Nauka / Zespół Ekspertów KUL / Eksperci / Aneta BĄK-PITUCHA

Czy współpraca w Grupie Wyszehradzkiej ma szansę na odbudowę?

Aneta BĄK-PITUCHA | 2025-09-05

Premier Węgier, Viktor Orban, odniósł się do kwestii odbudowy relacji polsko-węgierskich. Ta zmiana narracji jest wynikiem wyborów prezydenckich w Polsce oraz wizycie węgierskiego ministra do spraw UE, Janosa Boki, na Forum Ekonomicznym w Karpaczu. Jednocześnie, w jednej ze swoich wypowiedzi, V. Orban dał też jasny sygnał i nadzieję na odbudowę współpracy w ramach Grupy Wyszehradzkiej. Zaznaczył że: „Zaczniemy odbudowywać współpracę polsko-węgierską. Fico trzyma się mocno, Andrej Babis u bram, V4 może się odbudować od stycznia. Do dzieła!”. Wcześniej, w trakcie kampanii prezydenckiej w Polsce, poparł Karola Nawrockiego, a po jego wygranej nie ukrywał radości i w jednym z  wywiadów wyraził nadzieję na ożywienie współpracy polsko-węgierskiej.

Węgierski minister Janos Boka, po wizycie w Karpaczu, podkreślał, że po przeprowadzonych rozmowach z polskimi politykami ( Janusz Saryusz-Wolski, Anna Bryłka, Przemysław Czarnek i Grzegorz Płaczek) widzi realną szansę na odnowienie relacji. Po jego wpisie internetowym można odnieść wrażenie, że przyjaźń i wsparcie ze strony polskiej nigdy nie ustało („Hungarian-Polish friendship is alive and well!”). I jest to bardzo dobra zapowiedź, także, co warto podkreślić, wspólnej aktywności w ramach Grupy Wyszehradzkiej.

Napisał też, że: „At the Economic Forum in Karpacz it became clear, that deep historical and cultural roots of Hungarian –Polish relations stand the test of time. In 2025 Polish and Hungarian relations are at a stage when we want to continue our joint work while also opening a new chapter. These relations are based on deep historical, cultural, and personal ties, which provide a rock-solid foundation even when we occasionally have to face political downturns. Our interests and goals are compatible and mutually reinforcing, and there is no alternative to good Hungarian-Polish cooperation, whether on a bilateral, regional, or European level. We discussed the future of Europe as well, which is not just an institutional issue but rather a question of sovereignty. The democratic future of the European Union depends on the Member States preserving their right to decide in which areas and to what extent they wish to cooperate. If member states lose their sovereignty, it will no longer be the European Union, but the United States of Europe”.

Co w dosłownym tłumaczeniu brzmi następująco: „Podczas Forum Ekonomicznego w Karpaczu stało się jasne, że głębokie historyczne i kulturowe korzenie stosunków węgiersko-polskich przetrwały próbę czasu. W 2025 roku stosunki polsko-węgierskie znajdują się na etapie, na którym chcemy kontynuować naszą wspólną pracę, otwierając jednocześnie nowy rozdział. Stosunki te opierają się na głębokich więziach historycznych, kulturowych i osobistych, które stanowią solidną podstawę, nawet gdy czasami musimy zmagać się z trudnościami politycznymi. Nasze interesy i cele są kompatybilne i wzajemnie się wzmacniają, a dobra współpraca węgiersko-polska, zarówno na szczeblu dwustronnym, regionalnym, jak i europejskim, nie ma alternatywy. Rozmawialiśmy również o przyszłości Europy, która nie jest tylko kwestią instytucjonalną, ale raczej kwestią suwerenności. Demokratyczna przyszłość Unii Europejskiej zależy od zachowania przez państwa członkowskie prawa do decydowania, w jakich obszarach i w jakim zakresie chcą współpracować. Jeśli państwa członkowskie utracą suwerenność, nie będzie to już Unia Europejska, ale Stany Zjednoczone Europy”.

Istnieje więc realna szansa na ożywienie współpracy w ramach Grupy Wyszehradzkiej, mimo zbyt przyjaznego stanowiska premiera Roberta Ficy wobec Władimira Putina, na co wskazują choćby ostatnie gesty i wizyty premiera Słowacji (na początku września pojawił się w Chinach ma defiladzie wojskowej z okazji 80. rocznicy zakończenia II wojny światowej w Azji). Ostatnio Słowacja wznowiła wydawanie wiz turystycznych obywatelom rosyjskim, które zostały wstrzymane po ataku Rosji na Ukrainę. Rząd słowacki nie wydał jeszcze oficjalnego stanowiska w tej sprawie, ale, jak podał „The Slovak Spectator”, w Moskwie i w Sankt Petersburgu przyjmowane są wnioski o przyznanie wizy turystycznej na Słowację.

Wyzwania czy możliwości? Nie wykorzystaliśmy wszystkich możliwości w naszym regionie. Wyzwania należy przekształcić w czyny i także w bezpieczeństwo. Nie możemy pozwolić, aby mocarstwa decydowały o naszym regionie. Współpraca powinna funkcjonować bez względu na poczucie krzyw narodowych. Istnieje potrzeba zmiany ducha mediów, wsparcia dla współpracy państw Europy Środkowej i Wschodniej, a nie poddawanie się wpływom mocarstw. Polska może być motorem napędowym w polityce bezpieczeństwa, także w polityce gospodarczej. Region Europy Środkowej ma potencjał ekonomiczny, społeczno-kulturowy i jest on istotny pod względem geopolitycznym zarówno dla Rosji, jak i dla Chin. Podobnie dla USA i Niemiec. Jeśli mówimy o integracji, to należy wyciągnąć wnioski, iż nie może być to integracja polegająca na presji silniejszych na słabszych. Musimy budować współpracę w oparciu o nasze dobre tradycje i szacunek wobec innych.

Aneta Bąk-Pitucha
Kontakt

aneta.bak-pitucha@kul.pl