Ultrasonografista / ultrasonografolog

 

Proszę o poradę ws. słowa ultrasonografista. Specjaliści używają takiego określenia, ale jeden z recenzentów (również specjalista) zarzucił kategorycznie, że nie ma takiego słowa w języku polskim i należy je zmienić. W internecie oprócz słowa ultrasonografista pojawia się też ulstasonografolog, ale znacznie rzadziej.
Jako redaktor czasopisma ultrasonograficznego chciałabym propagować poprawną formę, zatem proszę uprzejmie o rozstrzygnięcie tej kwestii.

 

Wyraz ultrasonografista nie występuje zarówno w najnowszych słownikach języka polskiego, np. Praktycznym słowniku współczesnej polszczyzny (PSWP) pod red. H. Zgółkowej, jak i w słownikach internetowych. Jednak, co łatwo odszukać w internecie, ultrasonografista jest słowem używanym. Zwykle pojawia się w ogłoszeniach przychodni lekarskich wraz z informacją, ile w nich pracuje osób obsługujących ultrasonograf.

Przyjrzyjmy się zatem jego budowie. Wyraz ten jest podobny do słowa telegrafista ‘pracownik telegrafu, osoba obsługująca aparat telegraficzny, przyjmująca i wysyłająca wiadomości’ (PSWP, t. 42, Poznań 2003, s. 350). W tym przypadku ultrasonografista oznaczałby ‘osobę, która obsługuje aparat USG’. Jeśli używamy go w takim znaczeniu, z pewnością można go uznać za poprawnie zbudowany.

 Z kolei słowo ultrasonografolog musiałoby zostać utworzone od wyrazu *ultrasonografologia (analogicznie do grafolog, który powstał od grafologii; por. PSWP, t. 13, Poznań 1997, s. 37.). Podobnie zostały zbudowane nazwy specjalizacji lekarskich, np. pulmunolog od pulmunologii, onkolog od onkologii itd. Zauważyć jednak trzeba, że tego wyrazu, który mógłby oznaczać ‘dziedzinę wiedzy zajmującą się analizą badań USG’, nie odnaleziono. Wysunąć można zatem przypuszczenie, że słowo ultrasonografolog nie ma podstawy, od której mooby być utworzone, czyli kryterium systemowe (zgodności z regułami słowotwórczymi) nie zostało spełnione.

Należy dodać, że słowo to pojawia się na polskich stronach internetowych o wiele rzadziej niż ultrasonografista, lecz zwykle w artykułach popularnonaukowych. Być może z tego powodu, że ultrasonografolog pojawia się w podkreślających prestiż kontekstach oraz wskutek jego podobieństwa do innych nazw specjalizacji lekarskich, X zaproponował zamianę „zwyczajnego” leksemu ultrasonografista na ultrasonografolog.

Podsumowując, ze względu na częstsze użycie wyrazu ultrasonografista, można przy nim pozostać lub, żeby uniknąć wszelkich wątpliwości, zastąpić je wyrażeniem opisowym, np. osoba obsługująca ultrasonograf.



Autor: Natalia Sosnowska
Ostatnia aktualizacja: 07.04.2017, godz. 13:37 - Natalia Sosnowska