INSTYTUT EKUMENICZNY

KATOLICKIEGO UNIWERSYTETU LUBELSKIEGO
JANA PAWŁA II

 

 

NAJWAŻNIEJSZE WYDARZENIA

 

Pierwszy w Polsce Instytut Ekumeniczny [skrót: IE] rozpoczął swoją normalną działalność 1 października 1983 r. - a więc z początkiem roku akademickiego 1983/1984 - w ramach Wydziału Teologii Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego[1]. Powstał on z inicjatywy Komisji Episkopatu do Spraw Ekumenizmu na podstawie uchwały Rady Wydziału z dnia 27 kwietnia 1983 r., zatwierdzonej 16 maja tego samego roku przez Senat Akademicki KUL. Nowo powstały Instytut Ekumeniczny stał się - pod kierunkiem ks. bpa [obecnie: abpa] prof. dra hab. Alfonsa Nossola, jako swego kierownika, i ks. prof. dr hab. Wacława Hryniewicza OMI, jako zastępcy kierownika - kontynuatorem prac i osiągnięć dotychczasowej Sekcji Teologii Porównawczej i Ekumenicznej (1970-1983)[2], która tym samym przestała istnieć. Głównym zadaniem działalności Instytutu stało się „służenie sprawie jedności chrześcijan na płaszczyźnie badawczej, dydaktycznej i praktycznej”[3].

 

Przez dziesięć lat IE KUL stanowił jedyny Instytut Ekumeniczny w Polsce. Taki stan trwał do dnia 18 października 1993 r.; wtedy to Senat Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie powołał do istnienia Międzywydziałowy Instytut Ekumenii i Dialogu przy Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie [skrót: MIED][4]. Rok później 23 listopada (1994) nastąpiło otwarcie Instytutu Dialogu Katolicko-Judaistycznego przy Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie, który współdziała z Komisją Episkopatu do Spraw Dialogu z Judaizmem[5]. W 1994 r. powstał w Opolu pierwszy w Polsce po II wojnie światowej państwowy uniwersytet z Wydziałem Teologicznym; od początku jego erygowania „istniała osobna Katedra Ekumenizmu i Teologii Porównawczej”[6], na bazie której powstał w marcu 2000 r. Instytut Ekumenizmu i Badań nad Integracją z „pięcioma Katedrami: Zasad Ekumenizmu, Teologii Kościołów Wschodnich, Teologii Kościołów Poreformacyjnych, Dialogu Międzyreligijnego oraz Badań nad Integracją wraz z Zakładem Dokumentacji Integracji Europejskiej”[7]. Fakty te stanowią z pewnością namacalny wyraz dojrzewania świadomości ekumenicznej w naszym kraju; należy życzyć sobie, aby fakty te konsekwentnie nadal dynamizowały tę świadomość - zarówno efektywnie, jak i praktycznie.

 

W niniejszym opracowaniu pragniemy zaprezentować ogólną panoramę ważniejszych wydarzeń - niektóre stanowią bowiem wyodrębnione opracowania w niniejszej publikacji - dotychczasowej działalności naszego Instytutu Ekumenicznego w służbie jedności chrześcijan i Kościoła nie tylko w Polsce[8]. Skoncentrujemy się przede wszystkim na organizacji kadrowej i ogólnym zarysie działalności dydaktyczno-naukowej[9], którą wymownie ilustrują zdobyte w IE stopnie naukowe licencjatu i doktoratu, zorganizowane sympozja, konferencje i sesje naukowe, otwarte seminaria dyskusyjne oraz wykłady publiczne, a także publikacje broszurowe i książkowe.

 

Niniejsza panorama stanowi więc próbę syntetycznej prezentacji ważniejszych wydarzeń, działalności i osiągnięć naszego Instytutu, których publikacyjnym i archiwalnym świadectwem jest od 1993 r. oddzielny zeszyt [pt. „Teologia ekumeniczna”] „Roczników Teologicznych” Towarzystwa Naukowego Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, zawierający następujące działy: Artykuły, Sprawozdania [i materiały], Recenzje, Kronika.

 

I. ORGANIZACJA STUDIÓW I DZIAŁALNOŚCI

 

Podstawę pracy i działalności IE stanowi jego etatowa struktura dydaktyczno-badawcza, skupiona wokół trzech Katedr (Teologii Ekumenicznej, Teologii Prawosławnej i Teologii Protestanckiej; w jej skład weszlipracownicy dotychczasowej Sekcji Teologii Porównawczej i Ekumenicznej: ks. dr L. Górka SVD, ks. prof. dr hab. W. Hryniewicz OMI, ks. prof. dr hab. S. Nagy SCJ, bp prof. dr hab. A. Nossol) oraz związanych z nimi pracowników naukowo-badawczych względnie naukowych oraz jednego stałego współpracownika. Przedstawia się ona następująco[10]:

 

Dyrektorzy [pierwotnie: kierownicy] IE KUL:

  • bp [obecnie: abp] prof. dr hab. Alfons Nossol (1 X 1983 - 30 IX 1997)[11];
  • ks. prof. dr hab. Wacław Hryniewicz OMI (1 X 1997 - 14 II 2001; od 15 II 2002);
  • ks. prof. dr hab. Stanisław Celestyn Napiórkowski OFMConv (15 II 2001 - 14 II 2002) [12].

Zastępcy dyrektora [pierwotnie: kierownika]:

  • ks. prof. dr hab. Wacław Hryniewicz OMI (1 X 1983 - 30 IX 1997);
  • ks. dr hab.[13]Leonard Górka SVD (od 1 X 1997).

 

Katedra Teologii Ekumenicznej:

  • Górka Leonard, ks. (SVD), dr hab., adiunkt (1 X 1983 - 30 IX 1990), starszy wykładowca (1 X 1990 - 31 III 2002); adiunkt (od 1 IV 2002); kierownik (od 23 IV 2002);
  • Hryniewicz Wacław, ks. (OMI), prof. dr hab., kurator (1 X 1991 - 23 IV 2002);
  • Kaim Andrzej, ks. (SAC), dr, asystent (1 X 1999 - 30 IX 2001), adiunkt (od 1 X 2001);
  • Nagy Stanisław, ks. (SCJ), prof. dr hab., kurator (1 X 1983 - 30 IX 1991);
  • Pawłowski Sławomir [14], ks. (SAC), dr, asystent (1 X 2000 - 31 XII 2001), adiunkt (od 1 I 2002).

 

Katedra Teologii Prawosławnej:

  • Derkaczewska Kazimiera, mgr lic., asystent naukowy (od 1 X 1999);
  • Gajek Jan Sergiusz, ks. (MIC), dr, asystent (21 XI 1983 - 30 IX 1985), adiunkt (1 X 1985 - 30 IX 1994), starszy wykładowca (1 X 1994 - 30 IX 1999) [15];
  • Hryniewicz Wacław, ks. (OMI), prof. dr hab., kierownik (1 X 1983 - 11 III 2008);
  • Leśniewski Krzysztof, dr hab., asystent naukowy (1 IX 1996 - 30 IX 1997), adiunkt naukowy (1 X 1997 - 30 IX 2007), adiunkt (1 X 2007 - 11 III 2008), kierownik (od 11 III 2008).

 

Katedra Teologii Protestanckiej:

  • Jaskóła Piotr, ks., dr hab. [16], asystent naukowo-badawczy (1 X 1983 - 31 XII 1986), adiunkt naukowy (1 I 1987 - 30 IX 1995), adiunkt naukowo-dydaktyczny (1 X 1995 - 15 VII 1998, 16 IX 1999 - 15 VII 2000);
  • Kantyka Przemysław, ks., dr, asystent (1 X 2000 - 31 XII 2001), adiunkt (od 1 I 2002);
  • Koza Stanisław Józef, ks., dr, asystent naukowo-badawczy (1 X 1983 - 30 IX 1986), asystent naukowy (1 X 1986 - 30 IX 1987), starszy asystent naukowy (1 X 1987 - 30 IX 1994), adiunkt naukowy (1 X 1994 - 30 IX 2007);
  • Nossol Alfons, bp, prof. dr hab., kurator (1 X 1983 - 30 IX 1997);
  • Hryniewicz Wacław, ks. (OMI), prof. dr hab., kurator (od 23 IV 2002);
  • Pracki Roman, ks. pastor [17], mgr lic., asystent (15 II 2002 - 30 IX 2006).

 

Stałym współpracownikiem IE (od samego jego początku) był ks. prof. dr hab. Stanisław Celestyn Napiórkowski OFMConv [18], kurator I Katedry Dogmatyki i kierownik Katedry Mariologii na Wydziale Teologii KUL; przy przy katedrach dogmatyki i mariologii prowadzi wykłady i prace naukowe również o charakterze ekumenicznym.

 

II. DZIAŁALNOŚĆ DYDAKTYCZNO-NAUKOWA

Prace dydaktyczne IE realizował i realizuje według programu wykładów i zajęć, zatwierdzanego przez Radę Wydziału Teologii.

 

Zajęcia dydaktyczne[19] o tematyce ekumenicznej w diecezjalnych i zakonnych seminariach duchownych czy instytutach teologicznych prowadzili i prowadzą: ks. prof. S. C. Napiórkowski OFMConv, ks. dr L. Górka SVD, ks. dr hab. P. Jaskóła, ks. dr A. Kaim SAC, ks. dr P. Kantyka, ks. dr S.J. Koza i ks. dr S. Pawłowski SAC.

Prace badawcze realizowali i realizują wszyscy pracownicy IE w ramach szczegółowo opracowanych programów naukowych Instytutu jako całości oraz w ramach własnych indywidualnych programów naukowo-badawczych. Wśród nich należy wymienić w pierwszej kolejności: publikacje książkowe i broszurowe, współpracę z Towarzystwem Naukowym KUL oraz z Redakcją Encyklopedii Katolickiej i Redakcją Wydawnictw KUL.

 

III. NAUKOWA STATYSTYKA STUDIÓW EKUMENICZNYCH

Studia w Instytucie Ekumenicznym mają charakter licencjacki i doktorancki; są więc specjalistyczne. Każdy student IE musi legitymować się już dyplomem ze stopniem magistra teologii. Nic więc dziwnego, iż w takiej sytuacji liczba studentów IE jest raczej skromna. Mimo tego systematycznie rośnie grono osób, które w Instytucie osiągnęły już stopień naukowy licencjata względnie doktora w zakresie teologii ekumenicznej. Świadczy o tym wymownie pełna lista osób, które pozytywnie zdały egzamin licencjacki, koronując go następnie publiczną obroną rozprawy doktorskiej, oraz pozytywnie przeprowadzone przewody habilitacyjne dwóch pracowników IE.

 

1. Egzaminy licencjatu (kurs doktorancki)

 

  • 1984 (14 VI): ks. Henryk Porwoł;
  • 1985 (10 VI): ks. Henryk Eliasz, Dariusz J. Teodorowski;
  • 1986 (9 VI): ks. Franciszek Kurzaj;
  • 1987 (1 VI):ks. Piotr M. Jóźwiak, ks. Tadeusz E. Kawala, ks. Andrzej Świderski;
  • 1988 (8 VI): ks. Jacek A. Korsak OFMConv, ks. Jan J. Noszczak TJ;
  • 1989 (13 VI): Dariusz M. Cupiał, Jadwiga Czaczkowska, ks. Andrzej Kaim SAC, Krzysztof P. Leśniewski, ks. Ryszard Matejuk TJ;
  • 1990 (18 VI): Teresa Terczyńska, Ryszard Wszołek;
  • 1991 (10 VI): ks. Adam P. Bajorski MSF, Ireneusz A. Cieślik;
  • 1992 (15 VI): Ewa Jaruzelska, ks. Mieczysław Jóźwiak TJ;
  • 1993 (15 VI): diakon Walerian Bugel [Republika Czeska][20], Wiesława H. Dąbrowska-Macura, ks. Zygfryd P. Glaeser, Monika K. Pająk-Waluś i ks. Krzysztof Różański;
  • 1994 (13 VI): Małgorzata Boś;
  • 1995 (8 VI):Arkadiusz M. Longa, ks. Roman Małecki, ks. Jarosław Olszewski SAC, Jacek J. Oszytko, Jarosław Pieniek, Marek R. Płodowski, Małgorzata Zmysłowska;
  • 1996 (10 VI): Krzysztof Moskal, ks. Rajmund Porada, Krzysztof Śledź;
  • 1997 (11 VI):ks. Vladimir Alexeev [Rosja, Kościół prawosławny][21], ks. Adam [Cyryl] Gierasimczuk CMF, ks. Zbigniew Zembrzuski[22];
  • 1998 (15 VI):Aleksander Dobrojer, ks. Krzysztof Grzesiak, ks. Jan Halama SVD [Słowacja][23], ks. Przemysław Kantyka;
  • 1999 (19 VI):Piotr Buńkowski, ks. Roman Pracki [Kościół ewangelicko-augsburski], ks. Jacek M. Wojtkowski;
  • 2000 (6 VI): Aleksander Doudik [Białoruś];
  • 2001 (7 VI): ks. Marek Blaza TJ, Alicja Chrin [Ukraina], ks. Tomasz Jaklewicz, ks. Jacek [Bazyli] Mosionek OCD, ks. Wojciech Różyk, Vasyl Tuchapets [Ukraina].

 

2. Obrony prac doktorskich

 

Pełną listę prac doktorskich zawiera odrębne opracowanie w niniejszej publikacji (pt. „Wykaz doktoratów Instytutu Ekumenicznego KUL”).

W ostatnim czasie (dokładnie 11 kwietnia 2002 r.) odbyła się publiczna obrona pracy doktorskiej pt. Wschód chrześcijański w pismiennictwie ks. Bogusława Waczyńskiego (Lublin 2001, kps ss. 307) ks. mgra lic. Krzysztofa Grzesiaka, napisanej pod kierunkiem ks. prof. dr hab. Wacława Hryniewicza OMI. Jej recenzentami byli: bp prof. dr hab. Jan Śrutwa (KUL) i ks. dr hab. Zygfryd Glaeser (UO, Opole).

 

3. Kolokwia habilitacyjne

  • Ks. Piotr Jaskóła[24]. „Spiritus Effector”. Nauka Jana Kalwina o roli Ducha Świętego w misterium zbawienia. Studium dogmatyczno-ekumeniczne. Opole 1994 [ss. 302; „Spiritus Effector”. Johannes Calvins Lehre von der Rolle des Heiligen Geistes im Heilsmysterium. Eine dogmatisch-ökumenische Untersuchung. Zusammenfassung s. 273-278; John Calvin’s Teaching on the Role of the Holy Spirit in the Mystery of Salvation. Dogmatical and Ecumenical Study. Contents s. 301; Inhaltsverzeichnis s. 302][25]. Rc.: ks. prof. dr hab. M. Uglorz (ChAT), ks. prof. dr hab. M. Czajkowski (ATK), bp prof. dr hab. A. Nossol - data kol. hab.: 27 III 1995;

 

  • Ks. Leonard Górka SVD. Podstawą przewodu habilitacyjnego była całość dorobku naukowego ze szczególnym uwzględnieniem dwóch następujących publikacji: Dziedzictwo ojców. Ekumeniczny charakter tradycji welehradzkiej. Warszawa: WKWV 1995 ss. 175 [Résumé s. 157-159; Shrnutí s. 160-162] oraz Od unionizmu do ekumenizmu. Ewolucja myśli ekumenicznej w Kościele rzymskokatolickim. [W:] KczyK s. 19-148. Rc.: prof. dr hab. K. Karski (ChAT), prof. dr hab. A. Naumow (UJ), ks. prof. dr hab. W. Hryniewicz OMI - data kol. hab.: 12 X 2001.

 

IV. SYMPOZJA, SEMINARIA DYSKUSYJNE
I WYKŁADY PUBLICZNE

Wymownym wyrazem działalności naukowo-badawczej są różnego rodzaju sympozja, seminaria dyskusyjne, wykłady publiczne. Świadczą one o aktywności oraz żywotności danej placówki naukowej, dynamice jej działalności, a także przyczyniają się znacznie do jej twórczego i pozytywnego oddziaływania. Na polu chrześcijańskiej ekumenii jest to szczególnie ważne. IE był organizatorem (względnie współorganizatorem) kilku krajowych i międzynarodowych sympozjów, konferencji czy sesji naukowych (w tym kilku międzyuczelnianych i międzywyznaniowych, zorganizowanych wspólnie z Chrześcijańską Akademią Teologiczną i Akademią Teologii Katolickiej w Warszawie), otwartych seminariów dyskusyjnych oraz dwu cyklów wykładów publicznych.

 

1. Krajowe i międzynarodowe sympozja, konferencje i sesje naukowe

 

  • „W 500-lecie urodzin M. Lutra, 1483-1983 (19 XI 1983” - Wyższe Seminarium Duchowne w Białymstoku; 7 XII 1983 - KUL)[26];
  • „Dekret o ekumenizmie po 20 latach” (20-21 XI 1984 - KUL)[27];
  • „«Chrzest, Eucharystia, posługiwanie duchowne». Dokument z Limy z 1982 r.” (17 I 1985 - KUL)[28];
  • „Apostołowie i Nauczyciele Słowian”. W 1100 rocznicę śmierci św. Metodego (29 X 1985 - KUL)[29];
  • „Identität im ökumenischen Gespräch”. Czwarte sympozjum ekumeniczne przedstawicieli Kościołów Szwajcarii i Polski (12-15 XII 1985 - Bern);
  • „Polska - Szwajcaria: doświadczenia ekumeniczne (Ökumenische Lage in Polen und in der Schweiz)”. Piąte sympozjum ekumeniczne przedstawicieli Kościołów Szwajcarii i Polski (13-16 X 1987 - Nadarzyn k. Warszawy)[30];
  • „Teologia i kultura chrześcijańska Dawnej Rusi z perspektywy minionych wieków” (8-10 III 1988 - KUL)[31];
  • „Toleranz - Einheit - Frieden”. Szóste sympozjum ekumeniczne przedstawicieli Kościołów Szwajcarii i Polski (2-6 X 1989 - Kappel k. Zurichu)[32];
  • „Unia Brzeska w refleksji historyczno-teologicznej” (7-9 XI 1989 - Diecezjalny Instytut Teologiczno-Pastoralny [skrót: DIT-P] w Opolu, filia KUL)[33];
  • „Kościoły chrześcijańskie w Europie narodów” (6-7 XII 1991 - DIT-P w Opolu)[34];
  • „Eklezjologia Unii Brzeskiej. Próba relektury ekumenicznej” (4-6 V 1992 - DIT-P w Opolu)[35];
  • „Religia i naród (Religion und Nation)”. Siódme sympozjum ekumeniczne przedstawicieli Kościołów Szwajcarii i Polski (28-30 IX 1992 - DIT-P w Opolu)[36];
  • „Dialog Kościołów a tożsamość wyznaniowa”. Międzynarodowe sympozjum z okazji 10-lecia Instytutu Ekumenicznego KUL (8-9 XI 1993 - KUL)[37];
  • „Ökumene als Gemeinschaft von Kirchen”. Ósme sympozjum ekumeniczne przedstawicieli Kościołów Szwajcarii i Polski (13-16 IX 1994 - Mariastein k. Bazylei)[38];
  • „Unia Brzeska po czterech stuleciach”. Jubileuszowe sympozjum międzynarodowe Instytutu Ekumenicznego i Instytutu Historii Kościoła KUL (20-21 IX 1995 - KUL)[39];
  • „Duch dialogu i szacunku. Nostra aetate”. Sesja naukowa Instytutu Nauk Biblijnych i Instytutu Ekumenicznego KUL (12 XII 1995 - KUL)[40];
  • Ut unum sint a Kościoły chrześcijańskie w Polsce i Europie”. Międzynarodowe sympozjum ekumeniczne Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Opolskiego i Instytutu Ekumenicznego KUL (22-23 V 1996 - UO, Opole-Kamień Śląski)[41];
  • „Między Wschodem a Zachodem. Kongres CIHEC na temat Europy Środkowo-Wschodniej” (1-6 IX 1996 - KUL)[42];
  • „Christen aus verschiedenen Konfessionen in ihrer Verantwortung für Gesellschaft und Wirtschaft”. Dziewiąte sympozjum ekumeniczne przedstawicieli Kościołów Szwajcarii i Polski (Mikołajki, 10-13 III 1997)[43];
  • „Pięćdziesięciolecie Światowej Rady Kościołów”. Piąte Międzyuczelniane Sympozjum Ekumeniczne (Warszawa, ChAT, 23 IV 1998)[44];
  • „Religia i nadzieja”. Trzecia konferencja ekumeniczna poświęcona Chinom (Stavanger, Norwegia, 18-21 VI 1998)[45];
  • „Die Moderne und die ökumenische Forschung”. Jubileuszowa X Konsultacja „Societas Oecumenica” (Uppsala, Szwecja, 20-27 VIII 1998)[46];
  • „Prawda i dowolność - jako problem ekumeniczny”. Dziesiąte sympozjum ekumeniczne przedstawicieli Kościołów Szwajcarii i Polski (Davos, Szwajcaria, 14-21 IX 1998)[47];
  • „Czy potrzebujemy nowej teologii ekumenicznej?”. Sesja naukowa ze studentami Uniwersytetu w Oldenburgu, Niemcy (Lublin, 8 X 1998)[48];
  • „Pojednanie w nauce o usprawiedliwieniu” (Lublin, 11 XII 1999 roku[49];
  • „Ku europejskiej wspólnocie ducha. Ekumeniczna odpowiedzialność u progu trzeciego tysiąclecia”. Międzynarodowe sympozjum Instytutu Ekumenicznego KUL (Lublin, KUL, 30 XI 2000 r.)[50];
  • „Ja jestem Drogą i Prawdą” (J 14,6). Międzynarodowa sesja ekumeniczna (25 I 2001)[51];
  • „W Tobie jest źródło pokoju”. Sesja naukowa IE przy współudziale Koła Naukowego Teologów KUL (25 I 2002).

 

2. Międzyuczelniane i międzywyznaniowe sympozja ekumeniczne

 

  • „Jedność Kościołów - jedność Europy” (17 IV 1991 - ChAT)[52];
  • „Ekumenia dzisiaj - nasze trudności i zadania” (14 V 1992 - ChAT)[53];
  • „Kościoły chrześcijańskie a służba społeczeństwu” (24 V 1993 - ChAT)[54];
  • „Posługa papieża na podstawie encykliki Ut unum sint” (14 V 1996 ChAT)[55];
  • „Pięćdziedziesięciolecie Światowej Rady Kościołów”. Piąte Międzyuczelniane Sympozjum Ekumeniczne (23 IV 1998 - ChAT)[56].

 

3. Otwarte seminaria dyskusyjne

 

  • „Stan dialogu katolicko-prawosławnego” (21 X i 9 XII 1983 - KUL);
  • „Trynitarny wymiar Kościoła i Eucharystii w świetle dialogu katolicko-prawosławnego” (30 III 1984 - KUL);
  • „Teologia Krzyża w perspektywie ekumenicznej” (24 I i 6 IV 1984–KUL);
  • „Dialog czy dwa monologi? Sakramenty inicjacji chrześcijańskiej w dialogu katolicko-prawosławnym” (14 XII 1984 - KUL);
  • „Chrzest, Eucharystia, posługiwanie duchowne. Znaczenie Dokumentu z Limy” (17 I 1985)[57]:
    • * „Zjednoczeni w chrzcie, rozdzieleni w Eucharystii?” (sesja przedpołudniowa);
    • * „Ku wzajemnemu uznaniu posługiwań” (sesja popołudniowa);
  • „Dylematy ekumenii poszukującej uzgodnień i zbieżności” (22 I 1988 - KUL)[58];
  • „W zmaganiu o lepsze oblicze Kościoła. (Bp F. Hodur: 1866-1953, Prof. F. Heiler: 1892-1967)” (23 I 1992 - KUL)[59];
  • „Religijne inspiracje poematu Aksion esti O. Elitisa” (26 III i 02 IV 1992 - KUL)[60];
  • „Ekumeniczne znaczenie życia i działalności o. A. Mienia” (19 I 1993 -KUL)[61];
  • „Kobieta w Kościele. Ekumeniczne punkty widzenia” (21 I 1993 –KUL)[62];
  • „Kościoły na progu trzeciego tysiąclecia” (20.01.1995 - KUL)[63];
  • „Kościół Anglii - wczoraj i dziś” (9 I 1995 - KUL)[64],
  • „Sukcesja apostolska i apostolskość w Kościele” (19 V 1995 - KUL)[65];
  • „Przygotowanie do Wielkanocy w tradycji anglikańskiej” (18.01.1996 - KUL)[66];
  • „Nasze Kościoły - gotowe do pojednania?” (16 I 1997 - KUL)[67];
  • „Pojednanie przynagla nas” [seminarium poświęcone Drugiemu Europejskiemu Zgromadzeniu Ekumenicznemu w Grazu] (27 X 1997 - KUL)[68];
  • „Boży Duch przynagla: Ekumenia jako ‘priorytet duszpasterski’” (22 I 1998)[69]
  • „Die Enzyklika Ut unum sint. Eine anglikanische Perspektive” [referat wprowadzający do dyskusji wygłosił rev. Christopher Lowe (teolog anglikański z Londynu - Community of the Resurrection)] (14 V 1998)[70];
  • „Historia w rękach Boga. Ekumeniczne przesłanie Patriarchy Bartłomieja I” (21 I 1999)[71];
  • „«Jedna wiara, jeden chrzest» (Ef 4, 5). Ekumeniczne znaczenie wzajemnego uznania Chrztu” (20 I 2000)[72];
  • „Charta Oecumenica Kościołów europejskich” (06 IV 2000)[73];
  • „Przyczyny utrudniające recepcję odwołania anatem”. 35 rocznica zniesienia ekskomunik z 1054 roku (7 XII 2000 r.)[74].

 

4. Wykłady publiczne

 

  • „Eucharystia w dialogu ekumenicznym” (12-16 I 1987 - KUL)[75];
  • „Grekokatolicy a ekumenizm” (9-10 XI 1995 - KUL)[76].

 

 

V. PUBLIKACJE

 

Instytut Ekumeniczny opublikował cały szereg różnorodnych artykułów, sprawozdań, tłumaczeń, wywiadów, notek informacyjnych, recenzji... (w tym także w językach obcych) o charakterze ekumenicznym; świadczą o tym zamieszczone w niniejszej publikacji bibliografie. Przygotował już osiem samodzielnych numerów ekumenicznych „Roczników Teologicznych” Towarzystwa Naukowego Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego (lata 1993-2002 –zeszyt 7: Teologia ekumeniczna)[77] i systematycznie będzie przygotowywał kolejne; Komitet Redakcyjny tego „Rocznika” stanowili względnie stanowią: Wacław Hryniewicz OMI, ks. Stanisław Józef Koza (sekretarz - lata 1993-1997; kolejne roczniki: Krzysztof Leśniewski); Stanisław Celestyn Napiórkowski OFMConv, bp Alfons Nossol (lata 1993-1997; kolejne roczniki: Leonard Górka SVD).

 

Wśród publikacji IE na specjalną uwagę zasługują publikacje książkowe i broszurowe, prezentowane w odrębnym opracowaniu niniejszej publikacji. Instytut redaguje dwie własne serie książkowe; obie pod tym samym składem redakcyjnym (bp Alfons Nossol; później - Leonard Górka SVD oraz Wacław Hryniewicz OMI, Stanisław Celestyn Napiórkowski OFMConv) i w tym samym wydawnictwie (Redakcja Wydawnictw KUL).

 

VI. EKUMENIZM DUCHOWY

 

Instytut Ekumeniczny jest placówką naukową. Nie znaczy to wszakże wcale, aby koncentrując się na pracy z natury czysto naukowej i działalności praktycznej zapominał o duchowym wymiarze ekumenizmu - o tym, że nawrócenie serca i świętość życia łącznie z publicznymi i prywatnymi modlitwami o jedność chrześcijan należy uznać za duszę całego ruchu ekumenicznego[78]. Praktycznym wyrazem świadomości IE o konieczności wiązania wszelkiej teoretycznej pracy ekumenicznej z jej wymiarem modlitewno-‑duchowym jest trwała pielęgnacja pewnych i sprawdzonych tradycji liturgicznych.

 

Instytut - z tych właśnie motywów - regularnie organizuje tradycyjny Tydzień Powszechnej Modlitwy o Jedność Chrześcijan (18-25 stycznia) w kościele akademickim KUL, poprzedzony - zapoczątkowanymi przed kilku laty obchodami tzw. „Dnia Judaizmu”. Zabiega również o to, aby uczestniczyli w nim aktywnie z posługą przepowiadania słowa Bożego także bracia z innych Kościołów chrześcijańskich. Ta forma ekumenicznej modlitwy IE traktowana jest jako ubogacenie tegoż Tygodnia, który - o charakterze ogólnomiejskim - organizowany jest w wybranych ośrodkach kultu chrześcijańskiego miasta Lublina.

W tym też duchu IE kontynuował przez szereg lat - zapoczątkowaną w 1980 r. przez Sekcję Teologii Porównawczej i Ekumenicznej - tradycję tzw. „śród ekumenicznych”; sprawowanie podczas roku akademickiego południowej (w pierwszych latach wieczornej) Eucharystii w kościele akdemickim o jednoznacznej wymowie ekumenicznej. Tradycja ta była jedną z prób rozszerzenia styczniowego Tygodnia Powszechnej Modlitwy o Jedność Chrześcijan na cały rok akademicki w duchu specjalnego kalendarza modlitwy wstawienniczej za poszczególne kraje świata, który został po raz pierwszy opracowany i opublikowany w 1978 r. przez Ekumeniczną Radę Kościołów[79].

 

Młodzież studencka, pracownicy IE oraz sympatycy ekumenii z miasta Lublina od kilku już lat pielęgnują konsekwentnie zwyczaj comiesięcznych spotkań modlitewnych o charakterze ekumenicznym[80]. Stanowi on swego rodzaju kontynuację ekumenicznej działalności i duchowej spuścizny śp. siostry Stanisławy Andronowskiej na terenie miasta Lublina.

 

Dzień Judaizmu stanowi nową inicjatywę w Kościele polskim. Uczestnicy forum dyskusyjnego „Pojednanie bez nawrócenia? Chrześcijańska samoświadomość a naród żydowski” Drugiego Europejskiego Zgromadzenia Ekumenicznego (Graz, 22-27 VI 1997 r.) zwrócili się z zaproszeniem do obchodów takiego dnia, które zostało skierowane do chrześcijańskich Kościołów Europy. Jako datę zaproponowano - wzorem rzymskokatolickiego Kościoła we Włoszech - dzień 17 stycznia, wigilię Tygodnia Powszechnej Modlitwy o Jedność Chrześcijan. Obchody Dnia Judaizmu zostały zainaugurowane w 1998 r. Z inicjatywą takich obchodów wystąpiła Sekcja Ekumeniczna Koła Naukowego Teologów oraz IE KUL. Ta inicjatywa spotkała się z życzliwym poparciem ks. abpa prof. dra hab. Józefa Życińskiego, metropolity lubelskiego, który podczas obchodów Dnia Judaizmu 17 stycznia 1998 r. w kościele akademickim KUL przewodniczył koncelebrowanej Liturgii Eucharystii oraz wygłosił okolicznościową homilię[81]. W r. 1999[82] Dzień Judaizmu obchodzono - z udziałem pracowników IE - w kościele lubelskiej parafii ewangelicko-augsburskiej. Nabożeństwu Słowa Bożego przewodniczył pastor mgr Roman Pracki, natomiast okolicznościowy komentarz wygłosił dr Sławomir Jacek Żurek, pracownik Wydziału Nauk Humanistycznych KUL. W ostatnich latach organizację obchodów tego dnia przejęła Metropolia Lubelska; ogólnopolskie obchody Dnia Judaizmu 2002 r. odbyły się właśnie w Lublinie.

 

Na koniec należy jeszcze przypomnieć, że ks. dr hab. Leonard Górka SVD od wielu lat regularnie współpracuje - „jako prezbiter” - z dwiema wspólnotami lubelskiego neokatechumenatu.

 

* Niniejsza prezentacja stanowi uaktualnioną i poprawioną wersję następujących opracowań: W. Hryniewicz. The Ecumenical Institute of the Catholic University of Lublin. RTKUL 40:1993 z. 7 s. 170-174; S.J. Koza. Dziesięciolecie Instytutu Ekumenicznego KUL.BE 22:1993 nr 4(88) s. 21-32; tenże. Z historii Instytutu Ekumenicznego KUL.RTKUL 40:1993 z. 7s.163-170; tenże. Instytut Ekumeniczny Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Dziesięciolecie działalności.SDE 10:1994 nr 1(33) s. 113-119; tenże. Instytut Ekumeniczny.PUniw 6:1994 nr 4(30) s. 24-25;tenże. Instytut Ekumeniczny Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Przegląd wydarzeń.DKTW s.119-127; W. Hryniewicz. Ekumeniczne dziedzictwo Vaticanum II w działalności Instytutu Ekumenicznego KUL. [W:] KChJ s. 428-443; S.J. Koza.Instytut Ekumeniczny Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Przegląd wydarzeń trzynastolecia działalności. ResS 3:1996 s. 261-279.


[1] Zob. S.C. Napiórkowski. Instytut Ekumeniczny w KUL - historia jego powstania.BE 13:1984 nr 1(49) s. 14-19; W. Hryniewicz. Pierwszy Instytut Ekumeniczny w Polsce - jego zadania.Tamże s. 19-23;Statut i Regulamin Instytutu Ekumenicznego.Tamże s. 23-25 oraz ich przedruk w niniejszej publikacji.

[2] Zob. na ten temat: L. Górka. Sekcja Teologii Porównawczej i Ekumenicznej. Szkic historyczno-rozwojowy. [W:] RNZE s. 163-173, zwł. 168-173.

[3] W. Hryniewicz. Instytut Ekumeniczny. Katolicki Uniwersytet Lubelski. [Broszurka informacyjna]. Lublin 1984 s. 3.

[4] Zob. bliżej: Z. Kijas, S.J. Koza. Międzywydziałowy Instytut Ekumenii i Dialogu przy Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie. Geneza i pierwsze inicjatywy.RTKUL 42:1995 z. 7 s.259-262;BE 25:1996 nr 1 (97) s. 41-45.

[5] Zob. m.in.: I. Bokwa. Kronika Wydziału Teologicznego. (I półrocze 1994/95).STV 33:1995 nr 1 s. 220-221; W. Chrostowski. Instytut Dialogu Katolicko-Judaistycznego.BE 24:1995 nr 1 (93) s.82-84 - jego pierwszym dyrektorem został ks. dr (obecnie już prof.) Waldemar Chrostowski.

[6] A. Nossol. Przedmowa. [W:] EPTT s. 5.

[7] Tamże.

[8] Sporo szczegółowych danych z historii IE podaje: W. Hryniewicz. Instytut Ekumeniczny. [W:] J. Homerski, F. Szulc (red.). W dwudziestolecie Soboru Watykańskiego II. Recepcja - doświadczenia - perspektywy. Lublin: TNKUL 1987 s. 173-183; tenże. Instytut Ekumeniczny.[W:] KPKUL s. 234-243. Zob. też: B. St. Wiarygodni świadkowie ekumenii. 10-lecie Instytutu Ekumenicznego KUl.„Jednota” 38(53):1994 nr 3 s. 11.

[9] Zob. m.in. P. Jaskóła. Instytut Ekumeniczny KUL w 1990 r.BE 20:1991 nr 3(79) s.54-57; S.J. Koza. Sprawozdanie z działalności Instytutu Ekumenicznego KUL w roku akademickim 1991/1992.BE 22:1993 nr 1(85) s. 59-65; tenże. [O naszej pracy wminionym roku.] Instytut Ekumeniczny.PUniw 7:1995 nr 5(37) s. 20-21. Zob. też dział „Kronika” w zeszytach nr 7 czasopisma RTKUL z lat 1993-2002.

[10] Aktualizacja danych z dnia 23 kwietnia 2002 (posiedzenie Rady Wydziału KUL).

[11] Z końcem roku akademickiego 1996/97 ks. bp A. Nossol, ordynariusz opolski i długoletni profesor KUL (związany z naszą Uczelnią od 1957 r.) oraz aktualny przewodniczący Komisji Episkopatu do Spraw Ekumenizmu (a także wielu innych komisji i towarzystw naukowych zarówno w kraju, jak i za granicą) zrezygnował z dalszej pracy na lubelskim uniwersytecie i przeszedł - po skończeniu 65 roku życia - na wcześniejszą emeryturę.

[12] Ks. prof. dr hab. Stanisław Celestyn Napiórkowski OFMConv został mianowany Dyrektorem Instytutu Ekumenicznego KUL (w okresie tzw. „urlopu szabatniego” - tzn. „naukowego”) ks. prof. W. Hryniewicza OMI - drugi semestr roku akademickiego 2000/2001 i pierwszy 2001/2002.

[13] Jego kolokwium habilitacyjne odbyło się 9 października 2001 roku. Pismem z dnia 25 lutego 2002 r. (Nr BCK-I-H-1303/2001) Centralna Komisja do Spraw Tytułu Naukowego i Stopni Naukowych w Warszawie „zatwierdziła uchwałę Rady Wydziału Teologii Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego z dnia 9 października 2001 r. o nadaniu stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk teologicznych w zakresie teologii ekumenicznej” (pismo podpisał: prof. dr hab. Andrzej Grzywacz, zastępca przewodniczącego Komisji).

[14] Pracę doktorską obronił z teologii dogmatycznej 30 listopada 1999 roku [Zasada „hierarchii prawd” według najnowszej myśli teologicznej (1984-1998). Lublin 1999. Pr.: ks. prof. dr hab. S.C. Napiórkowski OFMConv. Rc.: ks. prof. dr hab. L. Balter SAC (Uniw. St. Wyszyńskiego, Warszawa), ks. prof. dr hab. W. Hryniewicz OMI (KUL). Kps AUKUL ss. 396].

[15] Dotychczasowy starszy wykładowca tej Katedry - ks. dr Jan Sergiusz Gajek MIC –przebywał od początku roku akademickiego 1997/98 na urlopie bezpłatnym; z dniem 30 września 1999 r. zakończył swą pracę w IE KUL - od tego czasu prowadzi jedynie zajęcia zlecone na Wydziale Nauk Humanistycznych KUL.

[16] Ks. dr hab. Piotr Jaskóła przeszedł formalnie - po przeprowadzonym przewodzie habilitacyjnym, zatwierdzonym 30.10.1995 - z dniem 1 października 1995 roku na Wydział Teologiczny Uniwersytetu Opolskiego (na pierwszy etat pracy). W IE KUL prowadził tylko wykłady zlecone w roku akademickim 1997/1998 i 1999/2000.

[17] Duchowny Kościoła ewangelickoaugsburskiego i doktorant IE; zatrudniony w KUL na podstawie specjalnej dyspensy watykańskiej ad casum (Congregatio de Institutione Catholica - pismo nr 821/2001, datowane 16 maja 2001 roku w Rzymie i adresowane do J. E. Abpa J. Życińskiego, Metropolity Lubelskiego i Wielkiego Kanclerza KUL).

[18] Ks. prof. dr hab. Stanisław Celestyn Napiórkowski OFMConv został mianowany Dyrektorem Instytutu Ekumenicznego KUL (w okresie tzw, „urlopu szabatniego” - tzn. „naukowego”) ks. prof. W. Hryniewicza OMI - drugi semestr roku akademickiego 2000/2001 i pierwszy 2001/2002.

[19] W Instytucie Ekumenicznym prowadzili je także - w określonym programem dydaktycznym zakresie: p. mgr lic. Kazimiera Derkaczewska, ks. dr P. Jaskóła, ks. dr S.J. Koza i p. dr K. Leśniewski.

[20] Przedstawił pracę licencjacką: Wersje słowackie liturgii bizantyjskiej św. Jana Chryzostoma z lat 1976 i 1986. Studium teologiczno-liturgiczne. Lublin 1993. Kps AUKUL ss. 134. Pr.: ks. dr J.S. Gajek MIC; rc.: ks. prof. dr hab. W. Hryniewicz OMI - egz. 18 V 1993.

[21] Napisał pracę licencjacką: Problem wolności w świetle wybranych utworów F. Dostojewskiego. Lublin 1997. Kps AUKUL ss. 132. Pr.: ks. prof. dr hab. W. Hryniewicz OMI; rc.: ks. dr J.S. Gajek MIC.

[22] Przedstawił pracę licencjacką napisaną w języku włoskim na Wydziale Teologii Dogmatycznej Papieskiego Ateneum Św. Krzyża (Pontificio Ateneo della Santa Croce a Roma) pt. Il ministero ecclesiastico nei dialoghi cattolico-ortodosso e cattolico-luterano. Pr.: ks. prof. Raul Lanzetti. Egzamin licencjacki z teologii dogmatycznej zdał 20 czerwca 1996 r. magna cum laude. Od 1 października 1996 r. kontynuował swoje dalsze studia w IE KUL; został przyjęty na drugi rok studiów z obowiązkiem zaliczenia wybranych przedmiotów z pierwszego roku kursu licencjackiego. Z egzaminu licencjackiego z zakresu teologii ekumenicznej został zwolniony - za zgodą Zarządu IE KUL - decyzją ks. dziekana Wydziału Teologii KUL prof. dr hab. Anzelma Weissa.

[23] Przedstawił pracę licencjacką: Jedność Kościoła według dokumentów Międzynarodowej Komisji Mieszanej do Dialogu Teologicznego między Kościołem Rzymskokatolickim i Kościołem Prawosławnym. Lublin 1998. Kps AUKUL ss. 117. Pr.: ks. prof. dr hab. W. Hryniewicz OMI; rc.: ks. dr L. Górka SVD - egz. 12 VI 1998.

[24] Zob. szerzej: Habilitacja ks. Piotra Jaskóły (Duch Święty - Jan Kalwin). TwP 1995 nr 42 s. 12-22.

[25] Zob. „Wykaz publikacji broszurowych i książkowych pracowników Instytutu Ekumenicznego KUL” w niniejszej publikacji.

[26] Zob. H. Porwoł. Sympozjum o Marcinie Lutrze na KUL /07.12.1983 r./.BE 13:1984 nr 1(49) s. 36-40; tenże. Sympozjum o Marcinie Lutrze na Instytucie Ekumenicznym KUL.WUDO 39:1984 nr 1 s. 33-36.Materiały tego sympozjum ukazały się w: „Z problemów Reformacji” nr 6 s. 3-152.

[27] Zob. S.J. Koza. „Dekret o ekumenizmie” po 20 latach. Sprawozdanie z sympozjum Instytutu Ekumenicznego KUL w dn. 20-21.11.1984 r.BE 14:1985 nr 1 (53) s. 28-39.

Materiały tego sympozjum: W. Hryniewicz, P. Jaskóła (red.). Święta tajemnica jedności. Dekret o ekumenizmie po dwudziestu latach. Lublin: RWKUL 1988 [ss. 183; Inhaltsverzeichnis s. 175-177; Contents s. 178-180].

[28] Materiały sympozjum: W. Hryniewicz, S.J. Koza (red.). Chrzest, Eucharystia, posługiwanie duchowne. Dokument z Limy 1982. Tekst i komentarze. Lublin: RWKUL 1989 [ss.232; Inhalt 221-224; Contents 225-228].

[29] Zob. J. Noszczak. Apostołowie i Nauczyciele Słowian - sprawozdanie z sympozjum Instytutu Ekumenicznego KUL w dn. 1985.10.29.BE 15:1986 nr 2(58) s. 21-31.

Materiały (poszerzone i zbogacone): J.S. Gajek, L. Górka (red.). Cyryl i Metody. Apostołowie i Nauczyciele Słowian. Studia i dokumenty. Część 1: Studia [ss. 291; Оглавление s. 283-285; Contents s. 286-288]. Część 2: Dokumenty [ss. 298; Оглавление s. 292-294; Contents s. 295-296]. Lublin: RWKUL 1991.

[30] Zob. P. Jaskóła. Piąte szwajcarsko-polskie sympozjum ekumeniczne.BE 16:1987 nr 4(64) s. 9-13.

[31] Zob. J.S. Gajek, S.J. Koza. Christos pobiedi! Sympozjum dla uczczenia Milenium Chrztu Rusi w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim (8-10 III 1988 r.).„Ethos” 1:1988 nr 4 s. 151-155; J.S. Gajek, S.J. Koza. „Chrystus zwyciężył”! Sympozjum Instytutu Ekumenicznego KUL ku czci Millennium Chrztu Rusi Kijowskiej 8-10 III 1988 r. ZNKUL 31:1988 nr 3(123) s.85-91; S.J. Koza. Christós pobedí - Christus siegt.OKS 38:1989 nr 2-3 s. 185-191; tenże. Milenium chrztu Rusi Kijowskiej.CT 59:1989 nr 2 s. 157-170; tenże. Milenium Chrztu Rusi Kijowskiej. Międzynarodowe sympozjum naukowe Instytutu Ekumenicznego KUL pod patronatem Komisji Episkopatu do Spraw Ekumenizmu. 8-10 III 1988 roku.RTK 36:1989 z. 2 s. 109-127; tenże. Teologia i kultura chrześcijańska Dawnej Rusi. Międzynarodowe sympozjum naukowe Instytutu Ekumenicznego KUL (8-10.03.1988 r.).BE 17:1988 nr 2(66) s. 32-51; tenże. Teologia i kultura chrześcijańska Dawnej Rusi. Międzynarodowe sympozjum naukowe Instytutu Ekumenicznego KUL pod patronatem Komisji Episkopatu ds. Ekumenizmu (8-10.03.1988 r.).„Kronika Diecezji Przemyskiej o.ł.” 73: 1988 nr 3-6 s. 137-148.

Materiały (poszerzone): W. Hryniewicz, J.S. Gajek (red.). Teologia i kultura duchowa Starej Rusi. Lublin 1993 [ss. 345; Оглавление s. 335-338; Contents s. 339-342].

[32] Zob. E. Podzielny. VI szwajcarsko-polskie sympozjum ekumeniczne.BE 18:1989 nr 4(72) s. 42-46.

[33] Zob. Unia Brzeska w refleksji historyczno-teologicznej.PUniw 1:1989 nr 2 s. 4.

[34] Zob. Z. Glaeser. Kościoły chrześcijańskie w Europie narodów. Sympozjum ekumeniczne wOpolu (6-7.12.1991).BE 21:1992 nr 1(81) s. 105-117; tenże. Wezwani do jedności.„Ethos” 5:1992 nr 2-3(18-19) s. 328-332; tenże. Sympozjum ekumeniczne. „Kościoły chrześcijańskie w Europie narodów”. Opole, 6-7 grudnia 1991.SDE 8:1992 nr 1(29) s. 79-86; P. Jaskóła, S.J. Koza. Sympozjum ekumeniczne.PUniw 4:1992 nr 1(15) s. 2; ciż. Sympozjum ekumeniczne w Opolu.BE 21:1992 nr 2(82) s. 34-35.

Materiały: P. Jaskóła, H.J. Sobeczko (red.). Kościoły chrześcijańskie w Europie narodów. Materiały sympozjum ekumenicznego zorganizowanego w Opolu w dniach 6-7 XII 1991 przez Instytut Ekumeniczny KUL oraz Instytut Teologiczno-Pastoralny Filii KUL w Opolu. Opole 1992 [ss. 124; Die christlichen Kirchen in Europa der Nationen. Schlussfolgerungen des Oppelner Symposions und offene Probleme s. 109-113; Inhaltsverzeichnis s. 121-122].

[35] Zob. Przegląd ekumeniczny. Z kraju. [Międzynarodowe Sympozjum Naukowe nt. „Eklezjologia Unii Brzeskiej - próba relektury ekumenicznej”. Opole 4-6.05.1992 r.]. „Jednota” 36(51):1992 nr 7-8 s. 46; Z. Glaeser. Międzynarodowe sympozjum ekumeniczne. „Eklezjologia Unii Brzeskiej. Próba relektury ekumenicznej”.BE 22:1993 nr 1(85) s. 44-50; tenże. „Eklezjologia Unii Brzeskiej. Próba relektury ekumenicznej”. Międzynarodowe sympozjum ekumeniczne. Opole, 4-6 maja 1992 r.RTKUL 40:1993 z. 7 s. 145-148.

[36] Zob. Przegląd ekumeniczny. Z kraju. [Sympozjum Naukowe nt. „Religia a naród”]. „Jednota” 36(51):1992 nr 12 s. 18; Z. Glaeser. Religia i naród. Polsko-szwajcarskie sympozjum ekumeniczne. Opole, 28-30 września 1992 r.RTKUL 40:1993 z. 7 s. 151-152; tenże. Religia inaród. Polsko-szwajcarskie sympozjum ekumeniczne. BE 22:1993 nr 1(85) s.50-52.

Materiały: H. Sobeczko, P. Jaskóła, R. Pierskała (red.). Religion und Nation. Materiały polsko-szwajcarskiego sympozjum ekumenicznego zorganizowanego w Opolu w dniach 28-30 IX 1992 przez Instytut Ekumeniczny KUL, Instytut Teologiczno-Pastoralny, Filię KUL w Opolu, Polską Radę Ekumeniczną oraz Arbeitsgemeinschaft Christlicher Kirchen in der Schweiz. Opole: WŚK 1993 [ss. 116; Spis treści, Inhaltsverzeichnis s. 115-116].

[37] Zob. J. Koziej. Ku jednej owczarni.GNdz 70:1993 nr 48 s. 15 [z dnia 28 listopada 1993]; Z. Glaeser. Na drodze do pojednania.„Więź” 37:1994 nr 1(423) s. 177-179; tenże. Wsłużbie jedności chrześcijan. GNdz [opolski] 70:1993 nr 49 (z dn. 5 grudnia 1993) s. 1;PUniw 7:1994 nr 1(27) s. 21; tenże. W służbie jedności chrześcijan. Międzynarodowe sympozjum ekumeniczne na temat: „Dialog Kościołów a tożsamość wyznaniowa”.BE 22:1993 nr 4(88) s. 16- 21; S.J. Koza. Jubileusz Instytutu Ekumenicznego KUL.PUniw 5:1993 nr 6(26) s. 27; Z.Glaeser. Międzynarodowe sympozjum ekumeniczne „Dialog Kościołów atożsamość wyznaniowa”. SDE 10:1994 nr 1(33) s. 110-112; tenże. W służbie jedności chrześcijan i Kościoła. Jubileuszowe sympozjum międzynarodowe z okazji 10-lecia Instytutu Ekumenicznego KUL.RTKUL 41:1994 z. 7 s. 168-173.

Materiały (poszerzone i zbogacone): Z. Glaeser, S.J. Koza, R. Pierskała (red.). Dialog Kościołów a tożsamość wyznaniowa. Materiały sympozjum ekumenicznego z okazji 10-lecia Instytutu Ekumenicznego KUL zorganizowanego w Lublinie w dniach 8-9 XI 1993 przez Instytut Ekumeniczny KUL oraz Instytut Teologiczno-Pastoralny, filię KUL w Opolu. Opole 1994 [ss. 136; Inhaltsverzeichnis s. 133-134].

[38] Zob. D. Kuka. Sympozjum ekumeniczne.PUniw 7:1995 nr 1(33) s. 20; taż. Polsko-Szwajcarskie Sympozjum Ekumeniczne.BE 23:1994 nr 4(92) s. 88-89; S.J. Koza. „Ekumenia jako wspólnota Kościołów”. Ósme sympozjum ekumeniczne przedstawicieli Kościołów Szwajcarii iPolski. Mariastein k. Bazylei, 13-16 września 1994 roku. RTKUL 42:1995 z. 7 s. 205-206.

[39] Zob. S. Nabywaniec. Unia Brzeska po latach. Sprawozdanie.PUniw 7:1995 nr 6 (38) s.18-19; tenże. „Unia Brzeska po czterech stuleciach”. Międzynarodowe sympozjum historyczno-ekumeniczne. KUL, 20-21 września 1995 roku. RTKUL 42:1995 z. 7 s. 218-225.

[40] Zob. R. Porada. Kościół i judaizm.PUniw 8:1996 nr 1 (39) s. 14.

[41] Zob. W.M. Sympozjum ekumeniczne w Opolu nt. encykliki „Ut unum sint”. BE 25:1996 nr 3 (99) s. 55-56; K. Moskal. „Ut unum sint” a Kościoły chrześcijańskie w Polsce i Europie. Międzynarodowe sympozjum ekumeniczne zorganizowane przez Wydział Teologiczny Uniwersytetu Opolskiego oraz Instytut Ekumeniczny Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Opole, 22-23 maja 1996 roku. RTKUL 43:1996 z. 7 s. 137-142.

Głównym organizatorem tego sympozjum był ks. dr hab. P. Jaskóła; ze strony IE KUL uczestniczyli w nim: ks. dr J.S. Gajek MIC, ks. dr L. Górka SVD oraz ks. dr S.J. Koza.

Materiały zostały wydane drukiem: P. Jaskóła (red.). Perspektywy jedności. Materiały sympozjum organizowanego przez Wydział Teologiczny UO oraz Instytut Ekumeniczny KUL, poświęconego ekumenicznemu przesłaniu encykliki „Ut unum sint”. Opole-Kamień Śląski 22-23.05. 1966. Opole: WTUO 1996. Seria: Sympozja 13.

[42] Głównym organizatorem był Instytut Europy Środkowo-Wschodniej KUL.

[43] Zob. R. Porada. Chrześcijanie różnych konfesji wobec odpowiedzialności za sprawy społeczne i gospodarcze. Dziewiąte Sympozjum Ekumeniczne przedstawicieli Kościołów Szwajcarii i Polski (Mikołajki, 10-13 III). RTKUL 44:1997 z. 7 s. 146-149.

Z ramienia IE KUL uczestniczyli w nim zarówno pracownicy (ks. dr hab. Piotr Jaskóła i dr Krzysztof Leśniewski), jak i doktoranci (ks. mgr Przemysław Kantyka, ks. mgr Rajmund Porada i ks. mgr Zbigniew Zembrzuski).

Materiały zostały opublikowane: P. Jaskóła (red.). Ökumenische Verantwortung der Kirchen am Beispiel Polens und der Schweiz. Materiały sympozjum polsko-szwajcarskiego zorganizowanego przez Instytut Ekumeniczny KUL, Polską Radę Ekumeniczną, AGCK i Wydział Teologiczny UO - Mikołajki 10-14.03.1997. Opole: WTUO 1997. Seria: Sympozja 18.

[44] Zob. K. Grzesiak. Pięćdziesięciolecie Światowej Rady Kościołów. Piąte Międzyuczelniane Sympozjum Ekumeniczne. Warszawa, 23 kwietnia 1998 roku.RTKUL 45-46:1998-1999 z.7 s.170-172.

Ze strony IE uczestniczyli: ks. prof. W. Hryniewicz (przewodniczył I sesji), ks. dr L.Górka i ks. dr S.J. Koza oraz studenci : ks. mgr K. Grzesiak i ks. mgr P. Kantyka.

[45] Uczestniczyli: ks. prof. W. Hryniewicz OMI (wygłosił referat The Challenge of Our Hope: History and Eschatology. An East European View) oraz ks. L. Górka SVD.

Zob. L. Górka. „Religia i nadzieja”. Trzecia konferencja ekumeniczna poświęcona Chinom. Stavanger, Norwegia 18-21 czerwca 1998 roku.RTKUL 45-46:1998-1999 z. 7 s. 173-176.

[46] Uczestniczyli: ks. prof. W. Hryniewicz (prowadził jedną z grup dyskusyjnych) i ks. dr S.J. Koza (członek pięcioosobowego Zarządu europejskiej „Societas Oecumenica”) oraz ks. prof. P. Jaskóła (UOp, IE KUL).

[47] Zob. L. Górka. „Prawda i dowolność - jako problem ekumeniczny”. Polsko-szwajcarskie Sympozjum Ekumeniczne. Davos (Szwajcaria), 14-21 września 1998 roku. RTKUL 37:2000 z. 7 s. 243-247.

Większość materiałów została opublikowana: P. Jaskóła (red.). Wahrheit und Beliebigkeit. Referaty polsko-szwajcarskiego ekumenicznego sympozjum zorganizowanego przez Arbeitsgemeinschaft Christlicher Kirchen in der Schweiz, Instytut Ekumeniczny KUL, Polską Radę Ekumeniczną, Wydział Teologiczny UO. Davos 14-20.09.1998. Opole: WTUO 1999 [ss. 105; Teilnehmerliste s. 99; Inhaltsverzeichnis s. 100]. Seria: Sympozja 32.

[48] Wprowadzenia do tej sesji naukowej, połączonej z ożywioną dyskusją, dokonali: ks. prof. S.C. Napiórkowski OFMConv, ks. prof. W. Hryniewicz OMI (Ökumene als Vertrauenssache) oraz prof. Ulrike Link-Wieczorek (Uniwersytet w Oldenburgu, Niemcy).

Materiały z niej opublikowała strona niemiecka: U. Link-Wieczorek (red.). Polnische Impressionem. Ökumenisch-theologische Fragen im Europa nach der Wende. Frankfurt am Main: Verlag Otto Lembeck 2000.

Zob też: S. Rejak. Czy potrzebna jest nowa teologia ekumeniczna? Seminarium dyskusyjne [była to sesja naukowa połączona z dyskusją - u.m.: S.J. Koza] na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Lublin, 8 października 1998 roku. RTKUL 45-46:1998-1999 z. 7 s. 176-178.

[49] Była to sesja naukowa włączona we wspólne świętowanie „80-lecia założenia Koła Naukowego Teologów” (KUL, 10-11 XII), zorganizowanego przez KNT, IE oraz Instytut Teologii Dogmatycznej KUL. Sesji nt. „Wspólnej deklaracji katolicko-lutarńskiej o usprawiedliwieniu” przewodniczył ks. prof. W. Hryniewicz OMI, kierownik IE. On też dokonał krótkiego wprowadzenia w samą problematykę. Z kolei ks. prof. S.C. Napiórkowski OFMConv zdał relację z faz dialogu luterańsko-katolickiego (Usprawiedliwienie. Dialog katolicko-luterański na forum światowym) - po czym zaprezentowano stanowiska Kościołów: luterańskiego (bp Jan Szarek) i prawosławnego (bp Abel [Popławski]). Główny blok tematyczny zakończyły Refleksje teologa luterańskiego (prof. Karol Karski). Całość uwieńczyła ożywiona dyskusja.

[50] Zob. K. Leśniewski, S. Pawłowski. „Ku europejskiej wspólnocie ducha. Ekumeniczna odpowiedzialność u progu trzeciego tysiąclecia”. Międzynarodowe sympozjum Instytutu Ekumenicznego KUL. Lublin, 30 listopada 2000 r. RTKUL 48-49:2001-2002 z. 7 s. 209-216.

Poszerzone materiały z tego sympozjum zostały przygotowane do druku w serii wyd. „Teologia w dialogu”: L. Górka, S. Pawłowski (red.). Ekumeniczna odpowiedzialność na początku trzeciego tysiąclecia.

[51] Poszerzone materiały z tej międzynarodowej sesji ekumenicznej zostały przygotowane do druku w zbiorczym tomie serii wyd. „Teologia w dialogu”: L. Górka, S. Pawłowski (red.). Ekumeniczna odpowiedzialność na początku trzeciego tysiąclecia.

[52] Zob. S.J. Koza. Jedność Kościołów - jedność Europy.PUniw 3:1991 nr 4-6(12-14) s.2; Przegląd ekumeniczny. Z kraju. [I Międzywyznaniowe Sympozjum Ekumeniczne „Jedność Kościoła - jedność Europy”]. „Jednota” 35(50):1991 nr 6 s. 24; Sympozjum n.t. „Jedność Kościołów - jedność Europy”.BE 21:1992 nr 1(81) s. 51.Referat ks. prof. A.Skowronka został opublikowany: Jedność Kościołów - Jedność Europy.BE 20:1991 nr 3(79) s. 72-82.

[53] Zob. Międzywyznaniowe sympozjum na temat działalności ekumenicznej.BE 21:1992 nr 2(82) s. 35-36; S.J. Koza. Międzyuczelniane sympozjum ekumeniczne.PUniw 4:1992 nr 6(20) s.31; K. Różański. Ekumenia dzisiaj - nasze trudności i zadania. II Międzyuczelniane Sympozjum Ekumeniczne. Warszawa, 14 maja 1992 r.RTKUL 40:1993 z. 7 s. 149-151.

Materiały: Referaty z sympozjum międzywyznaniowego nt. „Ekumenia dzisiaj - nasze trudności i zadania”.BE 21:1992 nr 2(82) s. 40-80.

[54] Zob. Przegląd ekumeniczny. Z kraju. III Międzywyznaniowe Sympozjum „Kościoły chrześcijańskie a służba społeczeństwu”.„Jednota” 37(52):1993 nr 8 s. 21-22; K.K. Drugie [fakt.: trzecie - u.m.: S.J.K.] Sympozjum Ekumeniczne.„Rocznik Teologiczny” [ChAT] 35:1993 nr 1 s. 353-354; K. Różański. „Kościoły chrześcijańskie a służba społeczeństwu”. Trzecie Międzyuczelniane Sympozjum Ekumeniczne. Warszawa, 24 maja 1993 roku.RTKUL 41:1994 z. 7 s. 166-168.

[55] Zob. R. Porada. Posługa papieża na podstawie encykliki „Ut unum sint”. Czwarte Międzyuczelniane Sympozjum Ekumeniczne. Warszawa 14 V 1996 r. BE 25:1996 nr 4 (100) s. 21-25; tenże. Posługa papieża na podstawie encykliki „Ut unum sint”. Czwarte Międzyuczelniane Sympozjum Ekumeniczne. Warszawa 14 V 1996 r. RTKUL 43:1996 z. 7 s. 143-146.

W sympozjum brali udział przedstawiciele: IE KUL, ATK, ChAT i UO; ze strony IE KUL uczestniczyli: ks. dr L. Górka SVD, ks. prof. W. Hryniewicz OMI i ks. dr S.J. Koza.

[56] Zob. K. Grzesiak. Pięćdziedziesięciolecie Światowej Rady Kościołów. Piąte Międzyuczelniane Sympozjum Ekumeniczne. Warszawa, 23 kwietnia 1998 roku. RTKUL 45-46:1998-1999 z. 7 s. 170-172.

Ze strony IE w sympozjum uczestniczyli: ks. prof. W. Hryniewicz OMI (przewodniczył I sesji), ks. dr L. Górka SVD i ks. dr S.J. Koza oraz studenci: ks. mgr K. Grzesiak i ks. mgr P. Kantyka.

[57] Zob. E. Fotiju. Ku uczącej się wzajemnie wspólnocie Kościołów. /Refleksje z seminarium otwartego nt. Dokumentu z Limy, zorganizowanego przez Instytut Ekumeniczny KUL w dn. 17.01.1985/. BE 14:1985 nr 2 (54) s. 36-43; W. Hryniewicz. Sens ekumenicznej recepcji Dokumentu z Limy /1982/ o chrzcie, Eucharysii i posługiwaniu.BE 14:1985 nr 3 (55) s. 47-72.

Z inspiracji tego sympozjum powstała wartościowa publikacja książkowa w serii wydawniczej „Teologia w dialogu” (jako pozycja nr 4): W. Hryniewicz, S. J. Koza (red.). Chrzest, Eucharystia, posługiwanie duchowne. Dokument z Limy 1982. Tekst i komentarze. Lublin 1989 [ss. 232; Inhalt s. 221-224; Contents s. 225-228].

[58] Zob. S.J. Koza. Modlitwa i refleksja ekumeniczna. Styczniowy tydzień Instytutu Ekumenicznego KUL 18-25.01.1988 r.).BE 17:1988 nr 2(66) s. 23-25.

[59] Zob. S.J. Koza. Styczniowy Tydzień Ekumeniczny 1992 roku Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.BE 21:1992 nr 1(81) s. 54-55; tenże. Tydzień Modlitwy o Jedność Chrześcijan na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim.SDE 8:1992 nr 1(29) s. 101-102.

[60] Zob. M. Vrachionidu, E. Fotiju. Inspiracje religijne poematu „Aksion esti” Odisseasa Elitisa. Seminarium otwarte, zorganizowane z okazji narodowego święta Grecji przez Instytut Ekumeniczny KUL. Lublin, 26 marca i 2 kwietnia 1992 r.RTKUL 40:1993 z. 7 s. 132-144.

[61] Zob. S.J. Koza. Styczniowy Tydzień Ekumeniczny 1993 roku Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.BE 22:1993 nr 1(85) s. 77-78; tenże. Tydzień Powszechnej Modlitwy o Jedność Chrześcijan. Lublin.SDE 9:1993 nr 1(31) s. 99.

O pobycie delegacji rosyjskiej w Polsce wspomina krótko Z. Szuba: Poszerzone „Niebo na ziemi” A. Mienia. Polskie tłumaczenie książki znanego rosyjskiego kapłana.„Słowo. Dziennik Katolicki” 1:1993 nr 9 s. 5. Jak sam tytuł jego artykułu wskazuje, czyni to przy okazji prezentacji przełożonej na język polski książki pt. Sakrament, słowo, obrzęd. Tłum. Z.Podgórzec. Warszawa 1992.

[62] Zob. S.J. Koza. Styczniowy Tydzień Ekumeniczny 1993 roku Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.BE 22:1993 nr 1(85) s. 78; tenże. Tydzień Powszechnej Modlitwy o Jedność Chrześcijan. Lublin.SDE 9:1993 nr 1(31) s. 99-100.

[63] Zob. S.J. Koza. Tydzień Ekumeniczny. PUniw 7:1995 nr 2 (34) s. 25; R. Małecki. „Kościoły na progu trzeciego tysiąclecia”. Otwarte seminarium dyskusyjne w Instytucie Ekumenicznym KUL. BE 24:1995 nr 1 (93) s. 54-58.

[64] Zob. J. Olszewski. „Kościół Anglii - wczoraj i dziś”. Otwarte seminarium dyskusyjne IE KUL. BE 24:1995 nr 2 (94) s. 27-31.

[65] Zob. R. Porada. „Sukcesja apostolska i apostolskość w Kościele”. Otwarte seminarium dyskusyjne IE KUL. BE 25:1996 nr 1 (97) s. 35-36.

[66] Zob. S.J. Koza. O jedność chrześcijan. PUniw 8:1996 nr 2 (40) s. 20.

[67] Zob. Z. Zembrzuski. „Nasze Kościoły - gotowe do pojednania?” Otwarte seminarium dyskusyjne Instytutu Ekumenicznego KUL. 21 stycznia 1997. BE 26:1997 nr 2 (102) s. 31

[68] Zob. S. Rejak. „Pojednanie przynagla nas”. Sprawozdanie z seminarium poświęconego Drugiemu Europejskiemu Zgromadzeniu Ekumenicznemu w Grazu. Lublin, 27 października 1997 roku. RTKUL 45-46:1998-1999 z. 7 s. 155-159.

[69] Krótką notkę na ten temat zob. S. Rejak. Obchody Tygodnia Powszechnej Modlitwy o Jedność Chrześcijan w Lublinie. 18-25 stycznia 1998 roku. RTKUL 45-46: 1998-99 z. 7 s. 169.

[70] Seminarium temu przewodniczył ks. dr L. Górka SVD.

[71] Całość prowadził kierownik IE - ks. prof. Wacław Hryniewicz OMI. Podstawą do dyskusji były wprowadzenia: red. Eugeniusza Czykwina i red. Anny Radziukiewicz („Przegląd Prawosławny” - Białystok), ks. mgr. Romana Prackiego (Kościół ewangelicko-augsburski, Lublin), mgr lic. Kazimiery Derkaczewskiej (KUL).

[72] Wprowadzenia do dyskusji dokonali: ks. prof. dr hab. S.C. Napiórkowski OFMConv (Ku międzykościelnemu uznaniu sakramentu Chrztu. Polskie drogi dialogu) oraz ks. prof. dr hab. W. Hryniewicz OMI (Wyznajemy jeden Chrzest - co to znaczy dla ekumenii?). Całość prowadził ks. dr L. Górka SVD.

[73] Do udziału w tym seminarium otwartym i związanej z nim dyskusji zostali zaproszenia również przedstawiciele z bratnich lubelskich Kościołów i Wspólnot chrześcijańskich. Efektem tych prac było przygotowanie w języku niemieckim wspólnego stanowiska na temat Karty ekumenicznej Kościołów europejskich.

[74] Całość prowadził ks. prof. dr hab. Wacław Hryniewicz OMI; wprowadzenia w tematykę oraz związaną z nią późniejszą dyskusją dokonała p. mgr lic. Kazimiera Derkaczewska.

[75] Materiały - poszerzone i zbogacone - zostały wydane: L. Górka, W. Hryniewicz (red). Eucharystia i posłannictwo. Wieczerza Pańska w dialogu chrześcijan. Warszawa: WKWV 1987 [ss. 192; Contents s. 191].

[76] Zob. J.S. Gajek, S.J. Koza. Grekokatolicy a ekumenizm. PUniw 8:1996 nr 1 (39) s. 17; R. Porada. Grekokatolicy a ekumenizm. Wykłady publiczne Instytutu Ekumenicznego KUL. BE 25:1996 nr 4 (100) s. 40-47.

[77] Każdy numer „Rocznika” zawiera cztery zasadnicze działy: (1) Artykuły, (2) Sprawozdania [i materiały], (3) Recenzjeoraz (4) Kronikę.

[78] Unitatis redintegrationr 8.

[79] Wyd. pierwotne: For All God’s People. Ecumenical Prayer Cycle. Geneva 1978; wyd. pol.: [Kalendarz ekumeniczny. Tłum. K. Karski.] „Materiały Problemowe” 1980 nr specjalny (listopad); wyd. nowe: With All God’s People. The New Ecumenical Prayer Cycle. Geneva 1989); wyd. niem.: H.-G. Link (Hrsg.). Mit Gottes Volk auf Erden. Ökumenischer Fürbittkalender. Frankfurt a.M. 1989.

[80] Został on zapoczątkowany 17 XII 1996 r.

[81] Zob. A. Dobrojer. Dzień Judaizmu na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Lublin, 17 stycznia 1998 roku.RTKUL 45-46:1998-1999 z. 7 s. 160-162.

[82] Zob. S. Rejak. II Dzień Judaizmu w Lublinie. 17 stycznia 1999 roku. RTKUL 47:2000 z. 7 s. 247-249; S.J. Żurek. Czym jest wiara żydowska? Komentarz wygłoszony podczas wieczornej modlitwy na II Dzień Judaizmu w Lublinie. 17 stycznia 1999 roku. RTKUL 47:2000 z. 7 s. 250-254.

Autor: Marcin Składanowski
Ostatnia aktualizacja: 22.01.2013, godz. 11:30 - Marcin Składanowski