Niebieskie, marsowe, człowiecze...
Z przyjemnością informujemy, że nakładem Wydawnictwa KUL ukazał się jedenasty tom serii wydawniczej "Studia i Materialy z Dziejów Literatury Wczesnonowożytnej" - książka prof. Agnieszki Czechowicz Niebieskie, marsowe, czlowiecze. Studia o poezji Wacława Potockiego (Lublin: Wydawnictwo KUL, 2025, ss. 160). Jak pisze sama Autorka, zebrane w tym tomie studia "wyrastają głównie z zainteresowania [...] religijnym profilem twórczości Potockiego oraz zasięgiem oddziaływania na inne obszary jego poezji rozwijanej przezeń refleksji nad prawdami wiary. [...] Potocki jako poeta religijny, wpisujący świat i obroty rzeczy ludzkich w horyzont znaczeń duchowych i w nich odnajdujący realne dopełnienie doczesności, wart jest zainteresowania [...]. W utworach łużeńskiego poety religijna perespektywa integruje poetycką wizję zarówno historycznych zmagań wojennych Rzeczypospolitej, dzielnościi lub mizerii moralnej jej władców i wodzów, jak i prób wytrwałości, którym poddani bywają bohaterowie zmyślonych fabuł - ich zmienne losy i błędne mniemania figurują ludzką kruchość zdaną na wyroki opatrzności Bożej". Serdecznie gratulujemy Autorce, a P.T. Czytelników - zachęcamy do zapoznania się ze spisem treści i samą książką - dostępną w Wydawnictwie KUL.
Zaproszenie
Narzędzia cyfrowe w badaniach nad literaturą staropolską
Katedra Historii Literatury Staropolskiej KUL zaprasza na otwarte posiedzenie, podczas którego dr Michał Nowakowski wyglosi referat pt. Narzędzia cyfrowe w badaniach nad literaturą staropolską: możliwości rekonstrukcji i analizy dużych korpusów tekstowych na przykładzie polemik wileńskich (1574-1647).
Spotkanie odbędzie się 3 marca 2026 r. o godz. 15.30 w sali C-102 (Biblioteka Dziedziny Nauk Teologicznych)
Foreign Intruders
Anti-Jesuit Narratives in Poland–Lithuania during the Reigns of Stephen Báthory and Sigismund III, 1576–1632
Z przyjemnością informujemy, że w wydawnictwie Brill ukazała się monografia Foreign Intruders. Anti-Jesuit Narratives in Poland–Lithuania during the Reigns of Stephen Báthory and Sigismund III, 1576–1632 (Leiden 2025) autorstwa prof. Roberta Aleksandra Maryksa (UAM) i dr. Michała Nowakowskiego. Jest to pierwsze opracowanie w języku angielskim poświęcone literaturze antyjezuickiej w Polsce i na Litwie za panowania Stefana Batorego i Zygmunta III (1576–1632), w okresie głębokich zmian politycznych i religijnych. Poprzez analizę traktatów teologicznych, broszur politycznych, przemówień i poezji książka ukazuje, w jaki sposób strach przed jezuitami przekroczył podziały wyznaniowe, jednocząc zarówno protestanckich, jak i katolickich krytyków. Analizuje ona kluczowe postacie, takie jak Jakub Niemojewski, Andrzej Wolan, Marcin Czechowic i Jan Brożek, jednocześnie dokonując ponownej oceny długo dyskutowanych tekstów i ich autorstwa, w tym Monita privata i Equitis Poloni in Iesuitas actio prima. Gratulujemy Autorom i zachęcamy do lektury - cyfrowa wersja książki dostępna jest na stronie wydawnictwa.
Odczyt Profesora Wiesława Pawlaka
Oddział Lubelski Polskiego Towarzystwa Filologicznego i Towarzystwa Literackiego im. Adama Mickiewicza zapraszają Członków i Sympatyków na posiedzenie połączone z referatem prof. Wiesława Pawlaka pt. „a przecię chwalić Cię chce człowiek, drobiazg stworzenia twego”. O najstarszym przekładzie „Wyznań” św. Augustyna.
Spotkanie odbędzie się 22 października (środa) o godz. 17.00 w sali C-910 (KUL, Collegium Ioannis Pauli II, Al. Racławickie 14).
Laur Uniwersytecki I stopnia - Nagroda im. Ks. Idziego Radziszewskiego - dla prof. dr hab. Mirosławy Hanusiewicz-Lavallee
Z radością informujemy, że 27 czerwca 2025 r. prof. dr hab. Mirosława Hanusiewicz-Lavalleee otrzymała z rąk JM Księdza Rektora KUL, prof. dr. hab. Mirosława Kalinowskiego, Laur Uniwersytecki I stopnia - Nagrodę im. Ks. Idziego Radziszewskiego - za wybitne osiągnięcia naukowe ze szczególnym uwzględnieniem monografii: „The Call of Albion. Protestants, Jesuits, and British Literature in Poland–Lithuania, 1567–1775”. Serdecznie gratulujemy!
Encyclopedia of Jesuit Translation Culture in Poland-Lithuania, 1564–1820
Z przyjemnością informujemy, że w prestiżowym wydawnictwie Brill ukazała się cyfrowa wersja Encyclopedia of Jesuit Translation Culture in Poland-Lithuania, 1564–1820 ('Encyklopedia jezuickiej kultury przekładu w Rzeczypospolitej, 1564-1820') pod red. prof. Mirosławy Hanusiewicz-Lavallee i prof. Roberta Maryksa (UAM). Encyklopedia powstaje w ramach projektu badawczego finansowanego przez Narodowy Program Rozwoju Humanistyki i kierowanego przez prof. Mirosławę Hanusiewicz-Lavallee. Celem zadania, realizowanego w latach 2023-2028, jest udokumentowanie i prezentacja dorobku translatologicznego członków Towarzystwa Jezusowego czynnych na terytorium Pierwszej Rzeczypospolitej. W realizacji projektu biorą udział pracownicy Katedry Historii Literatury Staropolskiej oraz innych ośrodków akademickich w Polsce i za granicą. W obecnym kształcie Encyclopedia zawiera ok. 100 haseł poświęconych tłumaczom i twórcom dzieł tłumaczonych przez autorów związanych z Towarzystwem Jezusowym. Kolejne hasła zostaną opublikowane w drugiej połowie tego roku i w latach następnych. Docelowo Encyclopedia zostanie wydana również w formie książkowej. Zachęcamy do zapoznania się z publikacją na stronach wydawnictwa (https://referenceworks.brill.com/display/db/ejtc).
Grant dla Pani mgr Ilony Kalamon
Z przyjemnością informujemy, że doktorantka I roku Szkoły Doktorskiej KUL - mgr Ilona Kalamon - otrzymała grant „Perły Nauki II” na realizację badań pt. Prolegomena filologiczne do „Zbioru rytmów” Elżbiety Drużbackiej.
Program „Perły Nauki” to inicjatywa Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, której celem jest wsparcie wybitnych młodych naukowców realizujących projekty badawcze o dużym znaczeniu dla rozwoju nauki.
Opiekunką naukową projektu i promotorką rozprawy doktorskiej Pani mgr Kalamon jest prof. dr hab. Justyna Dąbkowska-Kujko z Katedry Historii Literatury Staropolskiej KUL.
Serdecznie gratulujemy!
Nominacje profesorskie
Z przyjemnością informujemy, że w dniu 10.12.2024 r. akty nadania tytułu profesora nauk humanistycznych z rąk Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Pana Doktora Andrzeja Dudy odebrali pracownicy Katedry - prof. Justyna Dąbkowska-Kujko i prof. Wiesław Pawlak.
The Call of Albion
The Call of Albion: Protestants, Jesuits, and British Literature in Poland-Lithuania, 1567-1775 (Wołanie z Albionu: protestanci, jezuici i literatura brytyjska w Polsce i na Litwie, 1567-1775) to tytuł najnowszej monografii prof. Mirosławy Hanusiewicz-Lavallee, która ukazała się w prestiżowym wydawnictwie BRILL (Leiden - Boston 2024, s. 468). Jest to dogłębne spojrzenie na brytyjsko-polskie przedoświeceniowe kontakty literackie, ze szczególnym uwzględnieniem pogłosów brytyjskich wstrząsów religijnych w odległej Polsce i Litwie oraz kluczowej roli jezuitów w procesie transmisji, tłumaczenia i rekontekstualizacji dzieł związanych z dawną Anglią, Walią i Szkocją. Przekraczając bariery etniczne, polityczne i konfesyjne, inspirowały one polsko-litewską myśl polityczną a także upodobania literackie sarmackich czytelników. Więcej informacji na stronie wydawnictwa: https://brill.com/display/title/59971. Autorce monografii, prof. Mirosławie Hanusiewicz-Lavallee, gratulujemy!
Mały świat jednego człowieka
Z przyjemnością informujemy, że nakładem wydawnictwa PWN ukazała się monografia Magdaleny Teresy Burek Mały świat jednego człowieka. Wyobraźnia i obraz w pismach Stefana Kucharskiego (Warszawa 2024, s. 305). Autorka - filolog, glottodydaktyk i oligofrenopedagog - jest absolwentką filologii polskiej KUL, książka - zmienioną wersją rozprawy doktorskiej napisanej pod kierunkiem prof. Wiesława Pawlaka, a jej główny bohater - Stefan Kucharski – to barokowy karmelita, autor pism ascetyczno-mistycznych, w młodości dworzanin królewski, przez swoich zakonnych współbraci uważany za polskiego Jana od Krzyża. „Mały świat jednego człowieka” traktuje przede wszystkim o zagadnieniach wyobraźni i obrazu w nauczaniu Stefana Kucharskiego. Więcej informacji na stronie: https://libra.ibuk.pl/reader/maly-swiat-jednego-czlowieka-magdalena-teresa-burek-316291.
Kolokwia staropolskie 2024
Gościnność w literaturze - gościnność literatury
W imieniu Pracowni Literatury Renesansu i Baroku Instytutu Badań Literackich PAN oraz Katedry Historii Literatury Staropolskiej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II serdecznie zapraszamy do udziału w kolejnej konferencji naukowej z cyklu "Kolokwia staropolskie". Tegoroczne sympozjum na temat "Gościnność w literaturze - gościnność literatury" nawiązuje do jednego z najgłębiej zakorzenionych polskich autostereotypów, jakim jest przekonanie o naszej odwiecznej gościnności, którą postrzegamy jako trwały element rodzimej tożsamości i tradycji kulturowej. Celem konferencji jest pogłębienie refleksji nad historyczną wartością owego autostereotypu oraz złożonością i ambiwalencją „staropolskiej gościnności” - przede wszystkim na podstawie różnych form piśmiennictwa epok dawnych. Zachęcamy do zapoznania się z programem.
Konferencja odbędzie się w dniach 3–5 czerwca 2024 roku w Domu Pracy Twórczej KUL w Kazimierzu Dolnym przy ul. Puławskiej 94. Sympozjum zostało dofinansowane ze środków budżetu państwa przyznanych przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach programu „Doskonała nauka II” (KONF/SP/0169/2023/01).
Grant NPRH dla Pani prof. dr hab. Justyny Dąbkowskiej-Kujko
Z przyjemnością informujemy, że Pani prof. dr hab. Justyna Dąbkowska-Kujko uzyskała grant w ramach Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki na realizację projektu Rozszerzona kontynuacja serii wydawniczej "Staropolski dramat religijny”: "Staropolski dramat i dialog religijny”. Celem projektu jest publikacja ważnych dla historii literatury i religii zabytków piśmiennictwa staropolskiego utrzymanych w konwencji dramatu i/lub dialogu. Dotychczas w ramach serii ukazało się sześć tomów, prezentujących polsko- i łacińskojęzyczne dzieła m.in. Marcina Kromera, Szymona Szymonowica i Wacława Potockiego.
Nominacje profesorskie dla pracowników Katedry
Z przyjemnością informujemy, że postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Pana Dr. Andrzeja Dudy z dnia 2 lutego 2024 r. tytuł profesora nauk humanistycznych w dyscyplinie literaturoznawstwo otrzymali dr hab. Justyna Dąbkowska-Kujko oraz dr hab. Wiesław Pawlak, dotychczasowi profesorowie w Katedrze Historii Literatury Staropolskiej.
Grant NPRH dla Pani prof. dr hab. Mirosławy Hanusiewicz-Lavallee
Z przyjemnością informujemy, że że projekt pt. "Jezuicka kultura przekładu w Pierwszej Rzeczypospolitej" złożony przez prof. dr hab. Mirosławę Hanusiewicz-Lavallee został zakwalifikowany przez Ministra Edukacji i Nauki do udziału w Narodowym Programie Rozwoju Humanistyki. Na realizację projektu przeznaczono 975 983,19 zł. Celem projektu, realizowanego w latach 2023-2028, jest udokumentowanie i prezentacja dorobku translatologicznego członków Towarzystwa Jezusowego czynnych na terytorium Pierwszej Rzeczypospolitej. Wyniki badań zostaną opublikowane w prestiżowym wydawnictwie BRILL.
Defining the Identity of the Younger Europe
W poszukiwaniu Młodszej Europy
Z przyjemnością informujemy, że nakładem wydawnictwa Brill pod redakcją naukową prof. Mirosławy Hanusiewicz-Lavallee oraz dr. Roberta A. Maryksa (UAM) ukazała się monografia wieloautorska Defining the Identity of the Younger Europe [W poszukiwaniu tożsamości Młodszej Europy], Leiden - Boston 2023, ss. XI, 203. Zawartość książki dostępna na stronie wydawnictwa.
Pani Profesor Mirosława Hanusiewicz-Lavallee ponownie w RDN
Kolejny tom w serii "Studia i Materiały z Dziejów Literatury Wczesnonowożytnej"
Z przyjemnością informujemy, że ukazał się kolejny, dziesiąty tom redagowanej w Katedrze Historii Literatury Staropolskiej serii wydawniczej "Studia i Materiały z Dziejów Literatury Wczesnonowożytnej": monografia Michała E. Nowakowskiego Ambasador na rozdrożu. Świat wartości w poradnikach dyplomatycznych Pierwszej Rzeczypospolitej oraz ich europejski kontekst, Lublin, Wydawnictwo KUL, 2023, ss. 236 [spis treści].
Książka jest zmienioną wersją pracy magisterskiej przygotowanej pod kierunkiem prof. Mirosławy Hanusiewicz-Lavallee w ramach projektu badawczego finansowanego ze środków budżetowych programu "Diamentowy Grant". Obecnie w ramach studiów doktoranckich w Szkole Doktorskiej KUL Autor przygotowuje pod opieką naukową prof. Mirosławy Hanusiewicz-Lavallee oraz dr. Roberta Maryksa (prof. UAM) rozprawę na temat spuścizny pisarskiej Jana Chądzyńskiego (1600-1660) w kontekście polskiej i zachodnioeuropejskiej myśli politycznej Towarzystwa Jezusowego, prowadzi także stronę poświęconą staropolskiej dyplomacji (https://staropolskadyplomacja.kul.pl/).
Nagroda i wyróżnienie Feniks 2022
Beyond Devotion
Z przyjemnością informujemy, że nakładem wydawnictwa Vandenhoeck & Ruprecht Verlage ukazała się monografia Beyond Devotion. Religious and Literary Communities in the 16th and 17th Century Polish-Lithuanian Commonwealth. Texts and Contexts, red. Łukasz Cybulski, Kristina Rutkovska, Göttingen 2022. Współautorami książki są pracownicy Katedry Historii Literatury Staropolskiej KUL: prof. dr hab. Mirosława Hanusiewicz-Lavallee, prof. KUL dr hab. Agnieszka Czechowicz i prof. KUL dr hab. Wiesław Pawlak. Więcej informacji na stronie wydawnictwa [spis treści]
Grant NPRH dla Pani prof. dr hab. Mirosławy Hanusiewicz-Lavallee
Z przyjemnością informujemy, że prof. dr hab. Mirosława Hanusiewicz-Lavallee otrzymała grant NPRH na "Tłumaczenie na język angielski monografii W stronę Albionu. Studia z dziejów polsko-brytyjskich związków literackich w dobie wczesnonowożytnej".
Nagroda Stowarzyszenia Wydawców Katolickich
FENIKS 2020
Z przyjemnością informujemy, że książka: Simon Simonides Leopoliensis/Szymon Szymonowic, Castus Ioseph. Niewinny Józef, wyd., przekł. i oprac. Izabela Bogumił, red. nauk. tomu Zofia Głombiowska, Lublin, Towarzystwo Naukowe KUL, 2019 (Staropolski Dramat i Dialog Religijny, red. J. Dąbkowska-Kujko, t. 4) otrzymała nagrodę Stowarzyszenia Wydawców Katolickich za rok 2020 w kategorii "Tłumacz FENIKSA".
Nagrody FENIKS Stowarzyszenia Wydawców Katolickich przyznawane są od 1999 roku. W tym roku na konkurs wpłynęło ponad 350 książek, a nagrody przyznano łącznie w 19 kategoriach - podkreśla prezes Stowarzyszenia Wydawców Katolickich ks. Roman Szpakowski SDB.
Nowości wydawnicze
W ostatnim czasie ukazały się:
- Wiesław Pawlak, Respublica litteraria pisarzy nowołacińskich XVI-XVII wieku. Studia i szkice, Lublin, Wydawnictwo KUL, 2022, ss. 326 ("Studia i Materiały z Dziejów Literatury Wczesnonowożytnej" 9).
- Justyna Dąbkowska-Kujko, "Lingua" Erazma z Rotterdamu. Cztery studia. Lublin, Towarzystwo Naukowe KUL, 2022, ss. 249.
- Francesco Sacchini, De ratione libros cum profectu legendi libellus. O owocnym sposobie czytania książek. Edidit, in linguam Polonam traduxit, praefatione annotationibusque instruxit Wiesław Pawlak. Wydał, przełożył oraz wstępem i przypisami opatrzył Wiesław Pawlak, Lublin, Towarzystwo Naukowe KUL, 2021, ss. 236 ("Źródła i monografie" 516).
- piąty i szósty tom serii "Staropolski Dramat i Dialog Religijny" (red. J. Dąbkowska-Kujko), zawierające polską i łacińską wersję jednego z najważniejszych dialogów religijnych drugiej połowy szesnastego wieku: Marcin Kromer/Martinus Cromerus, Rozmowy Dworzanina z Mnichem (wyd. i oprac. Justyna Dąbkowska-Kujko, Piotr Kociumbas, red. nauk. tomu Elwira Buszewicz, TN KUL, Lublin 2021, ss. 658); Monachus, sive Colloquiorum de religione libri quattuor, binis distincti dialogis (wyd. i oprac. Agnieszka Dziuba, Wojciech Kopek, Krzysztof Mogielnicki, red. nauk. tomu Jakub Pigoń, TN KUL, Lublin 2021, ss. 940).
- zbiór studiów: Obraz natury w kulturze intelektualnej, literackiej i artystycznej doby staropolskiej, red. nauk. Elwira Buszewicz, Justyna Dąbkowska-Kujko, Aleksandra Jakóbczyk-Gola, Alina Nowicka-Jeżowa, Warszawa, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, 2020, ss. 482. [spis treści]
- czterdziesty siódmy tom "Biblioteki Pisarzy Staropolskich": Wespazjan Kochowski, Ogród Panieński, wyd. Roman Mazurkiewicz, Wiesław Pawlak, Warszawa 2019, ss. 943;
- czwarty tom serii "Staropolski Dramat i Dialog Religijny" (red. J. Dąbkowska-Kujko): Simon Simonides Leopoliensis/Szymon Szymonowic, Castus Ioseph. Niewinny Józef, wyd., przekł. i oprac. Izabela Bogumił, red. nauk. tomu Zofia Głombiowska, Lublin, Towarzystwo Naukowe KUL, 2019 (Staropolski Dramat i Dialog Religijny, t. 4)
- czterdziesty czwarty tom "Biblioteki Pisarzy Staropolskich": Erazm z Rotterdamu, Anonim, Księgi, które zową język, wyd. Justyna Dąbkowska-Kujko, Warszawa 2019, ss. 783
Ostatnia aktualizacja: 24.02.2026, godz. 07:54 - Wiesław Pawlak
