Materiały dla studentów prawa kanonicznego

Przedmiot: prawo wyznaniowe, rok akad. 2019/2020  


Ćwiczenia z prawa wyznaniowego - warunki uzyskania zaliczenia: PK 2019-2020.doc 

Kolokwium ustne przeprowadzone zostanie w dniu 15.04.2020 r. 

Kolokwium pisemne z całości materiału odbędzie się w dniu 3.06.2020 r.

UWAGA!!!

Zgodnie z aktualnymi zarządzeniami zajęcia w dniach 17.03.; 18.03.; 23.03 nie odbędą się. Zatem, proszę o samodzielne przestudiowanie Konkordatu między Stolicą Apostolską a Rzecząpospolitą Polską z dnia 28 lipca 1993 r., przeanalizowanie tematu Stolica Apostolska a Państwo Watykańskie oraz Komisje państwowo-kościelne z Podręcznika: Mezglewski, Misztal, Stanisz, Prawo wyznaniowe, wyd. 3, Lublin 2011, s. 133-141; s. 286-288 a także tematu: Rejestrowanie związków wyznaniowych (w/w Podręcznik, s. 276-286; art. 30-38 ustawy z dnia 17.05.1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania oraz rozporządzenie MSWiA z dnia 31 marca 1999 r. w sprawie rejestru kościołów i innych związków wyznaniowych).

25.03 - zajęcia miały być odrobione w dniu 23.03.

1.04 - zgodnie z przedłużeniem nauczania on-line proszę o przygotowanie tematu: "Osobowość Cywilnoprawna kościołów i innych związków wyznaniowych". Materiały: Podręcznik, Mezglewski, Misztal, Stanisz, Prawo wyznaniowe, wyd. 3, Lublin 2011, s. 141-157; art. 4 Konkordatu z dnia 28.07.1993r. między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską; art. 5-14 ustawy z dnia 17.05.1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej; instrukcja z 2014r. dotycząca sposobu powiadamiania organów państwowych o uzyskaniu osobowości prawnej przez instytucje kościelne terytorialne i personalne (art. 4 ust. 2 Konkordatu) oraz powiadamiania o powoływaniu i odwoływaniu osoby sprawującej funkcję organu osoby prawnej; instrukcja z 15.06.2000r. dotycząca zakresu i sposobu uzyskania osobowości prawnej przez instytucje kościelne na podstawie prawa polskiego. Po przestudiowaniu w/w aktów prawnych i Podręcznika proszę drogą emailową (adres: michas_cz@wp.pl) przesłać dwa pisma, samodzielnie przygotowane a dotyczące tego zagadnienia. Pierwsze pismo ma swój wzór w załączniku nr 2 instrukcji z 2014 r. Drugie zaś ma swój wzór w załączniku nr 1 instrukcji z 15.06.2000r. Pracę proszę o nadesłanie do dnia 8.04.br.  

Po świętach o ile będą zajęcia w mocy pozostaje zapowiedziane kolokwium ustne (zagadnienia zostaną podane przed świętami wielkanocnymi) oraz przyniesienie (OBOWIĄZKOWO) streszczeń Deklaracji o wolności religijnej Soboru Watykańskiego II.

Bliżej terminu planowanego wznowienia zajęć podam, co należy na nie przynieść.

Życzę dobrej i owocnej pracy domowej, należytego studiowania, nie marnując czasu. Ufam, że w niedalekiej przyszłości będziemy mogli się już spotkać razem. Pamiętam o Was w modlitwie i życzę dużo zdrowia i siły na ten czas.

X. Michał Czelny

 

WYKŁAD!!!

files/1716/prawo_wyznaniowe_-_wyklad_11_i_18_marca.docx

 

Egzamin z prawa wyznaniowego - odbędzie się w dniu ... od godz. ... w sali 

Warunkiem podejścia do egzaminu jest uprzednie, pozytywne zaliczenie ćwiczeń z tego przedmiotu.

Egzamin w sesji poprawkowej odbędzie się ... od. godz. ... w sali ...

 

-----------------------------------------------------------

 

Zagadnienia na kolokwium i egzamin

  1. Pojęcie prawa wyznaniowego; prawo wyznaniowe a prawo kanoniczne

  2. Prawne pojęcie związku wyznaniowego; kościoły i inne związki wyznaniowe; związki wyznaniowe a tzw. sekty

  3. Wolność religijna oraz stosunki Państwo-Kościół w dokumentach Soboru Watykańskiego II

  4. Klasyfikacje modeli relacji Państwo-Kościół
  5. Monizm pogański a dualizm chrześcijański
  6. Cezaropapizm 
  7. Jurysdykcjonalizm

  8. Teokracja

  9. Teorie bezpośredniej i pośredniej władzy Kościoła w porządku doczesnym

  10. Państwa wyznaniowe w wersji tradycyjnej i zmodernizowanej (cechy, przykłady)

  11. Zasadnicze cechy państwa świeckiego

  12. Amerykański model separacji

  13. Francuski model separacji (w tym antyreligijne i antykościelne akty Rewolucji Francuskiej)

  14. Niemiecki model separacji

  15. Cechy separacji skoordynowanej (omów na przykładach)

  16. Rozdział kościoła od państwa w Związku Radzieckim
  17. Nominacje biskupów w Polsce przedrozbiorowej

  18. Kwestie wyznaniowe w Konstytucji 3 Maja, Konstytucji Księstwa Warszawskiego, Konstytucji Królestwa Polskiego

  19. Polskie konkordaty

  20. Specyfika konkordatu jako umowy międzynarodowej
  21. Stolica Apostolska i Państwo Miasta Watykańskiego jako podmioty prawa międzynarodowego
  22. Stosunki Państwo-Kościół w II Rzeczypospolitej (normy konstytucyjne, postanowienia konkordatowe)
  23. Tryb uznania i uprawnienia związków wyznaniowych w II Rzeczypospolitej

  24. Nauczanie religii w II RP

  25. Nominacje na urzędy kościelne w świetle przepisów konkordatu z 1925 r.

  26. Uchwała TRJN z 12 września 1945 r.

  27. Przyczyny „zerwania” przez władze komunistyczne konkordatu z 1925 r.

  28. Założenia polityki wyznaniowej władz PRL względem Kościoła katolickiego

  29. Stosunki Państwo-Kościół w PRL (normy konstytucyjne i ich interpretacja)

  30. Przejmowanie majątków kościelnych przez państwo w okresie PRL

  31. Administracja wyznaniowa w latach 1944 – 1989 (Urząd do Spraw Wyznań)

  32. Porozumienia między Episkopatem a Rządem w okresie PRL

  33. Wpływ państwa na obsadzanie stanowisk kościelnych w okresie PRL

  34. Nauczanie religii w okresie PRL

  35. Okoliczności powstania i cele, na jakie pierwotnie świadczył Fundusz Kościelny

  36. Zasada poszanowania wolności myśli, sumienia i religii w prawie UE
  37. Zasada wyłącznej kompetencji państw członkowskich UE w określaniu stosunku instytucji politycznych do kościołów i kwestii religijnych

  38. Kwestie związane z religią w normach pochodnego prawa wspólnotowego

  39. Formy dialogu podmiotów wyznaniowych z UE

  40. Konstytucja jako źródło polskiego prawa wyznaniowego

  41. Umowy międzynarodowe o zasięgu uniwersalnym stanowiące źródła polskiego prawa wyznaniowego

  42. Ochrona wolności sumienia i wyznania w systemie prawnym Rady Europy

  43. Znaczenie ustaw z 17 maja 1989 r.

  44. Tzw. ustawy indywidualne (partykularne, wyznaniowe)

  45. Rozporządzenia stanowiące źródła polskiego prawa wyznaniowego

  46. Umowy i porozumienia między organami państwa a przedstawicielami związków wyznaniowych

  47. Znaczenie prawa własnego związków wyznaniowych w państwowym porządku prawnym

  48. Prawo państwowe a prawo wewnętrzne związków wyznaniowych, recepcja prawa wewnętrznego związków wyznaniowych (materialna i formalna)
  49. Katalog naczelnych zasad polskiego prawa wyznaniowego

  50. Zasada równouprawnienia kościołów i innych związków wyznaniowych

  51. Zasada bezstronności (w tym sprawa obecności symboli religijnych w przestrzeni publicznej)
  52. Zasada autonomii i niezależności

  53. Zasada współdziałania

  54. Zasada bilateralności 

  55. Konstytucyjne gwarancje wolności sumienia i religii (zakres podmiotowy i przedmiotowy, dopuszczalne ograniczenia)
  56. Zakaz dyskryminacji ze względu na religię lub światopogląd (podstawy konstytucyjne, przepisy kodeksu pracy, inne ustawy)

  57. Zrzeszenia w celach religijnych

  58. „Sprzeciw sumienia”

  59. Prawo personelu medycznego do powstrzymywania się od zabiegu sprzecznego z sumieniem

  60. Przestępstwa przeciwko wolności sumienia i wyznania z kk (p. dyskryminacji wyznaniowej, p. złośliwego przeszkadzania w wykonywaniu aktu religijnego, p. obrazy uczuć religijnych)

  61. Cywilnoprawna ochrona swobody sumienia

  62. Katalogi osób prawnych Kościoła katolickiego i ich organy

  63. Sposoby nabywania osobowości prawnej przez jednostki organizacyjne Kościoła katolickiego

  64. Osobowość prawna jednostek organizacyjnych niekatolickich związków wyznaniowych

  65. Państwowa administracja wyznaniowa (struktura i zadania)
  66. Rejestr kościołów i (innych) związków wyznaniowych

  67. Warunki wpisania związku wyznaniowego do rejestru

  68. Wykreślenie związku wyznaniowego z rejestru

  69. Komisja Wspólna i Komisje konkordatowe

  70. Zasady organizowania nauki religii w polskich szkołach i przedszkolach

  71. Misja kanoniczna i jej znaczenie dla zatrudnienia nauczyciela religii

  72. Szkolnictwo wyznaniowe

  73. Pomoc społeczna i ochrona dóbr kultury w działalności związków wyznaniowych
  74. Wyznaniowa forma zawarcia małżeństwa cywilnego (podstawy prawne, warunki konieczne do zaistnienia skutków cywilnych małżeństwa zawieranego w formie wyznaniowej, terminy, procedura, zaświadczenie o zawarciu małżeństwa a akt małżeństwa)

  75. Cmentarze wyznaniowe

  76. Administrowanie danymi osobowymi przez jednostki organizacyjne związków wyznaniowych

  77. Swoboda związków wyznaniowych w kształtowaniu własnych struktur organizacyjnych oraz obsadzie stanowisk kościelnych (i jej ograniczenia)

  78. Duszpasterstwo wojskowe

  79. Duszpasterstwo w zakładach karnych i aresztach śledczych oraz zakładach opieki zdrowotnej

  80. Sprawowanie kultu w miejscach publicznych
  81. Gwarancje prawa do obchodzenia świąt religijnych

  82. Przepisy o zbiórkach publicznych prowadzonych przez podmioty wyznaniowe

  83. Przepisy prawno-podatkowe dotyczące darowizn na działalność kościelną

  84. Wpłaty 1 % podatku dochodowego na rzecz podmiotów wyznaniowych posiadających status organizacji pożytku publicznego

  85. Modele finansowania instytucji kościelnych w Niemczech i we Włoszech

  86. Cele, na jakie obecnie świadczy Fundusz Kościelny

  87. Status prawno-podatkowy kościelnych osób prawnych

  88. Tzw. postępowanie regulacyjne

  89. Fundacje kościelne

  90. Pojęcie "duchownego" w prawie polskim
  91. Prawna ochrona tajemnicy spowiedzi
  92. Zryczałtowany podatek dochodowy od przychodów osób duchownych

  93. Status prawny osób duchownych w zakresie ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego

 


 

Autor: Marta Ordon
Ostatnia aktualizacja: 31.03.2020, godz. 10:01 - Michał Czelny