List Rektora KUL z okazji rozpoczęcia roku akademickiego 2019/2020

 

ks. prof. Antoni Dębiński

Szanowni Państwo,
początek każdego roku akademickiego w czasie mojej drugiej kadencji na stanowisku rektora stał się dla mnie sposobnością, by podzielić się krótką refleksją osnutą wokół poszczególnych cnót kardynalnych, nazywanych także fundamentalnymi lub generalnymi. Na ten ostatni rok kierowania przez mnie Uczelnią pozostało umiarkowanie (łac. temperantia); w ikonografii alegoria tej sprawności moralnej często przedstawiana jest jako kobieta mieszająca gorącą i zimną wodą lub jako młoda kobieta rozcieńczająca wino wodą.
Umiarkowanie ma ścisły związek z pozostałymi cnotami kardynalnymi, bo dzięki niemu człowiek może być prawdziwie roztropny, sprawiedliwy i mężny. „Człowiek umiarkowany – jak nauczał patron naszej Uczelni papież Jan Paweł II podczas jednej ze swoich pierwszych środowych audiencji generalnych w 1978 r. – to człowiek opanowany; człowiek, w którym namiętności zmysłowe nie biorą góry nad jego rozumem, wolą, a także i "sercem"; człowiek, który umie nad sobą panować! Jeśli tak – to od razu jasno widzimy, jak zasadnicze, właśnie "kardynalne" znaczenie ma cnota umiarkowania. Jest ona po prostu nieodzowna dlatego, aby w pełni "być" człowiekiem”.
Cnota ta, którą można nazwać zasadą złotego środka, ma także fundamentalne znaczenie w relacjach społecznych, szczególnie w kontekście współczesnego zideologizowania i upolitycznienia życia społecznego, zwłaszcza gdy struktury polityczne przeplatają się z gospodarczymi, gdy na przekonania wpływa osobisty czy grupowy interes. Umiarkowanie traktowane jako istotny element rzetelnej kultury moralnej poszczególnych ludzi i całych społeczeństw jest wówczas warunkiem łagodzenia podziałów, które uderzają ostatecznie w godność osoby ludzkiej i są destruktywne w wymiarze społecznym.

 

Szanowni Państwo,
świat akademicki mierzy się obecnie z wieloma wyzwaniami, które niesie wdrażanie reformy szkolnictwa wyższego i nauki. Bieżący rok to okres przejściowy – poza zmianami w obszarze prawnym czeka nas jeszcze wiele nowości w zakresie organizacji nauki i dydaktyki. Życzę więc Państwu, by na czele wielu cnót, które będą potrzebne w tym szczególnym czasie, stały właśnie te kardynalne: roztropność, sprawiedliwość, męstwo i umiarkowanie.

 


  

Lublin, 30 września 2019 r.                                     Ks. prof. dr hab. Antoni Dębiński, Rektor KUL