Pracownia śląska, Matka Boża Bolesna z kościoła pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Szymocinie (niem. Simbsen)

  • photo 388
  • photo 387

Matka Boża Bolesna z kościoła pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Szymocinie (niem. Simbsen)

Figura Matki Bożej Bolesnej ze zbiorów sztuki KUL należała pierwotnie do grupy Ukrzyżowania tęczowego z kościoła Podwyższenia Krzyża Świętego w Szymocinie (niem. Simbsen), opisanej w wizytacjach z lat 1687-1688 jako: "Crucifixus vetustissimus supra trabem inter dilectam matrem et discipulum ad cuius pedes flectit Magdalena poenitens".

 

Biorąc pod uwagę sposób modelowania płaszcza, zwłaszcza ostro łamiące się formy poniżej prawego przedramienia oraz fałdy sukni o obłych, rurkowatych grzbietach, trzeba wskazać na wyraźne związki z dziełami rzeźby i malarstwa z lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych XV w. (np. kwatery retabulum legnickiego z 1466 r., ob. w Muzeum Narodowym w Warszawie, skrzydła Poliptyku Chrystusa Boleściwego, św.św. Piotra i Pawła zw. Poliptykiem Złotników Wrocławskich z 1473 r. z przedstawieniami św. dziewic, ob. w zbiorach Muzeum Narodowego we Wrocławiu).

 

Warto też wspomnieć, że w szymocińskim kościele przechowywane jest do dziś kobiece popiersie o podobnym do naszej figury typie fizjonomii. Wiele przemawia za tym, że mamy tu do czynienia z fragmentem rzeźby Marii Magdaleny spod krucyfiksu tęczowego. W zbiorach Muzeum Archidiecezjalnego we Wrocławiu znajduje się natomiast Chrystus Ukrzyżowany ze sztucznymi włosami, "ze strychu kościoła w Szymocinie", także bliski stylowo omawianym tu przykładom.

 

Przywrócenie tożsamości "lubelskiej" figurze i powiązanie jej z innymi elementami grupy Ukrzyżowania tęczowego zaowocowało zatem niemal pełnym rozpoznaniem zabytku, który w kościele pw. Podwyższenia Krzyża Świętego nie był tylko typowym elementem wyposażenia wnętrza, lecz także obrazem jego patrocinium.

 

  1. Obiekt

  2. Dane szczegółowe

    • Typ: rzeźba przyścienna
    • Datowanie: około 1460-1470
    • Autor: pracownia śląska
    • Miejsce powstania: Śląsk
    • Technika: rzeźbienie, zaprawa kredowo-klejowa, tempera
    • Materiał: drewno
    • Wysokość (cm): 158
    • Słowa kluczowe: Matka Boża Bolesna, belka tęczowa, Szymocin, kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego
    • Styl: gotycki
    • Pochodzenie: dar Kurii Archidiecezjalnej we Wrocławiu z 1956 r.
    • Literatura:
      • Lutsch H., Verzeichnis der Kunstdenkmäler der Provinz Schlesien, Bd. 3: Der Reg.-Bezirk Liegnitz, Breslau 1891, s. 59.
      • Jungnitz J. (Hrsg.), Visitationsberichte der Diözese Breslau. Archidiakonat Glogau, Erster Teil, Veröffentlichungen aus dem Fürstbischöflichen Diözesan-Archive zu Breslau, Bd. 3, Breslau 1907, s. 339.
      • Nowack A., Führer durch das Erzbischöfl. Diözesanmuseum in Breslau, Breslau 1932, s. 13, poz. 34.
      • Urban W., Muzeum Archidiecezjalne we Wrocławiu oraz katalog jego zbiorów, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne” 27, 1973, s. 176, poz. A.d.32.
      • Przylicki K., Kolekcja średniowiecznej rzeźby śląskiej w zbiorach artystycznych Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, „Roczniki Sztuki Śląskiej” XXI, 2012, s. 10-11, poz. 1.1.
      • Przylicki K., Ex Thesauro Universitatis. Zbiory sztuki Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, Lublin 2013, s. 79.
  3. Metryka

    • Nr inwentarzowy: MU KUL III-334
    • Autor opisu: Krzysztof Przylicki
    • Autor zdjęć: Ireneusz Marciszuk

do góry

Autor: Michał Szych
Ostatnia aktualizacja: 18.04.2017, godz. 11:27 - Leszek Wojtowicz