Aktualności / Wydarzenia
Dyktando Akademickie KUL. Dbałość o język może być świetną zabawą
Czy tegoroczna reforma ortografii jest wyzwaniem? Mogli się o tym przekonać uczestnicy I Dyktanda Akademickiego KUL. Do językowych zmagań przystąpiło niemal 80 osób. Najeżony ortograficznymi pułapkami tekst dyktanda najlepiej napisał student Jerzy Feliks Bernat, zdobywając tytuł Mistrza Ortografii KUL. Wszystkim uczestnikom gratulujemy odwagi i znajomości prawideł rządzących językiem polskim.
„Jak grom z jasnego nieba gruchnęła wieść o zmianach w polskiej ortografii, zatrważając rozlicznych psychofanów dyktand. Jakże to, skądże to? Owszem, to i owo rzeczywiście warto by zmienić, ale żeby aż tak? Nie dość było résumé Rady Języka Polskiego i komentarzy lingwistów: internet wrzał, malkontenci zżymali się jak zwykle, a domorośli puryści, świętsi od papieża, wieszczyli rychły upadek obyczajów. Niejeden filolog polski in spe oddychał jednak z ulgą: chwaccy ogniomistrze w lśniących hełmach nie odchodzą w niebyt, drżyjcież lekkoduchy!” (...)
Tak rozpoczęło się Dyktando Akademickie Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II. We wtorek 5 maja w uniwersyteckiej auli zasiadło niemal 80 osób chętnych do napisania tekstu sprawdzającego znajomość dotychczasowych, ale i nowych zasad ortograficznych wprowadzonych na początku 2026 roku przez Radę Języka Polskiego.
O wiele więcej niż pisanie ze słuchu
- Państwo dbacie o język, o słowo – podkreśliła dr hab. Ewa Domagała-Zyśk, prof. KUL, prorektor ds. kształcenia KUL, gratulując uczestnikom odwagi. – Prof. Bralczyk powiedział, że interpunkcja jest wyrazem ładu myśli. Sądzę, że wszyscy Państwo macie w sobie właśnie taki ład myśli i pięknie go przekażecie podczas dyktanda – dodała.
Dyktando Akademickie KUL to inicjatywa studentów Koła Filologicznego KUL i Koła Edytorów KUL przy wsparciu Instytutu Językoznawstwa KUL (Wydział Nauk Humanistycznych) oraz Akademii Nowoczesnych Mediów i Komunikacji KUL. W polonistycznej zabawie udział wziąć mogli studenci, doktoranci i pracownicy lubelskich uczelni oraz dorośli mieszkańcy Lublina.
Tekst dyktanda pt. „Na manowcach, czyli humaniści w Niecce Nidziańskiej” opracowała dr hab. Jolanta Klimek-Grądzka, prof. KUL, prodziekan Wydziału Nauk Humanistycznych KUL. – Piszmy, bawmy się, pokażmy innym, że ortografia to „skill” wart posiadania – mówiła prof. Klimek-Grądzka, życząc uczestnikom zabawy powodzenia i parafrazując znane powiedzenie: „Jak Cię odczytają, tak Cię poważają”.
Uniwersyteccy Mistrzowie Ortografii
Najlepiej z tekstem dyktanda poradził sobie Jerzy Feliks Bernat, student humanistyki cyfrowej i absolwent italianistyki KUL. Drugie miejsce zajęła Katarzyna Sołtys, pracownik Biblioteki Uniwersyteckiej KUL. Na podium znalazł się także Artur Jeżewski, student V roku hispanistyki. Nagrodzeni otrzymali tytuły Mistrza Ortografii oraz nagrody rzeczowe. Dodatkowo, zwycięzca Dyktanda Akademickiego w nagrodę będzie mógł wymyślić tytuł przyszłorocznych zmagań językowych.
Dyskusja o reformie i języku
Wydarzenie uświetnił panel ekspercki z udziałem językoznawców, dziennikarzy, edytorów KUL, którzy przedstawili swoje opinie na temat reformy ortografii. Dyskusję pt. „Ortografia Update 2026” poprowadził dr. hab. Mariusz Koper z Katedry Języka Polskiego Instytutu Językoznawstwa Wydziału Nauk Humanistycznych KUL.
O tym, czy potrzebne są nam zmiany w języku polskim, dyskutowali: wieloletni kierownik Katedry Tekstologii i Edytorstwa KUL, polski historyk literatury i poeta, badacz twórczości Cypriana Norwida, prof. Józef Fert, językoznawca dr hab. Henryk Duda, prof. KUL (Katedra Języka Polskiego Instytutu Językoznawstwa KUL), medioznawca i dziennikarz ks. dr hab. Rafał Pastwa (Katedra Języka, Retoryki i Prawa Mediów KUL) oraz korektor i redaktor wydawnictwa „Fabryka słów” mgr Magdalena Byrska (Katedra Tekstologii i Edytorstwa KUL).
Prof. Duda podkreślił, że z jednej strony zmiany są konieczne, aby nadążyć za ewolucją języka, pojawianiem się nowych słów, a także przemianami cywilizacyjnymi. Z drugiej strony nadmierne modyfikacje zagrażają ciągłości międzypokoleniowej w odniesieniu do zrozumienia tekstów. - Dlatego każda decyzja Rady Języka Polskiego będzie dyskutowalna i na celowniku tak zwolenników, jak i przeciwników – mówił prof. Henryk Duda. – Skonstruowanie jednego systemu, który będzie raz na zawsze niezmienny, jest niemożliwe. Stałą ortografię mają tylko martwe języki – podkreślił.
Eksperci punktowali trudności, jakie niosą ze sobą reformy ortografii, przyglądali się, jak ze zmianami radzą sobie na co dzień uczniowie, nauczyciele czy dziennikarze, dyskutowali o wątpliwościach związanych z konkretnymi modyfikacjami zasad.
O co chodzi w reformie?
Kwestii aktualnych zmian w ortografii poświęciliśmy cykl "Nauczymy Cię mówić wielką literą".
Z myślą o studentach, pracownikach i wszystkich osobach posługujących się na co dzień językiem polskim w tekstach naukowych, urzędowych i medialnych nowe zasady w przystępnej formie opracowały - wspólnie z dr. hab. Mariuszem Koprem z Instytutu Językoznawstwa KUL - studentki polonistyki i edytorstwa KUL: Natalia Banaszkiewicz, Agnieszka Cyfra, Dorota Wyrzykowska, Aleksandra Zięba.
Zapraszamy również do obejrzenia fotogalerii z I Dyktanda Akademickiego KUL.
