Czy istnieje odpowiedzialne dziennikarstwo? Ważna debata na KUL

Czym dziś jest dziennikarstwo i kim współcześnie jest dziennikarz? Czym trzeba się wykazać, by odnaleźć się w pracy w mediach? AI zastąpi dziennikarzy czy też pomoże im w codziennej pracy? W piątek 29 maja KUL stał się centrum dyskusji o odpowiedzialności za słowo i kulisach pracy we współczesnych mediach. Paweł Kapusta (były naczelny Wirtualnej Polski), Patryk Słowik (Zero.pl) oraz Krzysztof Berenda (RMF FM) rozmawiali o tym, jak kształtuje się dzisiejszy przekaz informacyjny w Polsce.

Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II odwiedzili twórcy czołowych polskich mediów. Zaoferowali studentom obecnym na auli nie tylko ciekawą dyskusję o wyzwaniach, szansach i obliczu współczesnego dziennikarstwa, ale także wgląd w warsztat i codzienną pracę topowych redakcji w Polsce, a także cenne porady, jak odnaleźć się w niełatwym świecie mediów przechodzących gwałtowne przemiany.

Wojciech Andrusiewicz, dyrektor Akademii Nowoczesnych Mediów i Komunikacji i rzecznik prasowy KUL, rozmawiał z Pawłem Kapustą, b. redaktorem naczelnym Wirtualnej Polski w latach 2023-2026, wkrótce dyrektorem wydawniczym Rzeczpospolitej, Patrykiem Słowikiem, który od podstaw tworzył redakcję i jest redaktorem naczelnym zero.pl, a także Krzysztofem Berendą od lat szefującym czołowej redakcji informacyjnej, tj. warszawskiemu RMF FM.

Na pytanie, kim – w obliczu wszechobecnych social mediów i działalności internetowych twórców – jest dziś dziennikarz, Patryk Słowik odpowiedział, że to zagadnienie czysto teoretyczne, wyłącznie do rozważań akademickich.

Paweł Kapusta zaznaczył, że mimo tego, jak bardzo zawód dziennikarza zmienił się na przestrzeni ostatnich lat, niezmienne pozostaje kierowanie się rzetelnością, wiarygodnością i uczciwością w przygotowywaniu materiałów. - Dziś dziennikarz to osoba, która potrafi wyselekcjonować informacje i przedstawić je stosując odpowiednie standardy – powiedział przyszły dyrektor wydawniczy Rzeczpospolitej.

- Dziennikarz jest tym, kim chce być. Wybieracie zawód dla siebie, swoją własną przyszłość i to Wy musicie czuć się w tym dobrze. Każdy ma swoją motywację do bycia dziennikarzem – mówił z kolei Krzysztof Berenda.

Jak zatem w zawodzie mają odnaleźć się nowicjusze? - Oczekuję jednej z dwóch rzeczy: umiejętności lub zaangażowania - zaznaczył Patryk Słowik, argumentując, że to kompetencje wysoko cenione w każdym zawodzie.

- Potrzebuję, żebyście chcieli się uczyć i chcieli pracować. Musicie chcieć poznawać świat, chcieć się dziwić – mówił Krzysztof Berenda. - Warto się powysilać, poćwiczyć, pouczyć się, posłuchać ludzi, porobić trochę ciężkiej pracy w dziennikarskiej kopalni, a dopiero potem błyszczeć - mówił szef warszawskiego oddziału RMF FM, podkreślając wagę skrupulatności i odpowiedzialności w pracy dziennikarza.

Jak ludzie, którzy decydują o tym jaki kształt mają media w Polsce, postrzegają rolę AI w codziennej pracy dziennikarskiej? – Pracę będą tracić ludzie, którzy robią pracę odtwórczą. Kreujcie oryginalne treści - zauważył Krzysztof Berenda.

Patryk Słowik podkreślił, że modele językowe nie zastąpią dziennikarzy, a jedynie zmodyfikują ich pracę. Redaktor zwrócił uwagę, że nie utrzymają się krótkie teksty, w przeciwieństwie do wywiadów, dziennikarstwa śledczego czy reportażu, które jak podkreślił, nie funkcjonują bez emocjonalnego zaangażowania w proces twórczy. Na pytanie jak AI jest wykorzystywane w redakcji wp.pl, Paweł Kapusta odpowiedział, że pełni funkcję wsparcia, np. analizując duże zbiory danych, ale - co istotne – wymaga weryfikacji wyników.

Czy warto studiować dziennikarstwo? Krzysztof Berenda uważa, że tak, argumentując, że studia pomagają zrozumieć świat, poznać historię i kontekst wydarzeń. - Studiujecie na jednym z najlepszych wydziałów zajmujących się dziennikarstwem i ci ludzie, którzy tutaj siedzą, będą funkcjonować w świecie jako dziennikarze, pr-owcy, politycy - mówił do studentów biorących udział w debacie. - Budujcie relacje, bo ten zawód od początku do końca na nich polega. Potrzebujesz ludzi, do których będziesz mógł się odezwać, którzy będą chcieli Ci pomóc, wskazać kierunek. Newsy biorą się z dzwonienia, z opiekowania się relacjami – zaznaczył.

Jak wskazywał Paweł Kapusta, studia dziennikarskie poszerzają horyzonty i rozbudzają ciekawość świata, a bez tych cech nie ma dobrego dziennikarza.

Dlaczego warto być dziennikarzem? - Robicie to, co danego dnia wymyślicie – tak o rozległej tematyce, jaką podejmują dziennikarze i która nie pozwala na nudę, mówił Krzysztof Berenda. - Uważam, że to jest najfajniejszy zawód świata. Można zobaczyć kawał świata, poznać ciekawych ludzi, dowiedzieć się czegoś o sobie, o ludziach, o świecie, a przy okazji zrobić coś dobrego.

- Zabrzmi to górnolotnie, ale możecie zmieniać świat – dodał Paweł Kapusta. - Największą satysfakcję daje widzieć wdzięczność osób, którym się pomogło – mówił były redaktor naczelny Wirtualnej Polski.

Patryk Słowik wskazał, że praca dziennikarza nie jest powtarzalna, co zapewnia codzienną dawkę adrenaliny. - Sam odpowiadam za to, żeby zadbać, aby dużo się działo – mówił, wyjaśniając studentom, że gdy praca pokrywa się z zainteresowaniami, nie odczuwa się jej jako obowiązku.

Zapraszamy do obejrzenia zapisu debaty.