JACEK CHACIŃSKI

O NIEKTÓRYCH ZAGADNIENIACH DOTYCZĄCYCH UKŁADU ZBIOROWEGO PRACY

Streszczenie

Przedmiotem artykułu jest ocena charakteru prawnego zakładowego układu zbiorowego pracy.

Autor stawia tezę, że zakładowy układ zbiorowy pracy jest czynnością prawną.

Uważa, że możliwe jest traktowanie układu zarówno jako czynności prawnej jak
i źródła prawa pracy.

W ocenie autora potrzebne jest szersze stosowanie instytucji prawa cywilnego dziedzinie zbiorowych stosunków pracy. Interesy realizowane przez podmioty tychże stosunków  wykazują bowiem wiele cech prywatnoprawnych.

 

JAN IZDEBSKI

ZASADY OCHRONY PRZED DUMPINGIEM

 Streszczenie

 Stosowanie praktyk dumpingowych w międzynarodowym obrocie towarowym jest uznawane za przejaw nieuczciwej konkurencji. Dumping polega na sprzedaży towarów po cenie niższej niż na rynku zagranicznego eksportera lub po cenie niższej od rzeczywistych kosztów produkcji towarów.

Negatywna ocena praktyk stosowania dumpingu dla rozwoju działalności gospodarczej powoduje, iż systemy prawne poszczególnych państw, a w konsekwencji międzynarodowe regulacje handlowe, przewidują instrumenty przeciwdziałania tym zachowaniom.

Przeciwdziałanie dumpingowi jest elementem polityki handlowej poszczególnych państw będących uczestnikami międzynarodowej wymiany handlowej. Instrumenty antydumpingowe w ramach polityki handlowej mają charakter ochronny i służą przeciwdziałaniu zagrożeniom, jakie mogą powstać w środowisku międzynarodowym poprzez stosowanie praktyk dumpingowych.

 

 

JAN KRAJCZYŃSKI

DEONTOLOGIA CZŁONKÓW STUDENCKICH PORADNI PRAWNYCH

Streszczenie

 Prezentowane opracowanie stanowi próbę określenia podstawowych zasad etyki i deontologii, spoczywających na członkach studenckich poradni prawnych. Studium ogranicza się do norm, które dotyczą relacji: student- klient uniwersyteckiej poradni prawnej. Wspomniane zasady moralne, mianowicie: najlepsza wola i wiedza, szacunek dla klienta, kultura osobista, zaufanie, dbałość o interes klienta, zachowanie tajemnicy zawodowej, wrażliwość społeczna i sprawiedliwość, niezależność, bezstronność i rzeczowość, staranność, przestrzeganie prawdy, choć nie posiadają charakteru prawnego, służą ochronie tak interesów klientów i członków wymienionych poradni, jak i interesu publicznego. Normy te, sumiennie przestrzegane,  mogą też służyć realizacji społecznych celów studenckich poradni prawnych, w tym: świadczeniu bezpłatnej pomocy prawnej na rzecz osób, których stan majątkowy nie pozwala im na skorzystanie z usług specjalistów w dziedzinie prawa, pracujących w kancelariach prawnych; doskonaleniu procesu kształcenia studentów studiów prawniczych; pełnieniu społecznej funkcji uniwersytetu w życiu regionu poprzez zapewnienie ludziom stosownej pomocy informacyjno-doradczej w sprawach natury prawnej; kształtowaniu systemu wartości przyszłych prawników. Wreszcie zachowanie wspomnianych zasad, które zawsze należy traktować kumulatywnie, stanowiąc gwarancję wysokiej jakości usług w zakresie doradztwa prawnego, może uczynić tę bezpłatną formę pomocy prawnej wyjątkowo atrakcyjną wobec tradycyjnych usług prawniczych.

 

PAWEŁ SOBCZYK

PROBLEM KOGNICJI TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO W ZAKRESIE BADANIA ZGODNOŚCI USTAWY O ZMIANIE KONSTYTUCJI Z KONSTYTUCJĄ RP

Streszczenie

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 roku jako „zbiór praw podstawowych” zawiera podstawowe zasady dotyczące aksjologii prawa oraz prawa kardynalne stanowiące fundament politycznego, społecznego i gospodarczego ładu. Konstytucja jest aktem nadrzędnym w hierarchii źródeł prawa stanowionego, co oznacza, że organy tworzące prawo powinny w swojej działalności konkretyzować postanowienia Konstytucji RP oraz nie ustanawiać norm sprzecznych z normami zawartymi w ustawie zasadniczej. Stwierdzenie, które pojawia się w preambule do Konstytucji RP, iż jest ona „zbiorem praw podstawowych” nie oznacza jednak, iż jest aktem niezmiennym, skoro ustrojodawca w art. 235 przewidział procedurę uchwalenia ustawy o zmianie Konstytucji. Pojęcie zmiany Ustawy zasadniczej rodzi jednak wiele teoretycznych i praktycznych problemów, które dotyczą między innymi pojęcia „ustawa o zmianie Konstytucji”, trybu uchwalenia ustawy o zmianie Konstytucji, zakresu zmian ustawy zasadniczej oraz kognicji Trybunału Konstytucyjnego w zakresie badania zgodności ustawy o zmianie Konstytucji z Konstytucją RP.

Z obowiązujących przepisów – zwłaszcza Konstytucji z 2 kwietnia 1997 roku oraz ustawy z 1 sierpnia 1997 roku o Trybunale Konstytucyjnym – wynika, iż Trybunał Konstytucyjny nie ma prawa oceniać zgodność ustawy o zmianie Konstytucji z Konstytucją pod względem materialnym (merytorycznym). Obowiązujące przepisy dopuszczają tylko i wyłącznie kontrolę przez Trybunał Konstytucyjny prawidłowości uchwalenia ustawy o zmianie Konstytucji (kontrola kompetencyjna i proceduralna).

 

PIOTR TELUSIEWICZ

Zajęcie ruchomości należących do osoby zamieszkującej wspólnie z DŁUŻNIKIEM alimentacyjnym

Streszczenie

W dniu 7 września 2007 roku Sejm uchwalił ustawę o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. 2007, Nr 192, poz. 1378). Art. 33 tejże ustawy wprowadza w życie z dniem 1 października 2008 roku określone zmiany w Kodeksie postępowania cywilnego. Ogólnie stwierdzając, dotyczą one sposobu egzekucji świadczeń alimentacyjnych, wyłączeń spod egzekucji oraz sankcji za niewywiązywanie się przez dłużników alimentacyjnych ze swoich zobowiązań. Najważniejsza wśród nich wydaje się być zmiana dotycząca egzekucji świadczeń alimentacyjnych, która polega na wprowadzeniu do Kodeksu postępowania cywilnego art. 845 § 2 a. Jego treść jest następująca: „W przypadku egzekucji świadczeń alimentacyjnych komornik może zająć także ruchomości będące we władaniu osoby zamieszkującej wspólnie z dłużnikiem bez zgody tej osoby, chyba że przedstawi ona dowód, że ruchomości są  jej własnością”.

W związku z tak sformułowaną treścią nowej normy prawnej pojawiły się problemy dotyczące kilku istotnych dla stosowania tej normy zagadnień. Dotyka to przede wszystkim rozumienia pojęcia „osoby zamieszkującej wspólnie z dłużnikiem”. Powyższy zwrot stał się podstawą ożywionej, niepozbawionej krytyki, dyskusji, prowadzonej na forum politycznym, publicznym. Wydaje się jednak, że pomimo licznych głosów krytycznych, można podjąć próbę pozytywnej oceny przedmiotowego rozwiązania.

 

HANNA WITCZAK

PRZYCZYNY NIEGODNOŚCI DZIEDZICZENIA (UWAGI DOTYCZĄCE
ART. 928 § 1 KC)

Streszczenie

Zagadnienie przedstawione w niniejszym opracowaniu stanowi wycinek bardzo szerokiej problematyki wyłączenia od dziedziczenia. Niegodność dziedziczenia jest instytucją, która stwarza możliwość odsunięcia od dziedziczenia pomiotów, które ze względu na powszechne poczucie sprawiedliwości nie powinny otrzymać żadnej korzyści ze spadku. Ze względu na surowość sankcji, a tym samym wyjątkowy charakter przepisów normujących niegodność dziedziczenia, przepisy te powinny być interpretowane ściśle. W szczególności ta ścisła interpretacja powinna dotyczyć przepisu normującego przyczyny niegodności, tj. wskazującego katalog zachowań spadkobiercy, które uzasadniają wyłączenie go od dziedziczenia (art. 928 § 1 k.c.). Obecny kształt przepisu budzi szereg wątpliwości, zwłaszcza ze względu na użycie przez ustawodawcę w art. 928 § 1 pkt 1 k.c. nieostrego określenia „ciężkie przestępstwo”. Niewątpliwie określenie takie w stosunku do pojęcia zbrodnia użytego w art. 7 dekretu – Prawo spadkowe, pozwala na objęcie większej ilości przypadków zachowań spadkobiercy jako uzasadniających niegodność dziedziczenia, przede wszystkim ze względu na to, że ciężkim przestępstwem może być również występek przeciwko spadkodawcy.  Pozostawienie poprzedniej regulacji wyeliminowałoby możliwość uznania za niegodnego spadkobiercy, który np. dopuściłby się przestępstwa spowodowania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu; znęcania, w tym także wtedy, gdy jego następstwem byłoby targnięcie się pokrzywdzonego na własne życie czy przestępstwa zgwałcenia. Wątpliwości interpretacyjne dotyczą także stosowania przepisu art. 928 § 1 pkt 3 k.c. do pisma stwierdzającego treść testamentu ustnego. W literaturze toczy się dyskusja nad przyszłym kształtem przepisów prawa spadkowego, w tym także dotyczących niegodności dziedziczenia. Należy zaznaczyć, że rozważenia wymaga nie tylko ewentualna zmiana katalogu przyczyn niegodności dziedziczenia, ale także terminów występowania z żądaniem o uznanie za niegodnego, czy też zakresu podmiotowego tej instytucji.