prof. dr hab. Tomasz Gruszecki (1945-2024)
Prof. dr hab. Tomasz M. Gruszecki – wybitny ekonomista, dyrektor oraz wieloletni pracownik Instytutu Ekonomii i Finansów KUL.
Prof. dr hab. Tomasz Gruszecki był profesorem nauk ekonomicznych, specjalistą w obszarze instytucji i rynków finansowych, ale także teorii organizacji i zarządzania oraz teorii przedsiębiorstwa. Dla wspólnoty Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego był także współorganizatorem reaktywowanego po 1981 roku środowiska Sekcji Ekonomii, związanym z KUL nieprzerwanie od 1986 do 2018 roku.
Dla Instytutu Ekonomii i Finansów był wieloletnim dyrektorem, pomysłodawcą, organizatorem i kierownikiem Katedry Instytucji i Rynków Finansowych oraz oddanym wykładowcą cieszącym się sympatią studentów. W środowisku pracowników Instytutu wspominany był jako życzliwy kolega i popularyzator ekonomii i przedsiębiorczości. Dla najbliższych współpracowników był oddanym przyjacielem, zawsze chętnym do dyskusji i polemiki.
Prof. Tomasz Gruszecki urodził się 22 listopada 1945 roku w Warszawie. Był absolwentem Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego (1971). Stopień doktora nauk o organizacji i zarządzaniu na Wydziale Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego uzyskał w 1983 roku. Od 1995 roku był doktorem habilitowanym nauk ekonomicznych w zakresie nauk o zarządzaniu; procedurę habilitacyjną przeprowadzono na Wydziale Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego na podstawie pracy Przedsiębiorca w teorii ekonomii. Od sierpnia 2015 roku był profesorem nauk ekonomicznych.
W 2017 roku, w uznaniu zasług w pracy naukowo-badawczej i dydaktycznej oraz zaangażowania w działalność publiczną i społeczną, został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.
W latach 1970–1971 był redaktorem w Wydawnictwie Prawniczym, a w latach 1971–1973 referentem i starszym referentem w Departamencie Prawnym ówczesnego Ministerstwa Finansów. Od 1974 do 1981 roku pracował naukowo w PAN – początkowo w Instytucie Organizacji i Kierowania i MNSzWiT, a następnie w Instytucie Doskonalenia Kadr Kierowniczych. W latach 1982–1989 był pracownikiem Zakładu Nauk Zarządzania PAN.
Od 1986 roku pozostawał zawodowo związany ze środowiskiem Instytutu Ekonomii i Finansów Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego i jego kolejnymi strukturami organizacyjnymi. Był organizatorem i kierownikiem Katedry Instytucji i Rynków Finansowych. Czasowo pełnił również funkcję kuratora Katedry Finansów Publicznych. W latach 1998–2007 był dyrektorem Instytutu Ekonomii KUL.
Od 1981 roku był związany z NSZZ „Solidarność” jako ekspert ekonomiczny. W latach 1980–1981 należał do grupy roboczej prof. Leszka Balcerowicza i był współautorem drugiego raportu tej grupy z września 1981 roku. Był ekspertem ekonomicznym „Sieci” NSZZ „Solidarność”, doradcą samorządów pracowniczych oraz ekspertem ekonomicznym Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” i regionu Mazowsze. Był współautorem części ekonomicznej programu NSZZ „Solidarność” z 1987 roku.
W 1989 roku został doradcą ministra finansów Leszka Balcerowicza i pełnił tę funkcję do listopada 1991 roku, zajmując się w szczególności problematyką koncepcji ustrojowej i legislacyjnej Skarbu Państwa. Od grudnia 1991 do lipca 1992 roku pełnił obowiązki kierownika Ministerstwa Przekształceń Własnościowych w rządzie Jana Olszewskiego. W latach 1992–1993 był asystentem polskiego dyrektora w Board of Directors Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju w Londynie.
Był stypendystą Harvard Business School (1995). Pełnił funkcje m.in. członka Rady Nadzorczej PSE, członka Rady Naukowej przy Kierowniku Centralnego Urzędu Planowania, doradcy prezesa PSE, członka Rady ds. Reform Ustrojowych przy Prezesie Rady Ministrów, wiceprzewodniczącego Rady Naukowej Centrum Finansowo-Kapitałowego, członka Rady Nadzorczej Banku Gospodarstwa Krajowego oraz członka Rady Bankowego Funduszu Gwarancyjnego. Był także przewodniczącym Rady Nadzorczej PZU i członkiem Narodowej Rady Rozwoju.
Był członkiem Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego, współorganizatorem Centrum im. Adama Smitha oraz wieloletnim ekspertem Centrum w zakresie instytucji i rynków finansowych, teorii organizacji i zarządzania oraz teorii przedsiębiorstw. W latach 1983–1987 był członkiem kolegium redakcyjnego „Przeglądu Organizacji” oraz wieloletnim członkiem Rady Naukowej „Roczników Ekonomii i Zarządzania” KUL.
Po 1995 roku był również okresowo związany zawodowo z innymi szkołami wyższymi: Wyższą Szkołą Ekonomiczno-Humanistyczną w Skierniewicach, Wyższą Szkołą Zarządzania i Przedsiębiorczości im. B. Jańskiego w Warszawie oraz Wyższą Szkołą Zarządzania i Przedsiębiorczości im. B. Jańskiego w Łomży.
Był autorem wielu prac naukowych z zakresu ekonomii oraz teorii organizacji i zarządzania, a także promotorem wielu prac dyplomowych na wszystkich poziomach kształcenia. Jego aktywność naukowa obejmowała m.in. problematykę własności i autonomii przedsiębiorstwa państwowego, prywatyzacji, konstrukcji Skarbu Państwa, roli przedsiębiorcy, transformacji i rynków finansowych, teorii pieniądza, konstrukcji euro oraz światowego kryzysu finansowego i finansyzacji.
Do jego najbardziej znanych publikacji należą m.in. Przedsiębiorca w teorii ekonomii, Instytucje i rynki finansowe, Współczesne teorie przedsiębiorstwa, Nagrody Nobla w ekonomii, Pieniądz w dziejach gospodarczych Polski, Teoria pieniądza i polityka pieniężna: rys historyczny i praktyka gospodarcza oraz Świat na długu. Był również współautorem i redaktorem prac zbiorowych oraz autorem licznych artykułów, ekspertyz, recenzji i tekstów popularyzujących wiedzę ekonomiczną.

