianych prawem i statutem uczelni terminów uzyskiwania kolejnych stopni i tytułów naukowych przez pracowników,
  • rozwój kadry Instytutu  winien być dostosowany zarówno do czynników zewnętrznych takich jak: zapotrzebowanie społeczne, lokalny rynek pracy, jak
    i czynników wewnętrznych, czyli: nowych specjalności oraz prowadzonych
    i planowanych badań naukowych,
  • należy dokonać  do czerwca  2012 roku analizy możliwości rozwoju  poszczególnych specjalności kształcenia i ich podziału na kategorie, na przykład:
    • perspektywiczne - posiadające kadrę,
    • rozwojowe - wymagające wsparcia kadrowego,
    • deficytowe- bez dalszych perspektyw rozwoju - do likwidacji.
  • systematycznie wzmacniać Instytut kadrowo, tak by mógł ubiegać się o uzyskanie uprawnień doktorskich.
  • polityka kadrowa Instytutu powinna uwzględniać:
    • standardy dydaktyczne PKA,
    • standardy oceny badań naukowych,
    • zasady określone przez statut i Senat uczelni,
  • stanowiska pracy dla pracowników niebędących nauczycielami akademickimi winny być tworzone racjonalnie  z uwzględnieniem nowych zadań i warunków umożliwiających stabilny rozwój Instytutu.


4. Systematycznie doposażyć  bazę dydaktyczną Instytutu.

II. Kształcenie - obszary:

1. Studia zawodowe

  • na studiach zawodowych pierwszego stopnia nauczanie jest realizowane w ramach sześciu specjalności:
    • pedagogika wczesnoszkolna
    • psychopedagogika specjalna
    • pedagogika opiekuńczo-wychowawcza
    • pedagogika resocjalizacyjna
    • pedagogika katolicka 
  • animator i menadżer kultury

należy dokonać  do czerwca  2012 roku analizy możliwości rozwoju  poszczególnych specjalności kształcenia celem określenia (ograniczenia) specjalności deficytowych i tworzenia nowych

  • na studiach drugiego stopnia nauczanie jest realizowane w ramach sześciu specjalności:
    • edukacja wczesnoszkolna i wychowanie przedszkolne
    • oligofrenopedagogika z terapią pedagogiczną
    • resocjalizacja z elementami mediacji sądowej
    • pedagogika opiekuńczo – wychowawcza z elementami pedagogiki społecznej
    • animator i menadżer kultury
    • pedagogika katolicka z poradnictwem pedagogicznym 
  • tworzenie nowych specjalności kształcenia stosownie do zmian na lokalnym rynku pracy

i zapotrzebowania społecznego.

  • systematyczna modernizacja i weryfikacja programów kształcenia pod kątem oczekiwań
    i potrzeb praktyki.
  • rozwój i wzbogacanie studiów w ramach programu Socrates / Erazmus.
  • rozpoczęcie procesu wdrażania różnych form kształcenia: otwartego, na odległość (distance learning, e-learning, on-line).


2. Studia doktoranckie

  • obecnie Instytut Pedagogiki w Wydziale Zamiejscowym Nauk o Społeczeństwie w Stalowej Woli nie organizuje  studiów doktoranckich. Studenci wykazujący zainteresowania naukowe mogą podjąć je w Instytucie Pedagogiki Wydziału Nauk Społecznych KUL Jana Pawła II w Lublinie.
  • należy podając działania kadrowe, tak by od roku akademickiego 2012-2013 zorganizować w Instytucie studia doktoranckie

3. Studia podyplomowe

  • w propozycji Instytutu utrzymać należy studia podyplomowe w zakresie:
    • pedagogiki wczesnoszkolnej z elementami wychowania przedszkolnego,
    • przygotowania pedagogicznego,
    • poradnictwa pedagogicznego- psychologicznego,
    • doradztwa zawodowego i planowania kariery edukacyjnej,
    • zarządzania i organizacji oświatą,
    • edukacji wczesnoszkolnej z językiem angielskim  (Tarnów - SCE),
    • edukacji wczesnoszkolnej z wychowaniem przedszkolnym  (Tarnów - SCE),
    • terapii pedagogicznej (Tarnów - SCE),
  • podjąć  działania w celu zorganizowania od roku akademickiego 2012-2013, także innych studiów podyplomowych w zakresie:
    • edukacji regionalnej w nauczaniu historii,
    • historii z rozszerzoną edukacją  regionalną i obywatelską,
    • lokalnej  polityki samorządowej,
    • przygotowania projektów unijnych,
    • zarządzania instytucjami i placówkami kultury,
    • promocji zdrowia i zdrowego stylu życia,
    • przygotowania i zarządzania projektami.
  • podjąć działania w celu zorganizowania  studiów podyplomowych  we współpracy z innymi instytucjami zajmującymi się kształceniem nauczycieli i samorządami lokalnymi


4. Kursy doskonalące:

  • przygotować ofertę kursów  doskonalące oraz innych form szkoleniowych dla nauczycieli organizowanych od roku akademickiego 2012-2013.

III. Rozwój naukowy - obszary badawcze (inne działania):

Katedra Historii Wychowania - obszary badawcze:

  1. Historia oświaty staropolskiej.
  2. Szkolnictwo galicyjskie.
  3. Historia społeczna.

Katedra Pedagogiki Katolickiej - obszary badawcze:

  1. Wychowanie katolickie.
  2. Autorytet nauczyciela.
  3. Pedagogia ojcostwa.
  4. Pedagogika katolicka.
  5. Systemy wychowawcze.
  6. Rola wartości w procesie wychowawczym

Katedra Pedagogiki Ogólnej - obszary badawcze:

  1. Edukacja zdrowotna i promocja zdrowia.
  2. Wychowanie fizyczne.
  3. Edukacja wczesnoszkolna.
  4. Aksjologia wychowania. 
  5. Jakość życia.
  6. Czas wolny.
  7. Jakość edukacji.

Katedra Pedagogiki Opiekuńczo – Wychowawczej i Resocjalizacyjnej- obszary badawcze:

  1. Analiza pedagogiczno-filozoficzna osoby ludzkiej w sytuacji bezrobocia.
  2. Analiza systemu działań z zakresu orientacji zawodowej.
  3. Rola mediacji w rozwiązywaniu konfliktów interpersonalnych.

Katedra Pedagogiki Specjalnej - obszary badawcze:

  1. Zaburzenia mowy występujące u dzieci z różnymi deficytami rozwojowymi.
  2. Organizacja pomocy osobom z wrodzoną lub nabytą niepełnosprawnością.

Katedra Psychopedagogiki i Pedagogiki Rodziny- obszary badawcze:

  1. Przekaz wartości w rodzinie.
  2. Wychowawcza rola ojca.
  3. Czynniki rozwoju i kształtowania osobowości.

Katedra Poradnictwa Pedagogiczno -  Psychologicznego - obszary badawcze:

  1. Psychologia zdrowia.
  2. Pedagogika wartości.
  3. Pedagogika specjalna.

Katedra Zarządzania Oświatą - obszary badawcze:

  1. Style kierowania  i zarządzania  szkołami i  placówkami oświatowymi.
  2. Prawo oświatowe a rzeczywistość szkolna.
  3. Modele zarządzania oświatą przez organy prowadzące.
  4. Planowanie kariery edukacyjnej i zawodowej uczniów.
  5. Praca wychowawcza szkół i placówek oświatowych.
  6. Historia oświaty i szkolnictwa

Zorganizowanie w oparciu o Katedrę i Samorządowe Centrum Edukacji w Tarnowie czasopisma merytoryczno-metodologicznego dla nauczycieli ( 1 numer jesienią 2012 r.)

 

Katedra Pedagogiki Pastoralnej i Teologii Wychowania - obszary badawcze:

  1. Biblia i opisujący ją zespół nauk biblijnych (biblistyka) badane w kontekście nauk pedagogiczno-wychowawczych.
  2. Pedagogia Starego i Nowego Testamentu oraz obszaru literatury międzytestamentalnej i apokryficznej.
  3. Pedagogia uprawiana na obszarze Kościoła katolickiego (Ojcowie Kościoła, Magisterium) – twórczość pedagogiczna Kościoła – jego modele wychowania i ich rola we współczesności.
  • określić  do końca stycznia 2012 wiodący temat  badań w Instytucie
  • określić do czerwca  2012  roku przez poszczególne katedry  priorytetowe kierunki badań
  • inne działania od 1.10.2012 r.:
    • usystematyzowanie współpracy z innymi ośrodkami naukowymi ( w tym, także zagranicznymi)
    • dokończenie procesu organizacji biblioteczek merytoryczno - metodologicznych  w katedrach,
    • utworzenie biblioteki cyfrowej (na stronie Instytutu celem umieszczania publikacji    pracowników
      w wersji   cyfrowej dla studentów),
    • przygotowywanie skryptów i materiałów egzaminacyjnych dla studentów,
    • reaktywacja poradni psychologiczno - pedagogicznej dla studentów,
    • dokończenie procesu organizacji współpracy ze szkołami w Stalowej Woli i okolicy (szkoły ćwiczeń),
    • opracowanie tematyki szkoleń dla dyrektorów szkół i placówek oświatowych i nauczycieli,
    • opracowanie tematyki szkoleń dla przedstawicieli oświatowej administracji samorządowej,
    • opracowanie propozycji programów wychowawczych i profilaktycznych dla szkół  i placówek,
    • pełniejsze otwarcie się Instytutu na potrzeby osób niepełnosprawnych i studentów Uniwersytetu III Wieku,
    • doskonalenie pracy studenckich kół naukowych istniejących:
      • „Młodych Dydaktyków”,
      • „Paidela”,
    • utworzenie nowych (zgodnie z zainteresowaniami studentów),
    • włączenie uczelni w projekt „Uczelnia Promująca Zdrowie”,
    • opracowanie poradnika do realizacji praktyk studenckich,
    • kontynuacja współpracy z przedszkolami i szkołami wszystkich typów w ramach realizacji praktyk studenckich,
    • opracowanie poradnika do przygotowania pracy licencjackiej i magisterskiej.

IV. Współpraca ze środowiskiem lokalnym

  1. Kontynuowanie i poszerzanie współpracy uczelni z władzami samorządowymi Tarnowa, Rzeszowa, Stalowej Woli, Urzędem Marszałkowskim oraz Urzędem Wojewody Podkarpackiego i Małopolskiego.
  2. Ściślejsze powiązanie Instytutu Pedagogiki z innymi uczelniami regionu podkarpackiego i ich absolwentami.
  3. Pełniejsze otwarcie uczelni na potrzeby osób niepełnosprawnych i studentów Uniwersytetu III Wieku.
  4. Powołanie Centrum Doradztwa Pracy.
  5. Współdziałanie ze środowiskiem w tworzeniu warunków do powołania Uniwersytetu III Wieku.
  6. Współdziałanie z władzami samorządowymi w rozwoju szkolnictwa wyższego
    w województwie oraz ochrona i racjonalne wykorzystanie zasobów przyrody i dóbr kultury,
    a także warunków ich rozwoju.
  7. Aktywne włączenie się uczelni w rozwój świadomości obywatelskiej oraz postaw prospołecznych ludności, a także przygotowania społeczeństwa do procesów integracyjnych.
  8. Kontynuowanie współpracy z Kuratorium Oświat w Rzeszowie i Oddziałem w Tarnobrzegu.
  9. Kontynuowanie współpracy z Podkarpackim Centrum Edukacji Nauczycieli w Rzeszowie
     i Oddziałem w Tarnobrzegu.

Stalowa Wola 22.11. 2011 r.                                              dr hab. Edmund Juśko, prof. KUL

                                                                                             dr Barbara Wolny


1 Źródło: podczas spotkania z członkami Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich, Castel Gandolfo, 30 sierpnia 2001 r.