Nauki prawne są uprawiane na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim od początku istnienia Uczelni. W strukturze założonego w 1918 r. Uniwersytetu znalazł się Wydział Prawa i Nauk Społeczno-Ekonomicznych oraz Wydział Prawa Kanonicznego i Nauk Moralnych. Oba te Wydziały funkcjonowały nieprzerwanie do wybuchu II wojny światowej. Ponowne podjęcie działalności Uniwersytetu w 1944 r. zaowocowało szybkim rozwojem Sekcji Prawa, funkcjonującej w ramach Wydziału Prawa i Nauk Społeczno-Ekonomicznych.

Rozwój ten został przerwany w 1952 r. przez władze państwowe. Pismem z dn. 23 czerwca 1949 r. Minister Oświaty zarządził „stopniową likwidację Sekcji Prawnej Wydziału Prawa i Nauk Społeczno-Ekonomicznych Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego", zdecydował o wstrzymaniu naboru na I rok studiów prawniczych i zapowiedział sukcesywne zamykanie kolejnych lat studiów. W konsekwencji tych decyzji, w 1952 r. Sekcja Prawa przestała istnieć.

Formalne przywrócenie Sekcji Prawa, tym razem, w ramach Wydziału Prawa Kanonicznego, nastąpiło dopiero w 1981 r. Stało się to głównie dzięki dokonującym się w kraju przemianom społeczno-politycznymi. Faktycznie studia prawnicze, po kilkudziesięcioletniej przerwie, zaczęły funkcjonować na KUL od roku akademickiego 1983/84.

Od 1 września 2008 r. w ramach Wydziału Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji rozpoczął działalność Instytut Prawa, który powstał w wyniku połączenia czterech dotychczas istniejących jednostek organizacyjnych (Instytutu Ogólnych Nauk o Prawie, Instytutu Prawa Publicznego, Instytutu Prawa Prywatnego oraz Instytutu Prawa Karnego).

Dnia 1 października 2019 r. w ramach Wydziału zaczął działać, jako samodzielna jednostka organizacyjna, Instytut Nauk Prawnych. Powstał on z połączenia Instytutu Prawa, Instytutu Administracji oraz Instytutu Europeistyki. W Instytucie Nauk Prawnych działalność naukowo-dydaktyczną prowadzi obecnie ponad 100 pracowników badawczo-dydaktycznych i dydaktycznych. Stanowią oni zespół znakomitych teoretyków i praktyków prawa. W skład jednostki wchodzi aktualnie 19 Katedr. Instytut Nauk Prawnych posiada uprawnienia do nadawania stopni naukowych: doktora i doktora habilitowanego nauk prawnych. Pracownicy Instytutu Nauk Prawych w ramach swojej działalności naukowo-badawczej prowadzą szerokie badania w poszczególnych dziedzinach prawa.

Uniwersytecka Poradnia Prawna

W Uniwersyteckiej Poradni Prawnej KUL działają sekcje: cywilna, rodzinna, karna, finansowa, administracyjna, mediacji i negocjacji, prawa pracy oraz uchodźcza, w których studenci prawa pod merytorycznym nadzorem pracowników naukowych Wydziału udzielają bezpłatnych porad prawnych dla osób potrzebujących wsparcia.