Historia Katedry

 

Katedra Katolickiej Nauki Społecznej i Socjologii Moralności powstała w 2005 r. w wyniku połączenia istniejących od 1989 r. dwóch katedr: Katolickiej Nauki Społecznej i Historii Katolickiej Nauki Społecznej. Trzeba przy tym zaznaczyć, że przed 1989 r. istniała jedna katedra Katolickiej Nauki Społecznej, której założycielem był ks. prof. Antoni Szymański (1881-1942) związany z Katolickim Uniwersytetem Lubelskim od jego powstania w roku 1918, a w latach 1933-1942 jego rektor.

 

Wykłady z katolickiej nauki społecznej prowadził również bp Stefan Wyszyński, najpierw w ramach Instytutu Wyższej Kultury Religijnej przy KUL, a następnie jako ordynariusz lubelski w roku akademickim 1947/48. Z tych wykładów zachował się skrypt powielony nakładem koła naukowego ekonomistów-studentów KUL i wydany nakładem Wydawnictwa KUL w 2020 roku pt. Chrześcijańska doktryna społeczna (red. M. Wódka i S. Fel). Współczesne opracowanie tekstu skryptu w swej drugiej części zawiera komentarze odnoszące się do zawartości treści wykładu. Są to rozważania filozoficzne, ekonomiczne, historyczne, teologiczne i socjologiczne.

 

Po rektorze Szymańskim, katedrą kierowali: prof. Czesław Strzeszewski, ks. prof. Joachim Kondziela, ks. prof. Franciszek J. Mazurek. Obecnie jej kierownikiem jest ks. prof. Stanisław Fel.

 

Związani z Katedrą uczeni, ks. prof. Władysław Piwowarski, ks. prof. Jan Krucina, ks. prof. Józef Majka, ks. prof. Franciszek Mazurek, ks. prof. Stanisław Fel, abp dr Józef Kupny, ks. prof. Maciej Hułas, rozwinęli katolicką naukę społeczną w sposób na tyle oryginalny, usystematyzowany i integralny, że stworzyli odrębną szkołę nazwaną z czasem Lubelską Szkolę Katolickiej Nauki Społecznej. Zawdzięcza ona swoją nazwę papieżowi Janowi Pawłowi II, który dziękując Cz. Strzeszewskiemu za trzecie, uzupełnione wydanie podręcznika Katolicka nauka społeczna (RW KUL, Lublin 1994), skierował do niego list, w którym nazwał szkołą środowisko uczonych KUL rozwijających tę dyscyplinę we wszystkich jej obszarach. Szkoła ta występuje obok szkoły prawa naturalnego (J. Messner), solidaryzmu społecznego (H. Pesch, O. von Nell-Breuning) i nazywana jest lubelską szkołą personalizmu społecznego.

 

Następnie katedra została przekształcona w Katedrę Katolickiej Nauki Społecznej i Socjologii Moralności. Celem tej fuzji jest kontynuowanie badań z zakresu socjologii moralności zapoczątkowanych przez ks. prof. Janusza Mariańskiego. Katedra Socjologii Moralności powstała w 1984 roku. Pod kierunkiem jej założyciela, ks. prof. Mariańskiego powstało ponad 50 doktoratów i blisko 200 prac magisterskich. Cztery osoby spośród jego uczniów uzyskały stopień doktora habilitowanego (Ewa Budzyńska, Andrzej Tarczyński, Mariusz Zemło, Grzegorz Adamczyk). W Katedrze pracowali m.in.: o. dr Leon Smyczek, ks. dr Marek Jeżowski, dr Edward Balawajder.

 

Obecnie w Katedrze prowadzone są badania m.in. w obszarach najnowszych trendów katolickiej nauki społecznej i socjologii moralności, jak sprawiedliwość społeczna, ekologia integralna, socjologia grup dyspozycyjnych, społeczne uwarunkowania, skutki i przeciwdziałanie przestępczości, postawy wobec sztucznej inteligencji (AI) i jej etyczne aspekty, kapitał moralny, społeczno-etyczne aspekty migracji poakcesyjnej.

 

Opracował: Marek Wodawski