ZIĘBA Fringilla coelebs, (Linnaeus, 1758)
SYSTEMATYKA: Rząd-wróblowe Passeriformes, rodzina-łuszczaki Fringillidae.
WYGLĄD: Długość ciała: 14-16 cm, rozpiętość skrzydeł: 24-29 cm, masa ciała: 18-26 g. Obie płci mają różowoszare nogi i ołowianoniebieskie, nieco stożkowate dzioby.
DYMORFIZM: Wyraźny. Samce nieco wieksze od samic. Samiec ma czarne czoło i szarą czapeczką zachodzącą na kark, sprawiającą wrażenie szaroniebieskiej. Grzbiet oraz barkówki jasnobrunatne. Zielony, matowy kuper i pokrywy podogonowe dobrze widoczne w locie; samica również takowe posiada. "Policzki" i spód ciała ceglastoczerwone, pokrywy podogonowe białe. Środkowa sterówka szara, sprawiająca wrażenie zielonkawej. Skrzydła ogólnie czarne, ale lotki u samca na zewnętrznej stronie żółto obrzeżone, tak jak i lotki drugorzędowe. Dwa białe pasy, jeden od zgięcia skrzydeł do, drugi od pokryw trzeciorzędowych, oba kończą się na barkówkach. Białe początki lotek pierwszorzędowych tworzą małą plamkę. Samica jest mniej intensywnie ubarwiona, zwłaszcza na skrzydłach, a brzuch ma jasnoszaro-kremowo-pomarańczowy. Wierzch ciała jasnobrunatno-szary. Głowa również taka jak brzuch, z nieco ciemniejszą brwią i szarawą czapeczką.
W zimie samce mają mniej intensywne kolory, przez ścieranie końców piór nabierają innych barw. Dziób poza okresem lęgowym zmienia barwę na bladoróżową. Młode wyglądają na ogonie i skrzydłach jak samice, ale z wierzchu są oliwkowobrązowe, a pod spodem szarawe.
ŚRODOWISKO: Tereny zadrzewione, często blisko człowieka.
DIETA: Zazwyczaj żeruje na ziemi, żywi się nasionami oraz jagodaami. Zdarza się, że spija nektar i sok z drzew.
ROZRÓD: Gnieździ się w lasach i grupach drzew z ubogą warstwą krzewów, również w miastach. Samica umieszcza gniazda ok. 4 m nad ziemią umieszczone na świerkach, jałowcach, drzewach liściastych, najczęściej w rozwidleniu pnia. W okresie od maja do lipca wyprowadza dwa lęgi, składa od 3 do 6 rzadko 8 jaj. Inkubacja trwa 11-15 dni od złozenia ostatniego jaja.
AKTYWNOŚĆ: Mało płochliwa, ruchliwa. Zimą tworzy stada.
ROZMIESZCZENIE: W Europie występuje prawie wszędzie, za wyjątkiem Islandii, najbardziej wysuniętych na północ części Skandynawii oraz Szwecji na granicy z Finlandią. W większości krajów występuje cały rok, granica z terenami wyłącznie lęgowymi biegnie przez wybrzeża południowej Skandynawii, gzie jeszcze przebywa cały rok oraz na granicy Rosji z innymi państwami. W Azji większość wschodniej części Rosji oraz północny Kazachstan. W Afryce jedynie część na południe od Sahary i na Wyspach Kanaryjskich. Introdukowana na Nową Zelandię oraz na południe RPA.
LICZEBNOŚĆ: Zięba jest to najprawdopodobniej najliczniejszy ptak Polski. Szacuje się, że żyje tu 15-25 milionów par lęgowych.
OCHRONA:
UWAGI: Najstarsza zięba w niewoli dożyła 29 lat, często żyją ponad 20. Najstarszy zaobrączkowany osobnik z natury dożył 17 lat.
GALERIA
