Prawo zobowiązań - część ogólna

 

 

dr hab. Piotr Zakrzewski, prof. KUL

II Katedra Prawa Cywilnego

Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II

 

 

Zagadnienia egzaminacyjne z prawa zobowiązań – część ogólna, dla studentów III roku prawa – studia dzienne.

 

 

Istota zobowiązania

 

  1. Systematyka przepisów prawa zobowiązań oraz jej implikacje w zakresie ich stosowania do danego stanu faktycznego.

  2. Zobowiązanie.

  3. Świadczenie i przedmiot świadczenia.

  4. Wierzytelność. Uprawnienia zasadnicze i pomocnicze.

  5. Rodzaje i zakres odpowiedzialności za dług.

  6. Zobowiązania niezupełne (naturalne).

  7. Podział świadczeń według kryterium zachowania nakazanego dłużnikowi.

  8. Podział świadczeń na oznaczone według cech gatunkowych i indywidualnych.

  9. Podział świadczeń według kryterium czasu.

  10. Zobowiązania rezultatu i starannego działania.

  11. Świadczenie pieniężne i jego rodzaje.

  12. Pieniądz.

  13. Zaciąganie i wykonywanie zobowiązań wyrażonych w walucie polskiej i obcej.

  14. Nominalizm.

  15. Waloryzacja i jej rodzaje.

  16. Waloryzacja sądowa.

  17. Modyfikacja treści zobowiązań ze względu na nadzwyczajną zmianę stosunków (klauzula rebus sic stantibus).

  18. Odsetki oraz tytuł ich płacenia.

  19. Wysokość odsetek i zakaz anatocyzmu.

  20. Przypadki występowania świadczenia odszkodowawczego.

  21. Szkoda i jej postacie – strata i utracone korzyści.

  22. Szkoda w granicach ujemnego i dodatniego interesu umowy.

  23. Szkoda majątkowa i krzywda (szkoda niemajątkowa) oraz środki ich rekompensaty.

  24. Metody ustalenia rozmiaru szkody.

  25. Chwila właściwa dla ustalenia wartości szkody.

  26. Wysokość świadczenia odszkodowawczego i przypadki ograniczenia jego wysokości.

  27. Sposoby naprawienia szkody.

  28. Nakłady i wydatki.

  29. Zobowiązanie przemienne.

  30. Upoważnienie przemienne.

 

Wielość wierzycieli albo dłużników

 

  1. Zobowiązania podzielne.

  2. Zobowiązania niepodzielne.

  3. Solidarność dłużników (bierna).

  4. Solidarność wierzycieli (czynna).

  5. Pozycja dłużników solidarnych wobec wierzyciela.

  6. Roszczenia regresowe między dłużnikami solidarnymi.

  7. Roszczenia regresowe między wierzycielami solidarnymi.

  8. Solidarność nieprawidłowa (in solidum).

 

Umowy

 

  1. Umowa wzajemna.

  2. Umowy nazwane i nienazwane.

  3. Umowy adhezyjne i konsumenckie.

  4. Zasada swobody umów i jej granice.

  5. Umowa o świadczenie niemożliwe.

  6. Wyzysk.

  7. Culpa in contrahendo (wina w kontraktowaniu).

  8. Przesłanki ważności umowy przedwstępnej.

  9. Skutki umowy przedwstępnej.

  10. Umowa opcji.

  11. Umowa ramowa.

  12. Umowa o negocjacje.

  13. Pojęcie i charakter prawny wzorców umownych.

  14. Warunki włączenia wzorców umownych do umowy.

  15. Wzorzec umowny a treść uzgodnionej przez strony umowy oraz nakaz jednoznacznego i zrozumiałego formułowania wzorców.

  16. Niedozwolone klauzule umowne.

  17. Konflikt wzorców.

  18. Zadatek.

  19. Umowne prawo odstąpienia.

  20. Odstępne.

  21. Kara umowna (odszkodowanie umowne).

  22. Umowa o świadczenie przez osobę trzecią.

  23. Umowa o zwolnienie z długu.

  24. Umowa o świadczenie na rzecz osoby trzeciej.

 

Bezpodstawne wzbogacenie i nienależne świadczenie

 

  1. Przesłanki roszczenia z bezpodstawnego wzbogacenia.

  2. Treść roszczenia z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia.

  3. Podmioty zobowiązane do wydania uzyskanej bezpodstawnie korzyści.

  4. Roszczenia o zwrot nakładów koniecznych osoby zobowiązanej do wydania bezpodstawnie uzyskanej korzyści.

  5. Przesłanki wygaśnięcia obowiązku zwrotu po ustaniu stanu wzbogacenia.

  6. Przesłanki roszczenia z nienależnego świadczenia.

  7. Przypadki świadczeń nienależnych.

  8. Przypadki wyłączenie zwrotu świadczeń nienależnych.

  9. Świadczenie niegodziwe.

  10. Świadczenia z gry lub zakładu.

  11. Subsydiarność (posiłkowość) roszczeń z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia.

 

Czyny niedozwolone

 

  1. Przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej z tytułu czynów niedozwolonych.

  2. Zasady odpowiedzialności odszkodowawczej w przepisach Kodeksu cywilnego o czynach niedozwolonych, a uwolnienie się od odpowiedzialności.

  3. Czyn niedozwolony.

  4. Przypadki odpowiedzialności odszkodowawczej na zasadzie winy w przepisach Kodeksu cywilnego o czynach niedozwolonych

  5. Przypadki odpowiedzialności odszkodowawczej na zasadzie ryzyka w przepisach Kodeksu cywilnego o czynach niedozwolonych.

  6. Przypadki odpowiedzialności odszkodowawczej na zasadzie słuszności w przepisach Kodeksu cywilnego o czynach niedozwolonych.

  7. Domniemanie winy w przepisach Kodeksu cywilnego o czynach niedozwolonych.

  8. Odpowiedzialność za własne czyny.

  9. Wina subiektywna i przypadki jej wyłączenia.

  10. Bezprawność i przypadki jej wyłączenia.

  11. Związek przyczynowy i jego znaczenie w reżimie odpowiedzialności odszkodowawczej.

  12. Przyczynienie się poszkodowanego i jego znaczenie w reżimie odpowiedzialności odszkodowawczej.

  13. Współodpowiedzialność kilku osób.

  14. Odpowiedzialność osób zobowiązanych do nadzoru.

  15. Odpowiedzialność powierzającego za szkody wyrządzone przez osoby, którymi się posłużono.

  16. Odpowiedzialność zwierzchnika za szkody wyrządzone przez podwładnego.

  17. Odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej.

  18. Odpowiedzialność za szkodę na osobie wyrządzoną przez zgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej.

  19. Odpowiedzialność za zwierzęta.

  20. Odpowiedzialność za wyrzucenie, spadnięcie lub wylanie przedmiotu.

  21. Odpowiedzialność za zawalenie się budowli lub oderwanie się jej części.

  22. Odpowiedzialność prowadzącego przedsiębiorstwo wprawiane w ruch siłami przyrody za szkody wywołane ruchem przedsiębiorstwa.

  23. Odpowiedzialność samoistnego posiadacza mechanicznego środka komunikacji za poruszanego za pomocą sił przyrody.

  24. Odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny.

  25. Miarkowanie wysokości odszkodowania z tytułu czynu niedozwolonego.

  26. Odszkodowanie za szkodę majątkową na osobie – zakres i podmioty uprawnione.

  27. Zadośćuczynienie za krzywdę wyrządzoną poszkodowanemu.

  28. Przedawnienie roszczeń o naprawienie szkody z tytułu czynów niedozwolonych.

  29. Zbieg odpowiedzialności ex delicto i ex contractu.

 

Przejście praw i obowiązków wynikających ze zobowiązań

 

  1. Przelew wierzytelności.

  2. Ograniczenia przelewu wierzytelności.

  3. Ochrona dłużnika zbywanej wierzytelności przed skutkami spełnienia świadczenia do rąk dotychczasowego wierzyciela lub nowego wierzyciela.

  4. Zarzuty dłużnika przeciwko nabywcy wierzytelności.

  5. Przelew wierzytelności związanych z dokumentem na okaziciela i dokumentami zbywalnymi przez indos.

  6. Wstąpienie osoby trzeciej w prawa zaspokojonego wierzyciela.

  7. Przesłanki i skutki wstąpienie osoby trzeciej w prawa zaspokojonego wierzyciela.

  8. Przejęcie długu.

  9. Sposoby umownego zwalniającego przejęcia długu.

  10. Rodzaje umów przejęcia długu – zwalniające przejęcie długu i tzw. kumulatywne przystąpienie do długu.

  11. Charakter prawny umowy przejęcia długu.

  12. Zarzuty przejemcy długu przeciwko wierzycielowi.

 

Wykonanie zobowiązań

 

  1. Charakter prawny wykonania zobowiązania.

  2. Reguła generalna wykonania zobowiązania.

  3. Miejsce spełnienia świadczenia.

  4. Termin spełnienia świadczenia.

  5. Zastrzeżenie terminu spełnienia świadczenia na korzyść dłużnika lub wierzyciela lub dłużnika i wierzyciela.

  6. Natychmiastowa wymagalność zobowiązania.

  7. Przesłanki osobistego spełnienia świadczenia przez dłużnika.

  8. Spełnienie świadczenia pieniężnego przez osobę trzecią.

  9. Świadczenie do rąk osoby nieuprawnionej.

  10. Świadczenie częściowe.

  11. Jakość świadczonych rzeczy oznaczonych co do gatunku.

  12. Zarachowanie świadczenia na poczet kilku długów.

  13. Zasada jednoczesnego świadczenia w umowach wzajemnych.

  14. Prawo powstrzymania się od spełnienia świadczenia w umowach wzajemnych.

  15. Prawo zatrzymania.

  16. Pokwitowanie i odmowa wierzyciela jego wydania.

  17. Skutki świadczenia do rąk osoby okazującej pokwitowanie wystawione przez wierzyciela.

  18. Zwłoka wierzyciela i jej skutki.

 

Skutki niewykonania i nienależytego wykonania zobowiązań

 

  1. Przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej ex contractu.

  2. Przypadki niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania.

  3. Modyfikacja zakresu odpowiedzialności z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania.

  4. Odpowiedzialność za inne osoby.

  5. Opóźnienie i skutki jego wystąpienia.

  6. Zwłoka i skutki jej wystąpienia w zobowiązaniach.

  7. Zwłoka i skutki jej wystąpienia w zobowiązaniach wzajemnych.

  8. Niemożliwość świadczenia nie objęta odpowiedzialnością.

  9. Niemożliwość świadczenia objęta odpowiedzialnością w zobowiązaniach i zobowiązaniach wzajemnych.

 

Wygaśnięcie zobowiązań

 

  1. Świadczenie w miejsce wypełnienia (datio in solutum).

  2. Potrącenie ustawowe.

  3. Potrącenie umowne.

  4. Ustawowe przypadki wyłączenia potrącenia.

  5. Odnowienie.

  6. Złożenie do depozytu sądowego jako surogat wykonania świadczenia.

  7. Skutki złożenia do depozytu sądowego.

  8. Zwolnienie z długu.

  9. Rozwiązanie i wypowiedzenie stosunku zobowiązaniowego.

 

Ochrona wierzyciela w razie niewypłacalności dłużnika

 

  1. Przesłanki zaskarżenia czynności dokonanej z pokrzywdzeniem wierzyciela.

  2. Ułatwienia dowodowe wykazania przesłanek zaskarżenia czynności dokonanej z pokrzywdzeniem wierzyciela.

  3. Wykonanie przez wierzyciela uprawnienia do zaskarżenia czynności dokonanej z pokrzywdzeniem wierzyciela.

  4. Skutki uznania przez sąd czynności dokonanej z pokrzywdzeniem wierzyciela za bezskuteczną.

 

 

 

 

 

 

 

 

Autor: Andrzej Rąpała
Ostatnia aktualizacja: 30.06.2014, godz. 15:38 - Andrzej Rąpała