Otwarcie Czytelni Biblijnej na KUL: Osiem tysięcy woluminów

Bibliści, naukowcy innych kierunków zajmujący się badaniami nad Biblią oraz wszyscy, którzy fascynują się Pismem Świętym i chcą pogłębić swoją wiedzę na temat Księgi stanowiącej fundament naszej cywilizacji z pewnością ucieszą się z informacji, iż w Bibliotece Uniwersyteckiej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II otworzono właśnie unikatową w skali kraju Czytelnię Biblijną. Na półkach można znaleźć około ośmiu tysięcy woluminów.

Czytelnia Biblijna została utworzona z inicjatywy Instytutu Nauk Biblijnych i Biblioteki Uniwersyteckiej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II. Znajduje się na czwartym piętrze budynku Biblioteki Głównej KUL przy ul. Fryderyka Chopina 27.

- Dzisiejsza uroczystość została zaplanowana w ramach przeżywanego przez nas Tygodnia Biblijnego: czasu, który ma zwrócić uwagę, że relację z Bogiem nawiązujemy przez to, że Go słuchamy, przyjmujemy od Niego dar Słowa - podkreślił Adam Bab, biskup pomocniczy Archidiecezji Lubelskiej. - Bóg mówiący do człowieka znalazł słuchacza, tego słuchacza swoim Słowem przemienia, czyni z niego kogoś nowego – dodał, życząc by nowa Czytelnia była miejscem wprowadzającym w słuchanie Boga, w przyjmowanie daru, jakim jest Słowo, a także miejscem lepszego rozumienia Słowa.

Jak mówił ks. prof. Mirosław Wróbel, dyrektor Instytutu Nauk Biblijnych KUL, Czytelnia Biblijna jako nowoczesne laboratorium Słowa i spotkania, staje się ważnym pomostem między dorobkiem dawnych profesorów, a pytaniami współczesnych badaczy i studentów.

- Pragniemy, aby Czytelnia Biblijna mogła służyć nie tylko pracownikom i studentom naszego Instytutu, ale także otwierała swoje drzwi dla pracowników i studentów wszystkich dyscyplin naukowych, zwłaszcza Europy Środkowej i Wschodniej – zaznaczył ks. prof. Mirosław Wróbel. - Biblia bowiem jest duszą nie tylko teologii, ale całej nauki. I aby owocnie realizować postulat harmonizowania „Fides et ratio”, tak mocno akcentowany przez patrona naszej uczelni, świętego Jana Pawła II, potrzeba nam głębokiego zanurzenia w Słowie Bożym, w naukach biblijnych i w interdyscyplinarności, która dzisiaj jest czymś niezwykle ważnym, aby przez Boże objawienie docierać do tego, czym żyje współczesny człowiek i próbować szukać odpowiedzi na te najbardziej trudne, ważne pytania.

Ks. prof. Wróbel dodał iż otwarcie czytelni to sygnał, że Instytut Nauk Biblijnych KUL nieustannie się rozwija. - To zaproszenie do wejścia w głąb tekstu, który choć liczy tysiące lat, w murach naszej Alma Mater wciąż jest odczytywany na nowo – tłumaczył.

Prof. Iwona Niewiadomska, prorektor KUL ds. nauki, mówiła podczas uroczystego otwarcia Czytelni, iż chciałaby, by nowa przestrzeń stała się rozumianym wielowymiarowo miejscem spotkania: człowieka z człowiekiem, z Instytutem Nauk Biblijnych, ze studentami, a także z kulturą i dziedzictwem. Miejscem, w którym możemy poznać nasze korzenie. - Trzeba być aktywnym, żeby tę wiedzę poszerzać, żeby o niej dyskutować i żeby być świadomym tego, jaki mamy rodowód. Bo to stanowi siłę w kontekście bycia sobą w tak szybko zmieniającej się cywilizacji. Stanowi rodzaj kotwicy - zaznaczyła prof. Niewiadomska.

Artur Podsiadły, dyrektor Biblioteki Uniwersyteckiej KUL, podkreślił ważną rolę, którą będzie pełniła nowa Czytelnia jako miejsce nie tylko pracy indywidualnej, ale też grupowej, miejsce dialogu, dyskusji, debaty.

- Biblioteka Uniwersytecka, oprócz tego, że pełni rolę zaplecza dydaktycznego, nauki dla studenta, jest też strażnikiem dziedzictwa. Pismo Święte, największe dziedzictwo dla Europy, dla naszej cywilizacji, które tu gromadzimy i które udostępniamy, jest inspiracją dla sztuki, dla literatury, a dla nas tutaj jest głównie źródłem wiary. Zawsze jest dobry moment, żeby zgłębiać to, co Pismo Święte nam przekazuje - mówił dyr. Podsiadły. - Czytelnia nie jest zbiorem zamkniętym. Księgozbiór, który się tu znajduje, jest początkiem drogi, również jeśli chodzi o zasoby elektroniczne – dodał.

Tysiące woluminów w wyjątkowej czytelni

- Aktualnie księgozbiór liczy około ośmiu tysięcy woluminów. Serce i rdzeń Czytelni Biblijnej stanowią teksty samej Biblii - wydane w językach oryginalnych (hebrajskim, aramejskim i greckim), żydowskie targumy, starożytne przekłady Pisma Świętego (łacińskie, syryjskie, koptyjskie, etiopskie, staro-cerkiewno-słowiańskie), tak zwane „poligloty” (zestawiające różne starożytne wersje tekstu) oraz najważniejsze tłumaczenia na języki nowożytne - wyjaśnia Roman Zając, kustosz Oddziału Udostępniania Zbiorów BU KUL.

- Zgromadzone zostały w niej wszystkie przekłady Biblii na język polski (zarówno katolickie, protestanckie, mariawickie, prawosławne, jak i żydowskie, nie wyłączając przekładów świeckich i o charakterze eksperymentalnym), które ułożono zgodnie z chronologią ich powstawania. Ciekawostką są wydania gwarowe ksiąg świętych (m.in. kaszubskie, śląskie i góralskie) oraz wierszowane parafrazy tekstu biblijnego - dodaje Roman Zając.

Ponadto w Czytelni znajdują się publikacje dotyczące translatoryki biblijnej, historii tłumaczeń biblijnych, wpływu Biblii na kulturę i popkulturę, encyklopedie i słowniki biblijne, konkordancje, publikacje z zakresu filologii, archeologii biblijnej, geografii i przyrody biblijnej, atlasy biblijne, przewodniki po Ziemi Świętej, opracowania na temat historii, religii i mitologii ludów starożytnego Bliskiego Wschodu oraz Egiptu w kontekście dziejów biblijnych i wiary Izraela, wstępy do Pisma Świętego, prace dotyczące natchnienia, kanonu, historii i krytyki tekstu biblijnego (w tym faksymilia najważniejszych manuskryptów), hermeneutyki biblijnej, historii egzegezy i biblistyki, komentarze do poszczególnych ksiąg biblijnych Starego i Nowego Testamentu, dzieła egzegetyczne, publikacje omawiające teologię biblijną, historię Izraela i judaizmu oraz czasy Nowego Testamentu i narodzin chrześcijaństwa.

- Ważny dział stanowią opracowania na temat rabinicznej i patrystycznej interpretacji Pisma Świętego, wydania apokryfów biblijnych oraz zwojów znad Morza Martwego. W Czytelni dostępne są (w otwartym dostępie) wybrane serie wydawnicze i czasopisma o charakterze biblistycznym, a terminale komputerowe umożliwiają korzystanie z bogatych zasobów cyfrowych. Pomieszczenie zostało dostosowane zarówno do pracy indywidualnej, jak i grupowej - zaznacza kustosz.

Biblie w zbiorach Biblioteki Uniwersyteckiej KUL

Otwarciu Czytelni Biblijnej towarzyszył także wernisaż wyjątkowej wystawy "Biblie w zbiorach specjalnych Biblioteki Uniwersyteckiej KUL".

- Wystawa prezentuje najcenniejsze i najciekawsze egzemplarze rękopiśmienne i starodruczne Pisma Świętego w zbiorach specjalnych. Chcąc zobrazować bogactwo tych zbiorów autorzy scenariusza przyjęli kryterium językowe. W gablotach zobaczymy więc Biblie hebrajskie, greckie, łacińskie, polskie i wielojęzyczne. Wśród trzynastu dzieł prezentowanych na wystawie najstarszy jest łaciński, pergaminowy rękopis Biblii wykonany w XV wieku, prawdopodobnie na terenie Francji. Jest to, niewielkiego formatu, podręczna książka, przeznaczona do indywidualnej lektury, napisana drobnym pismem gotyckim - tłumaczy dr Arkadiusz Adamczuk, starszy kustosz naukowy w Oddziale Zbiorów Specjalnych i Ochrony Dziedzictwa BU KUL.

- Wśród Biblii hebrajskich wyróżnia się arcydzieło kaligrafii z poł. XVIII wieku. Karta pergaminowa zawierająca pięć tzw Megilot wykonana mikropismem przez Aarona Wolffa Herlingen z Gewitsch, nadwornego kaligrafa cesarskiego w Wiedniu, zawiera pięć ksiąg Starego Testamentu, każda z nich przepisana po hebrajsku, po łacinie i po niemiecku. Fragmenty te odczytywane były w wielkie święta żydowskie. Jest to jedyny tego typu obiekt w Polsce - zaznacza dr Arkadiusz Adamczuk.

W gablocie prezentującej greckie przykłady Biblii możemy zobaczyć, między innymi, faksymile oryginału, przechowywanego w Bibliotece Watykańskiej, najstarszego zachowanego fragmentu listu św. Piotra, przepisanego na papirusie na przełomie III na IV w. po Ch.

- Wśród polskich edycji Pisma Świętego wyróżnia się pierwsze kompletne tłumaczenie na język polski, autorstwa Jana Leoplity, jakie wyszło z tłoczni krakowskich impessorów Szarffenbergów w 1561 roku. To arcydzieło typografii zostało uświetnione wysokiej klasy artystycznej drzeworytowymi ilustracjami pozyskanymi z Niemiec. Równie cenny jest egzemplarz pierwszego wydania Biblii w tłumaczeniu Jakuba Wujka z 1599 roku, z zachowanym oryginalnym frontyspisem. Znaczenie tej edycji dla kultury polskiej jest nie do przecenienia - dodaje dr Arkadiusz Adamczuk.

Druga wystawa, udostępniona z okazji otwarcia Czytelni, prezentuje materiały dotyczące historii Instytutu Nauk Biblijnych KUL.

Otwarcie Czytelni Biblijnej na KUL, połączone z wernisażem wystawy pt. "Biblia w zbiorach specjalnych Biblioteki Uniwersyteckiej KUL”, wpisało się w wydarzenia XVIII Ogólnopolskiego Tygodnia Biblijnego, który trwa od 19 do 25 kwietnia pod hasłem „Odważnie głosić Ewangelię Boga”.

Przy pisaniu tego artykułu wykorzystano autorskie opracowania przygotowane przez Bibliotekę Uniwersytecką KUL (autorami opracowań są Roman Zając - Czytelnia Biblijna, oraz dr Arkadiusz Adamczuk - Biblie w zbiorach Biblioteki Uniwersyteckiej KUL).