Regulamin praktyki pedagogicznej w szkole podstawowej

dla studentów filologii polskiej studiów licencjackich (I stopnia)

 

 

Celem praktyk, zgodnie z  Zarządzeniem nr ROP-0101-116/17 Rektora Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II z dnia 19 grudnia 2017 r. w sprawie określenia zasad organizacji i odbywania praktyk obowiązkowych i nadobowiązkowych na studiach wyższych na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II, jest w szczególności:

1) poszerzanie wiedzy zdobytej podczas studiów i rozwijanie umiejętności jej praktycznego wykorzystania;

2) kształtowanie umiejętności niezbędnych do realizacji zadań w przyszłej pracy zawodowej;

3) poznawanie zasad organizacji i funkcjonowania potencjalnych pracodawców;

4) aktywizacja zawodowa studentów na rynku pracy.

 

Założenia ogólne

Zgodnie z zarządzeniem władz uczelnianych główne cele praktyki są określone jako poznawcze i kształcące. Służą zapoznaniu studenta z całokształtem pracy nauczyciela języka polskiego, zdobyciu umiejętności dydaktycznych i pedagogicznych, poznaniu środowiska i warunków pracy w przyszłym zawodzie. Celem praktyki jest gromadzenie doświadczeń związanych z pracą opiekuńczo-wychowawczą z uczniami, zarządzaniem grupą i diagnozowaniem indywidualnych potrzeb uczniów oraz konfrontowanie nabywanej wiedzy metodycznej z rzeczywistością pedagogiczną w działaniu praktycznym.

 

Plan praktyki

Szczegółowy plan praktyki opracowuje Mentor Praktykanta w obecności Praktykanta zaraz po zgłoszeniu się do szkoły (lub na początku pierwszego tygodnia praktyki). Student ma obowiązek przedstawić harmonogram praktyki swojemu Opiekunowi Praktyk na uniwersytecie, by ustalić termin możliwej hospitacji prowadzonych przez niego podczas praktyki zajęć.

 

Zakres praktyki

Praktyka ciągła obejmuje 90 godzin. W jej skład wchodzą następujące działania:

1. Hospitowanie lekcji języka polskiego prowadzonych przez Mentora Praktykanta i innych nauczycieli języka polskiego. W pierwszym tygodniu praktyki zaleca się hospitowanie po 5 godzin dziennie. Łącznie student powinien obserwować 40 godzin lekcyjnych. Podczas obserwacji lekcji student powinien zwrócić szczególną uwagę na:

  • tok metodyczny lekcji (zajęć), stosowane przez nauczyciela metody i formy pracy oraz wykorzystywane pomoce dydaktyczne;
  • interakcje dorosły (nauczyciel, wychowawca) – dziecko oraz interakcje między dziećmi lub w toku lekcji;
  • procesy komunikowania interpersonalnego i społecznego w klasie, ich prawidłowości i zakłócenia;
  • sposoby aktywizowania i dyscyplinowania uczniów oraz różnicowania poziomu aktywności poszczególnych uczniów;
  • sposoby oceniania uczniów;
  • sposoby zadawania i kontrolowania pracy domowej;
  • dynamikę i klimat społeczny klasy, ról pełnionych przez uczniów, zachowania i postaw uczniów;
  • funkcjonowanie i aktywność w czasie lekcji poszczególnych uczniów, z uwzględnieniem uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, w tym uczniów szczególnie uzdolnionych;
  • działania podejmowanych przez nauczyciela na rzecz zapewnienia bezpieczeństwa i zachowania dyscypliny;
  • organizację przestrzeni w klasie, sposobu jej zagospodarowania (ustawienie mebli, wyposażenie, dekoracje).

Po lekcjach hospitowanych w danym dniu Mentor Praktykanta udziela Praktykantowi wyjaśnień, zadaje pytania, by zorientować się czy odniósł należyte korzyści z obecności na lekcjach.

 

2. Samodzielne prowadzenie lekcji. W miarę możliwości we wszystkich klasach, w których uczy Mentor Praktykanta, Praktykant samodzielnie prowadzi lekcje począwszy od drugiego tygodnia praktyki. Łącznie powinien przeprowadzić 20 godzin; ich zakres winien obejmować wszystkie działy programowe: literaturę, naukę o języku, ortografię. Wskazane, by student miał szansę przeprowadzenia kilku lekcji obejmujących dłuższe całości tematyczne. Każda lekcja powinna być starannie przygotowana pod względem merytorycznym i metodycznym. W czasie pracy dydaktycznej student powinien:

  • przygotowywać pomoce dydaktyczne, wykorzystywać środki multimedialne i technologie informacyjne;
  • kontrolować i oceniać uczniów;
  • podejmować działania na rzecz uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, w tym uczniów szczególnie uzdolnionych,
  • organizować przestrzeń klasy,
  • planować lekcje (zajęć), formułować cele, dobierać metody i form pracy oraz środki dydaktyczne,
  • dostosowywać metody i formy pracy do realizowanych treści, etapu edukacyjnego oraz dynamiki grupy uczniowskiej,
  • animować aktywność poznawczą i współdziałanie uczniów, rozwijanie umiejętności samodzielnego zdobywania wiedzy z wykorzystaniem technologii informacyjnej,
  • organizować pracę uczniów w grupach zadaniowych,
  • diagnozować poziomu wiedzy i umiejętności uczniów.

Praktykant ma obowiązek przedstawić opiekunowi pisemny scenariusz lekcji. Przeprowadzone lekcje powinny być w miarę możliwości omówione z opiekunem praktyki.

 

3. Działania dodatkowe (na które student wykorzystuje pozostały obowiązujący go czas praktyki) – 30 godzin:

  • poprawa prac pisemnych uczniów (zadań domowych, prac klasowych, dyktand), ewentualnie poprawa i ocena kilku zeszytów uczniowskich;
  • indywidualna praca dydaktyczna z uczniami (w tym uczniami ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi);
  • zapoznanie się z WSO, planem wychowawczym szkoły, PSO Mentora Praktykanta i sporządzonym przez niego planem dydaktycznym (wynikowym);
  • zapoznanie z pracą polonistycznych kół zainteresowań;
  • zapoznanie z pracą biblioteki szkolnej, wyposażeniem i funkcjonowaniem pracowni polonistycznej;
  • w miarę możliwości uczestniczenie w zebraniach Rady Pedagogicznej, zebraniach wychowawców czy wyjściach/wycieczkach szkolnych.

 

Ocena praktyki

Dokonywana po zakończeniu praktyki przez Mentora Praktykanta. W dzienniku praktyk powinna się znaleźć stosowna opinia obejmująca:

– ilość lekcji hospitowanych i przeprowadzonych samodzielnie,

– krótkie sprawozdanie z uczestniczenia w życiu szkoły;

– ocenę poziomu samodzielnych zajęć Praktykanta (pod względem rzeczowym i metodycznym, z uwzględnieniem osiągnięć w sposobie organizacji lekcji, traktowaniu obowiązków, nawiązywaniu relacji z uczniami, itp.) z ewentualnymi wskazówkami dla Praktykanta.

Ponadto student powinien zamieścić w dzienniczku praktyk krótkie sprawozdanie z uczestniczenia w życiu szkoły; ocenę własnego funkcjonowania w toku wypełniania roli nauczyciela (dostrzeganie swoich mocnych i słabych stron) oraz przebiegu prowadzonych lekcji (zajęć) oraz realizacji zamierzonych celów.

 

Praktyka kończy się oceną wyrażoną stopniem.

 

Zaliczenie praktyki odbywa się na podstawie dokładnie wypełnionego dziennika praktyk oraz przedstawieniu 3 konspektów (lub scenariuszy) lekcji przeprowadzonych przez studenta w ramach cyklu tematycznego.

 

 

*

Regulamin praktyki pedagogicznej w szkole średniej

dla studentów filologii polskiej studiów magisterskich (II stopnia)

 

I Cele praktyki

Cele praktyki nauczycielskiej – zgodnie z  Zarządzeniem nr ROP-0101-116/17 Rektora Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II z dnia 19 grudnia 2017 r. w sprawie określenia zasad organizacji i odbywania praktyk obowiązkowych i nadobowiązkowych na studiach wyższych na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II – to w szczególności:

1) poszerzanie wiedzy zdobytej podczas studiów i rozwijanie umiejętności jej praktycznego wykorzystania,

2) kształtowanie umiejętności niezbędnych do realizacji zadań w przyszłej pracy zawodowej,

3) poznawanie zasad organizacji i funkcjonowania potencjalnych pracodawców,

4) aktywizacja zawodowa studentów na rynku pracy.

 

 

II Założenia ogólne

Zgodnie z zarządzeniem władz uczelnianych główne cele praktyki są określone jako poznawcze i kształcące. Służą zapoznaniu Praktykanta z całokształtem pracy nauczyciela języka polskiego w szkole średniej, zdobyciu umiejętności dydaktycznych i pedagogicznych, poznaniu środowiska i warunków pracy w przyszłym zawodzie. Celem praktyki jest również gromadzenie doświadczeń związanych z pracą opiekuńczo-wychowawczą z uczniami, zarządzaniem grupą i diagnozowaniem indywidualnych potrzeb uczniów oraz konfrontowanie nabywanej wiedzy metodycznej z rzeczywistością pedagogiczną w działaniu praktycznym.

 

III Plan praktyki

Szczegółowy plan praktyki opracowuje Mentor Praktykanta w obecności Praktykanta zaraz po zgłoszeniu się do szkoły (lub na początku pierwszego tygodnia praktyki). Praktykant ma obowiązek przedstawić harmonogram praktyki swojemu Opiekunowi Praktyk na uniwersytecie, by ustalić termin możliwej hospitacji prowadzonych przez niego podczas praktyki zajęć.

 

IV Zakres praktyki

Praktyka ciągła obejmuje 90 godzin. W jej skład wchodzą następujące działania:

1.Hospitowanie lekcji języka polskiego prowadzonych przez Mentora Praktykanta i innych nauczycieli języka polskiego. W pierwszym tygodniu praktyki zaleca się hospitowanie po 5 godzin dziennie. Łącznie Praktykant powinien obserwować 40 godzin lekcyjnych. Podczas obserwacji lekcji student powinien zwrócić szczególną uwagę na:

  • tok metodyczny lekcji (zajęć), stosowane przez nauczyciela metody i formy pracy oraz wykorzystywane pomoce dydaktyczne,
  • interakcje dorosły (nauczyciel, wychowawca) – młody człowiek oraz interakcje między uczniami w toku lekcji,
  • procesy komunikowania interpersonalnego i społecznego w klasie, ich prawidłowości i zakłócenia,
  • sposoby aktywizowania i dyscyplinowania uczniów oraz różnicowania poziomu aktywności poszczególnych uczniów,
  • sposoby oceniania uczniów za pracę na lekcji,
  • sposoby zadawania i kontrolowania pracy domowej,
  • dynamikę i klimat społeczny klasy, ról pełnionych przez uczniów, zachowania i postaw uczniów,
  • funkcjonowanie i aktywność w czasie lekcji poszczególnych uczniów, z uwzględnieniem uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, w tym uczniów szczególnie uzdolnionych,
  • działania podejmowanych przez nauczyciela na rzecz zapewnienia bezpieczeństwa i zachowania dyscypliny,
  • organizację przestrzeni w klasie, sposobu jej zagospodarowania (ustawienie mebli, wyposażenie, dekoracje).

Po lekcjach hospitowanych w danym dniu Mentor Praktykanta udziela Praktykantowi wyjaśnień, zadaje pytania, by zorientować się czy odniósł należyte korzyści z obecności na lekcjach.

 

2. Samodzielne prowadzenie lekcji:

W miarę możliwości we wszystkich klasach, w których uczy Mentor Praktykanta, Praktykant samodzielnie prowadzi lekcje począwszy od drugiego tygodnia praktyki. Łącznie powinien przeprowadzić 20 godzin. Wskazane, by Praktykant miał szansę przeprowadzenia kilku lekcji obejmujących dłuższe całości tematyczne (np. praca z lekturą szkolną). Każda lekcja powinna być starannie przygotowana pod względem merytorycznym i metodycznym. W czasie pracy dydaktycznej Praktykant powinien:

  • przygotowywać pomoce dydaktyczne, wykorzystywać środki multimedialne i technologie informacyjne,
  • kontrolować i oceniać uczniów,
  • podejmować działania na rzecz uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, w tym uczniów szczególnie uzdolnionych,
  • organizować przestrzeń klasy,
  • planować lekcje, formułować cele, dobierać metody i form pracy oraz środki dydaktyczne,
  • dostosowywać metody i formy pracy do realizowanych treści, etapu edukacyjnego oraz dynamiki grupy uczniowskiej,
  • animować aktywność poznawczą i współdziałanie uczniów, rozwijać umiejętności samodzielnego zdobywania wiedzy,
  • organizować pracę uczniów w grupach zadaniowych,
  • diagnozować poziom wiedzy i umiejętności uczniów.

Praktykant ma obowiązek przedstawić Opiekunowi pisemny scenariusz każdej prowadzonej lekcji. Przeprowadzone lekcje powinny być w miarę możliwości omówione z Opiekunem Praktyki. Wybrane lekcje powinny być omówione z Opiekunem Praktyk na uniwersytecie.

 

3. Działania dodatkowe, na które Praktykant wykorzystuje pozostały obowiązujący go czas praktyki, czyli 30 godzin.

Do działań dodatkowych zalicza się:

  • przygotowywanie scenariuszy lekcji oraz materiałów dydaktycznych (np. kart pracy),
  • poprawę prac pisemnych uczniów (zadań domowych, testów, kartkówek, sprawdzianów, wypracowań),
  • indywidualną pracę dydaktyczną z uczniami (w tym uczniami ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi),
  • zapoznanie się z WSO, planem wychowawczym szkoły, PSO Mentora Praktykanta i sporządzonym przez niego planem dydaktycznym (wynikowym),
  • zapoznanie z pracą polonistycznych kół zainteresowań,
  • zapoznanie z pracą biblioteki szkolnej, wyposażeniem i funkcjonowaniem pracowni polonistycznej,
  • w miarę możliwości uczestniczenie w zebraniach rady pedagogicznej, zespołu wychowawców klas, humanistycznego zespołu przedmiotowego,
  • uczestnictwo w pozalekcyjnych działaniach opiekuńczo-wychowawczych, w tym dyżurach na przerwach międzylekcyjnych, zorganizowanych wyjściach grup uczniowskich,
  • konsultacje z Mentorem Praktyk lub Opiekunem praktyk na uniwersytecie.

 

 

V Ocena praktyki

  1. Dokonuje jej po zakończeniu praktyki Mentor Praktykanta.
  2. Ma być wyrażona oceną, tzn. stopniem.
  3. W dzienniku praktyk powinna się znaleźć stosowna opinia, sporządzona przez Mentora Praktykanta, obejmująca: liczbę lekcji hospitowanych i przeprowadzonych samodzielnie, krótkie sprawozdanie z uczestniczenia Praktykanta w życiu szkoły, ocenę poziomu samodzielnych zajęć Praktykanta (pod względem rzeczowym i metodycznym, z uwzględnieniem osiągnięć w sposobie organizacji lekcji, traktowaniu obowiązków, nawiązywaniu relacji z uczniami itp.) z ewentualnymi wskazówkami dla Praktykanta.
  4. Praktykant powinien zamieścić w dzienniczku praktyk krótkie sprawozdanie z uczestniczenia w życiu szkoły: ocenę własnego funkcjonowania w toku wypełniania zadań i obowiązków nauczycielskich ze wskazaniem swoich mocnych i słabych stron, przebiegu prowadzonych lekcji (zajęć) oraz realizacji zamierzonych celów.
  5. Zaliczenie praktyki odbywa się na podstawie dokładnie wypełnionego dziennika praktyk oraz przedstawienia 5 konspektów lub scenariuszy lekcji samodzielnie przeprowadzonych przez Praktykanta.

 

*

Regulamin praktyki psychologicznej we wszystkich typach szkół

dla studentów filologii polskiej studiów I i II  stopnia

 

I Założenia ogólne

Zgodnie z zarządzeniem władz uczelnianych główne cele praktyki są określone jako poznawcze i kształcące. Celem praktyki jest gromadzenie doświadczeń związanych z pracą opiekuńczo-wychowawczą z uczniami, zarządzaniem grupą i diagnozowaniem indywidualnych potrzeb uczniów oraz konfrontowanie nabywanej wiedzy psychologiczno-pedagogicznej z rzeczywistością pedagogiczną w działaniu praktycznym.

 

II Plan praktyki

Szczegółowy plan praktyki opracowuje Mentor Praktykanta w obecności Praktykanta zaraz po zgłoszeniu się do Instytucji Przyjmującej (lub na początku pierwszego tygodnia praktyki). Praktykant ma obowiązek przedstawić harmonogram praktyki swojemu Opiekunowi Praktyk, by ustalić termin możliwej hospitacji prowadzonych przez niego podczas praktyki zajęć.

 

III Zakres praktyki

Praktyka ciągła obejmuje 30 godzin. W trakcie praktyki następuje kształtowanie i doskonalenie kompetencji opiekuńczo-wychowawczych oraz dydaktycznych przez:

  1. Zapoznanie się ze specyfiką Instytucji Przyjmującej, w której praktyka jest odbywana, w szczególności poznanie realizowanych przez nią zadań opiekuńczo-wychowawczych, terapeutyczno-rehabilitacyjnych i dydaktycznych, poznanie sposobu jej funkcjonowania, organizacji pracy, prowadzonej dokumentacji, obowiązków pracowników oraz uczestników procesów pedagogicznych i psychologicznych.
  2. Obserwowanie:
  • zorganizowanej i podejmowanej spontanicznie aktywności formalnych i nieformalnych grup uczniów z zaburzeniami w rozwoju i z niepełnosprawnością,
  • aktywności poszczególnych uczniów, z uwzględnieniem specyfiki zaburzeń i nieprawidłowości rozwojowych,
  • interakcji dorosły (nauczyciel, wychowawca) – dziecko (nastolatek) oraz interakcji między dziećmi i młodzieżą (w tym samym i w różnym wieku) w sytuacjach lekcyjnych i pozalekcyjnych,
  • procesów komunikowania interpersonalnego i społecznego w grupach wychowawczych i zespołach uczniowskich (klasach), ich specyfiki, prawidłowości i zakłóceń,
  • czynności podejmowanych przez Mentora Praktykanta w toku prowadzonych przez niego zajęć oraz aktywności uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi,
  • integrowania przez Mentora Praktykanta działalności opiekuńczo-wychowawczej, dydaktycznej, pomocowej i terapeutycznej,
  • dynamiki grupy/ klasy, ról pełnionych przez uczestników grupy, zachowań i postaw uczniów,
  • funkcjonowania i aktywności w czasie lekcji/ zajęć poszczególnych uczniów,
  • sposobów aktywizowania i dyscyplinowania uczniów oraz różnicowania poziomu aktywności poszczególnych podopiecznych, z uwzględnieniem rodzaju i stopnia niepełnosprawności oraz niedostosowania społecznego,
  • działań podejmowanych na rzecz zapewnienia bezpieczeństwa i zachowania dyscypliny uczniów,
  • organizacji przestrzeni w klasie, sposobu jej zagospodarowania (ustawienie mebli, wyposażenie, dekoracje i dostosowanie ich do potrzeb i możliwości percepcji uczniów w zależności od rodzaju i stopnia niepełnosprawności).
  1. Współdziałanie z Mentorem Praktykanta w zakresie:
  • sprawowania opieki i nadzoru nad grupą oraz w zapewnianiu bezpieczeństwa na zajęciach i poza nimi,
  • podejmowania działań wychowawczych i terapeutyczno-rehabilitacyjnych wynikających z zastanych sytuacji,
  • prowadzenia zorganizowanych zajęć wychowawczych,
  • przygotowywania pomocy dydaktycznych adekwatnych do możliwości i ograniczeń uczniów,
  • organizowania przestrzeni klasy,
  • podejmowania działań w zakresie projektowania i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej.
  1. Pełnienie roli opiekuna-wychowawcy oraz nauczyciela, w szczególności:
  • diagnozowanie dynamiki grupy oraz sytuacji uczniów w grupie,
  • poznawanie uczniów, ich sytuacji społecznej, potrzeb, zainteresowań i zdolności, z uwzględnieniem rodzaju i stopnia niepełnosprawności oraz niedostosowania społecznego,
  • samodzielne prowadzenie działań opiekuńczo-wychowawczych i terapeutycznych wobec grup i poszczególnych uczniów, z uwzględnieniem ich potrzeb,
  • sprawowanie opieki nad grupą w toku spontanicznej aktywności uczniów,
  • organizację i prowadzenie zajęć wychowawczych (w tym zajęć integrujących grupę i działań profilaktycznych) w oparciu o samodzielnie opracowywane scenariusze,
  • podejmowanie indywidualnej pracy z uczniami (szczególnie tymi, u których występuje potrzeba stosowania odrębnych działań opiekuńczo-wychowawczych ze względu na rodzaj niepełnosprawności lub niedostosowanie społeczne),
  • sprawowanie opieki nad uczniami poza terenem szkoły lub placówki,
  • podejmowanie indywidualnej pracy dydaktycznej z uczniem, z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności lub niedostosowania społecznego ,
  • podejmowanie działań wychowawczych o charakterze interwencyjnym w sytuacjach konfliktu, zagrożenia bezpieczeństwa, naruszania praw innych i nieprzestrzegania ustalonych zasad,
  • podejmowanie współpracy z innymi nauczycielami, wychowawcą klasy, pedagogiem szkolnym, psychologiem szkolnym oraz innymi specjalistami pracującymi z uczniami,
  • analizę i interpretację zaobserwowanych i doświadczanych sytuacji i zdarzeń pedagogicznych.

 

IV Ocena praktyki

  1. Ma być dokonana po zakończeniu praktyki przez Mentora Praktykanta.
  2. Praktyka kończy się oceną wyrażoną stopniem.
  3. W dzienniku praktyk powinna się znaleźć stosowna opinia obejmująca: liczbę zajęć obserwowanych i przeprowadzonych samodzielnie, krótkie sprawozdanie z uczestniczenia w życiu Instytucji Przyjmującej, ocenę poziomu samodzielnych zajęć Praktykanta (pod względem rzeczowym i metodycznym, z uwzględnieniem osiągnięć w sposobie organizacji lekcji, traktowaniu obowiązków, nawiązywaniu relacji z uczniami, itp.) z ewentualnymi wskazówkami na przyszłość.
  4. Praktykant powinien zamieścić w dzienniczku praktyk krótkie sprawozdanie z przebiegu prowadzonych zajęć oraz realizacji zamierzonych celów. Razem z dzienniczkiem praktyk student przedkłada Opiekunowi Praktyk cykl scenariuszy zajęć z wybranym uczniem/grupą.

 

 

 

Opiekunowie praktyk

Opiekunami praktyk studenckich są pracownicy Katedry Dydaktyki Literatury i Języka Polskiego, prowadzący ćwiczenia z dydaktyki szczegółowej literatury i języka polskiego:

szkoła podstawowa: dr Anna Jeziorkowska-Polakowska

szkoła średnia: dr Magdalena Marzec-Jóźwicka

 

 

 

 

 

 

 

Autor: Aleksandra Dziak
Ostatnia aktualizacja: 27.02.2019, godz. 17:15 - Magdalena Marzec-Jóźwicka