ŻMIJA ZYGZAKOWATA Vipera berus (Linnaeus, 1758)
SYSTEMATYKA: Podrząd - węże Serpentes, Rodzina - żmijowate Viperidae
WYGLĄD: Samica do 80 cm, samiec do 70. Głowa trójkątna, płaska, wyraźnie odgraniczona od tułowia. Ogon krótki, u samicy 1/9 długości ciała, u samca 1/7. Źrenice pionowe. Na grzbiecie wyraźny, czarny zygzak zwany wstęgą Kainową. Różne odmiany barwne, w tym również melanistyczne (spotykane zwłaszcza w górach).
DYMORFIZM PŁCIOWY: Samiec mniejszy od samicy, ubarwiony bardziej kontrastowo, z wyraźniejszym zygzakiem.
AKTYWNOŚĆ: Dobowa – zmierzch i noc. Sezonowa: od marca do października. Sen zimowy gromadnie z innymi gadami, pod korzeniami drzew, w wykrotach, jamach ziemnych.
DIETA: Głównie gryzonie, rzadziej jaszczurki i żaby.
ROZRÓD: Okres godowy – maj. Jajożyworodność. Liczba młodych w miocie 5-18 rodzonych w sierpniu i wrześniu. Młode z rozwiniętymi gruczołami jadowym.
ŚRODOWISKO: Tereny leśne, nasłonecznione polany, wrzosowiska, skraje lasów, torfowiska. W górach stosy kamieni, głazy, sterty drewna.
WYSTĘPOWANIE: Europa z wyjątkiem północnych i południowych krańców, Azja. W Polsce, na terenie całego kraju, niezbyt licznie. W górach do 2000 m n.p.m.
OCHRONA: Gatunkowa, ścisła. Czerwona lista IUCN (LC).
UWAGI: Jedyny jadowity wąż krajowy. Należy do węży z grupy solenoglypha, których aparat jadowy wykazuje najwyższy stopień rozwoju. Zęby jadowe posiadają kanaliki, przez które, po ukąszeniu jad jest wstrzykiwany w ciało ofiary. Jad to mieszanina toksyn uszkadzających układ nerwowy, powodujących martwicę tkanek, zmniejszających krzepliwość krwi oraz zmiany rytmu pracy serca. Ukąszenie nie stanowi śmiertelnego zagrożenia dla zdrowego, dorosłego człowieka. Leczenie swoiste polega na podaniu antytoksyny (surowicy).
GALERIA
