Data urodzenia: 20.12.1939

Święcenia kapłańskie: Diecezja Częstochowska 1962 r.

Tytuł naukowy: doktor habilitowany

Stanowisko: profesor nadzwyczajny

Katedra: Psychologii Ogólnej

e-mail: uchnast@kul.lublin.pl

 

Stopnie naukowe:

  • magister filozofii, spec. filozoficzno-psychologiczna - 1965, KUL;
  • doktor filozofii - 1969, Ponificia Università Gregoriana, Wydz. Filozofii, Rzym, tytuł rozprawy: "La tendance à l'actualisation du ‘moi' selon Carl Rogers et l'importance de son développement dans l'éducation", promotor: Georges Cruchon; Dyplom nostryfikowany na Wydz. Filozofii KUL, 21.03.1974.
  • dr hab. w zakresie psychologii ogólnej - 1981, KUL, tytuł rozprawy: "Podmiotowe i przedmiotowe wymiary osobowości w świetle założeń psychologii humanistycznej".
  • profesor nadzwyczajny KUL JPII, 1992-2007

  • profesor nadzwyczajny WSB-NLU, od 2007 r.

Zainteresowania naukowe:

teorie psychologiczne, teorie osobowości, historia psychologii, psychologia różnic indywidualnych, paradygmat synergii w psychologii, przyrodnicze i humanistyczne paradygmaty w psychologii, osobowościowe uwarunkowania adekwatnego funkcjono­wania - samoaktualizacji i rozwoju, charakter człowieka, współczesne typologie charakteru i psycho­me­tryczna dia­gnoza typów charakteru, metody kwestionariuszowe w zastosowaniu do opisu osobowości w aspekcie jej dojrzałości i potencjonalności rozwojowych, metody jakościowej analizy strukturalnej zdarzeń życiowych (fenomenologicznej, personalistycznej)

Konferencje naukowe:

  • Organizacja i udział w międzynarodowej konferencji nt. „The psychology of time: Experience, temporal competencies, empirical approaches", Lublin, 20-21 sierpnia 2004 r. Wygłoszony referat: "Psychological and psychometric properties of the Tmeporal Competency Inventory (TCI)".

  • Organizacja i udział w ogólnopolskiej konferencji nt. „Psychologia kierowania: rywalizacja-współdziałanie", 27-29 września 2007, Wyższa Szkoła Biznesu - National Louis University, Wydział Psychologii, Katedra Psychologii Różnic Indywidualnych i Diagnostyki Psychologicznej.

  • Organizacja i udział w ogólnopolskiej konferencji nt. „ Synergia metodą na twórczy sukces. Założenia i implikacje podejścia synergistycznego w psychologii, zarządzaniu i ekonomii", 18-20 września 2008, Nowy Sącz , Wydział Psychologii WSB-NLU, Katedra Psychologii Różnic Indywidualnych i Diagnostyki Psychologicznej.

  • Organizowana ogólnopolska konferencja: "Modele normy psychologicznej - perspektywy spojrzeń, możliwości, ograniczenia, funkcje", KUL, 15-17 list. 1995 r.

  • Organizowane sympozjum nt. "Teorie typologii osobowości i metody ich empirycznej weryfikacji", XXX Zjazd Naukowy PTP, Warszawa1999 r.

  • Organizacja i udział w sympozjum nt. „Osobowościowe wyznaczniki adekwatnego funkcjonowania", organizowanym w ramach XXXI Zjazdu Naukowego PTP, Lublin, 5-8 września 2002 r. Wygłoszony referat nt. „Kompetencje emocjonalne i osobowościowe w relacjach interpersonalnych".

  • Udział z referatem w Międzynarodowej Konferencji Naukowej „Aksjologiczne i psychologiczne aspekty doświadczenia indywidualnego", Katedra Psychologii Akademii Pedagogicznej w Krakowie, 18-20.10.2006.

Staże naukowe:

Catholic University of America, Washington D.C. - 6 miesięcy w 1985 r.

Duquesne University, Pittsburg, USA - 4 miesiące w 1996 r.

Catholic University of Leuven, Belgia - 2 miesiące w 1998 r.

Zajęcia dydaktyczne:

Seminarium magisterskie (IV i V rok)

Seminarium doktoranckie

Członek Redakcji:

1985-1990: Wykłady z Psychologii w KUL.

1996-1998: Roczniki Filzoficzne, z. 4.

1998-        : Roczniki Psychologiczne.

Projekty  badawcze:

  • Paradygmaty psychologii jako nauki przyrodniczej i jako nauki humanistycznej. Paradygmat synergii w psychologii. Psychologia zdarzeń życiowych i fenomenologiczne podejście w psychologii, metody jakościowej strukturalnej analizy raportów pisemnych.
  • Personalistyczne wymiary przedmiotu badań psychologicznych. Psychologia kompetencji osobowych.
  • Psychologiczne narzędzia pomiaru adekwatnego funkcjonowania osobowości:

                o     Kwestionariusz poczucia bezpieczeństwa i prężności osobowej (KPB-PO),

                o     Kwestionariusz empatii osobowej (KEmO),

                o     Kwestionariusz stylów aktualizacji siebie (KSAS),

                o     Kwestionariusz kompetencji temporalnych (KKT),

                o     Kwestionariusz psychologiczny typów charakteru (KPTCh),

                o     Kwestionariusz Stylów Działania (KSD)

  • Psychologiczna jakościowa analiza personalistyczna (JAP) struktury osobowego doświadczenia zdarzeń życiowych.

 

Pełnione funkcje:

W latach 1981-2009 - kierownik Katedry Psychologii Ogólnej;

W latach 1995-1999 Prodziekan Wydziału Nauk Społecznych ds. naukowych kontaktów z uczelniami zagranicznymi, wprowadzenie systemu ECTS w Instytutach WNS;

W latach 1999-2003 prodziekan WNS ds. Filii w Stalowej Woli.

Przynależność do Towarzystw Naukowych:

Towarzystwo Naukowe KUL - członek komitetu redakcyjnego Roczników Psychologicznych, Polskie Towarzystwo Psychologiczne, Stowarzyszenie Psychologów Chrześcijańskich.

Aktywność pozainstytutowa:

Rektor Wyższego Seminarium Duchownego Diec. Częstochowskiej w Krakowie w latach 1979-1984. Poradnictwo psychologiczne w Wyższych Seminariach Duchownych w Przemyślu, w Częstochowie. Organizacja pięcioletnich studiów z psychologii w Filii WNS w Stalowej Woli.

Od 2007 r. kierownik Katedry Psychologii Różnic Indywidualnych i Diagnostyki Psychologicznej na Wydziale Psychologii WSB-NLU w Nowym Sączu.

Podstawowe publikacje:

Publikacja książkowe i zwarte:

Uchnast, Z. (1969). La tendance à l'actualisation du "moi" selon Carl Rogers et l'importance de son développement dans l'éducation. Romae: Ponificia Universitas Gregoriana.

Uchnast, Z. (1983). Humanistyczna orientacja w psychologii osobowości. Lublin: RW KUL.

Uchnast, Z. (red.) (1998). Norma psychologiczna. Perspektywy spojrzeń. Lublin: TN KUL.

Uchnast, Z. (red.) (2006). Psychology of time. Theoretical and empirical approaches. Lublin: Wydawnictwo KUL.

Uchnast, Z. (red.) (2008). Współdziałanie - rywalizacja. Wybrane zagadnienia z psychologii kierowania". Lublin-Nowy Sącz: TN KUL i WSB-NLU.

Wybrane artykuły:

Uchnast, Z. (1974). Uczeń jako podmiot wychowania według C. Rogersa. Studia Philosophiae Christianae ATK, 10, 183-193.

Uchnast, Z. (1975). Psychologiczne aspekty dojrzałości religijnej. Częstochowskie Studia Teologiczne, 3, 1975, 147-161.

Uchnast, Z. (1975). Rollo May'a fenomenologiczno-egzystencjalna koncepcja człowieka. Roczniki Filozoficzne, 4, 1975, 37-45.

Uchnast, Z. (1976). Tendencja do samoakatualizacji w procesie dojrzewania osobowości według Rogersa. Często­chows­kie Studia Teologiczne, 4, 351-373.

Szewczyk W., Z. Uchnast. (1978). Metoda pomiaru samoaktualizacji E.L. Shostroma. Zagadnienia Wycho­wawcze a Zdrowie Psychiczne, 1, 28-42.

Uchnast, Z. (1982). Koncepcje religijności w psychologii humanistycznej. [W:]  Chlewiński  Z. (red.). Psychologia religii, s. 123-141. Lublin: RW KUL.

Uchnast, Z. (1987). Koncepcja człowieka jako osoby w psychologii humanistyczno-egzystencjalnej. [W:] Popielski K. (red.). Człowiek - Pytanie otwarte. Studia z logoteorii i logoterapii, s. 77-100. Lublin: RW KUL.

Uchnast, Z. (1988). Podstawy psychologicznej analizy w świetle założeń psychologii postaci i psychologii fenomeno­logicznej.  [W:]  A. Biela, Z. Uchnast, T.Witkowski (red.), Wykłady z psychologii w KUL w r. akad. 1985/86, s. 11-68. Lublin: RW KUL.

Uchnast, Z. (1989). Psychometryczne wskaźniki samoakceptacji. Roczniki Filozoficzne KUL, 4, 1989-1990, 125-150.

Uchnast, Z. (1990). Problem podmiotowości w ujęciu psychologicznym. Przegląd Psychologiczny, 33, 1, 41-57.

Uchnast, Z. (1991). Metoda pomiaru poczucia bezpieczeństwa.  [W:] Januszewski A., Z. Uchnast, T. Witkowski (red.). Wykłady z psychologii w KUL, s.95-108, t. 5. Lublin: RW KUL.

Uchnast, Z. (1993). Metodologiczne problemy w psychologii humanistycznej. Zeszyty Naukowe UJ. Prace psycho­logiczne, 9, 59-74.

Uchnast, Z. (1993). Psychologiczna analiza doświadczenia świata-w-którym-żyjemy: Podstawowe założenia psy­chologii fenomenologiczno-egzystencjalnej,  Zeszyty Naukowe UJ. Prace psychologiczne, 9, 109-118.

Uchnast, Z. (1994). Problematyka podmiotu w psychologii ekologicznej J.J. Gibsona. Zeszyty Naukowe UJ. Prace psychologiczne, 11, 71-80.

Uchnast, Z. (1994). Reinterpretacja założeń psychologii postaci: Od modelu całości jako symbolicznej figury do modelu całości naturalnej jako ekosystemu. Roczniki Filozoficzne, z. 4, 30-69.

Uchnast, Z. (1995). Ku psychologii zdarzeń życiowych. W: Biela A., J. Brzeziński, T. Marek (red.). Społeczne, ekspe­ry­mentalne i metodologiczne konteksty procesów poznawczych człowieka, s. 117-138. Poznań: Wydawnictwo Fundacji Humaniora.

Uchnast, Z. (1995). Zdarzenia życiowe osoby ludzkiej: Podejście ekologiczne. Roczniki Filozoficzne, z. 4, 5-23.

Uchnast, Z. (1996). Empatia jako postawa egzystencjalna. Roczniki Filozoficzn", z. 4, 37-52.

Uchnast, Z. (1997). Hermeneutyka w psychologii jako nauce humanistycznej. W: Gałdowa A. (red.). Hermeneutyka a psychologia, s. 51-63. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Uchnast, Z. (1997). Prężność osobowa: Empiryczna typologia i metoda pomiaru. Roczniki Filozoficzne, z. 4, 27-50.

Uchnast, Z. (1998). Prężność osobowa a egzystencjalne wymiary wartościowania. Roczniki Psychologiczne, t. I, 7-27.

Uchnast, Z. (1999). Osobowa postawa wiary: Model jakościowej analizy. Roczniki Psychologiczne, t. 2, 33-53.

Uchnast, Z. (2000). Style aktualizacji siebie. W: Makscelon, J. i B. Soiński (red.). Człowiek przełomu tysiącleci. Problemy psychologiczne, (s. 139-150). Kraków: WN PAT. 

Uchnast, Z. (2001). Empatia osobowa: metoda pomiaru. Przegląd Psychologiczny, 44, 2, 189-207.

Uchnast, Z. (2002). Doświadczenie osobowe: Przedmiot jakościowej analizy personalisty­cznej,  Roczniki Psychologiczne, 5, 5-25.

Uchnast, Z. (2002). Ku psychologii personalistycznej, Studia Psychologica, 3, 83-90.

Uchnast, Z. (2003). Osoba ludzka jako przedmiot psychologii: Implikacje założeń podejścia fenomenologicznego i psychologii postaci. W: Francuz, P., P. Oleś, W. Otrębski (red.). Studia z Psychologii w KUL, t. 11, s. 11-20. Lublin: Wydawnictwo KUL.

Uchnast, Z., K. Tucholska (2003). Kompetencje temporalne - metoda pomiaru. Roczniki Psychologiczne, t. 6, 131-150.

Uchnast, Z. (2005). Postawy wobec czasu przeżywanego a zdrowe lub zaburzone funkcjonowanie. W: G. Noszczyk (red.). Zapomniana natura rzeczy: Kościół wobec współczesnych patologii społecznych, s. 63-76. Katowice-Sosnowiec: Wydział Teologiczny Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach i Instytut Akcji Katolickiej Diecezji Sosnowieckiej.

Uchnast, Z. (2006). Mądrość: Inteligencja praktyczna - kompetencja osobowa. W: Czabała, Cz., E. Zasępa (red.). Psychologia kliniczna okresu dzieciństwa i adolescencji, s. 53-67. Warszawa: Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej.

Uchnast, Z. (2007). Psychologia małżeństwa i rodziny w paradygmacie synergii, (s. 19-29). W: Soiński, B. (red.). Rodzina w świetle psychologii pastoralnej. Łódź: Archidiecezjalne Wydawnictwo Łódzkie.

Uchnast, Z. (2007). Fenomenologiczne inspiracje w psychologii osoby, (s. 55-63). W: Steuden, S. i P. Oleś (red.). Życie jako zadanie. O Zenomenie Płużek. Lublin: Wydawnictwo KUL.

Uchnast, Z. (2008). Sprawiedliwość a zasady funkcjonowania synergicznego. W: Probucka D. (red.). Czy sprawiedliwość jest możliwa? s. 247-258. Kraków: Akademia Pedagogiczna w Krakowie i Oficyna Wydawnicza  „Impuls".

Uchnast, Z. (2008). Motywacja synergiczna w zarządzaniu. W: Uchnast, Z. (red.). Współdziałanie - rywalizacja. Wybrane zagadnienia z psychologii kierowania, (11-25). Lublin-Nowy Sącz: TN KUL i WSB-NLU.

Neyrinck B. (University of Leuven, Belgium), M. Vansteenkiste (Ghent University, Belgium), W. Lens (University of Leuven, Belgium) & Z. Uchnast (Catholic University of Lublin, Poland). (2008). Behavior in a Traditional Catholic Society: A Cross-national Comparison between Poland and Belgium. Journal of Cross-Cultural Psychology. (JCCP-08-135)

Promowane  rozprawy  doktorskie w KUL JPII i UJ:

  1.  1987: Poczucie umiejscowienia kontroli i jego implikacje osobowościowe u młodzieży maturalnej, KS. RYBAK MARIAN;
  2. 1993: Koncepcja człowieka we współczesnej psychologii polskiej według założeń ogólnej teorii systemów, KS. STEPULAK MARIAN;
  3. 1993: Uspołecznienie osób o różnym poziomie tendencji do homonomii. Empiryczna weryfikacja założeń A. Angyala, IWAŃCZYK HALINA;
  4. Osobowościowe wyznaczniki aktywności wolitywnej. Empiryczna weryfikacja założeń psychologii egzystencjalnej, KS. WÓJCIK ZDZISŁAW;
  5. 1994: Rozwojowe aspekty koncepcji własnego "ja" u aktorów, KOCIUBA JOLANTA;
  6. 1995: Osobowościowe korelaty poczucia bezpieczeństwa u osób w okresie starości, ŁÓJ GRAŻYNA;
  7. 1998: Bioelektroniczne podstawy mechanoreceptorów i ich funkcje w procesach poznawczych, ADAMSKI ADAM;
  8. 2000: Rozwój ku samoaktualizacji Antoine de Saint-Exupéry na podstawie psychologicznej analizy jego twórczości literackiej, ISKRA JUSTYNA;
  9. 2002: Egzystencjalne wymiary podmiotowości i przedmiotowości. Empiryczne badania studentów, PAWELEC MARTA;
  10. 2002: Osobowościowe korelaty charakteru u młodzieży. Empiryczna weryfikacja koncepcji charakteru według J. Pastuszki, LENDZION ANNA;
  11. 2003: Henry'ego A. Murraya podejście personologiczne w teorii motywacji i osobowości, ARTYMIAK MAŁGORZATA;
  12. 2003: Psychologiczne aspekty poczucia realizacji sensu życia u alpinistów, ŁUPICKA-SZCZĘŚNIK DAGMARA;
  13. 2003: Psychospołeczne funkcjonowanie młodzieży posiadającej rodzeństwo z niepeł­no­­spraw­nością umysłową, SIDOR BOŻENA;
  14. 2003: Znaczenie socjoterapeutycznych oddziaływań w adaptacji do służby wojskowej, SZYMAŃSKA ANGELIKA;
  15. 2005: Kompetencje temporalne a osobowość - psychologiczne badania studentów, TUCHOLSKA KINGA;
  16. 2006: Korelaty osobowościowe kompetencji w zakresie organizacji pracy, MIKUŁOWICZ MARIA;

  17. 2006:  Osobowościowe korelaty preferencji zawodowych. Psychologiczne badania młodzieży, KULA-LIC JUSTYNA;

  18. 2007: Emocja w psychologii fenomenologicznej J. P. Sartre'a, RAFAŁ ABRAMCIÓW;
  19. 2007: Autokreacja - psychologiczna analiza zjawiska i jego znaczenie dla rozwoju osobowego, PAWLAK JUSTYNA, Wydział Filozofii UJ, Instytut Psychologii;
  20. 2007: Dojrzałość osobowości alumnów Wyższych Seminariów Duchownych w ocenie ich wychowawców oraz w świetle badań psychologicznych, KS. KONIOR CZESŁAW;
  21. 2007: Korelaty osobowościowe uzdolnień plastycznych i osiągnięć artystycznych u studentów, GEMBARA URSZULA;
  22. 2008: Porównawcza analiza typologii osobowości C.G. Junga i W. Sterna, CELIŃSKA AGATA;
  23. 2008: Psychospołeczne korelaty faworyzacji własnej grupy, KS. KŁYSIAK KRZYSZTOF.