Ogólnopolska Konferencja Naukowa „Sprzeciw sumienia w ochronie zdrowia. 10 lat od wyroku TK w sprawie medycznej klauzuli sumienia”
/cms/files/1959/_z_konferencja_sprzeciw_sumienia_zaproszenie1.png
W 2025 roku minęło 10 lat od wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 7 października 2015 r. (K 12/14) w sprawie lekarskiego prawa do sprzeciwu sumienia. Z wnioskiem o zbadanie tej sprawy dwa lata wcześniej wystąpiła Naczelna Rada Lekarska. W tym samym okresie, w pierwszej połowie 2013 r., pracownicy akademiccy Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II i Uniwersytetu Medycznego w Lublinie zorganizowali ogólnopolską konferencję naukową pt. Sprzeciw sumienia w praktyce medycznej – aspekty medyczne i prawne, a wydana następnie monografia pokonferencyjna (Lublin 2014) została kilkakrotnie przywołana w wyroku TK z 2015 r. Dyskusja na temat lekarskiej klauzuli sumienia - jak powszechnie wiadomo - nie została jednak w ten sposób zamknięta.
W okresie, który upłynął od czasu wydania powołanego wyżej orzeczenia wprowadzono szereg zmian w przepisach prawa dotyczących wykonywania zawodów medycznych oraz korzystania przez pacjentów ze świadczeń w publicznych zakładach opieki zdrowotnej. Wydane zostały kolejne wyroki Europejskiego Trybunału Praw Człowieka i sądów polskich. Ogłoszono też nowe, oficjalne stanowiska władz publicznych w sprawie wykonywania przepisów odnoszących się do korzystania z prawa do sprzeciwu sumienia przez lekarzy. Tym samym pojawiły się nowe wyzwania, dylematy moralne i nowe ograniczenia prawa do postępowania zgodnie z sumieniem. Te okoliczności uzasadniają podjęcie ponownej refleksji interdyscyplinarnej, ukierunkowanej zarówno na godność i prawa pacjenta, jak i na godność i prawa osób wykonujących zawody medyczne. Odnoszącą się do tego dyskusję chcielibyśmy przeprowadzić w ramach konferencji naukowej pt. "Sprzeciw sumienia w ochronie zdrowia. 10 lat od wyroku TK w sprawie medycznej klauzuli sumienia" (19 marca 2026 r., Collegium Iuridicum KUL, Lublin, ul. Spokojna 1, CI-300). Do udziału w tym wydarzeniu serdecznie zapraszam w imieniu organizatorów (Katedry Prawa Wyznaniowego KUL i Zakładu Nauk Humanistycznych i Medycyny Społecznej UML) i partnerów (Fundacji Naukowej im. Księdza Profesora Henryka Misztala, Wydziału Medycznego KUL oraz Stowarzyszenia Civitas Christiana).
ks. Piotr Stanisz
..................................................................................................................
Ius et Sanctitas
Ogólnopolska konferencja naukowa w 5. rocznicę śmierci
Księdza Profesora Henryka Misztala
Dnia 30 września 2025 r. została ustanowiona Fundacja Naukowa im. Księdza Profesora Henryka Misztala, której celem jest m.in. prowadzenie działalności na rzecz promocji osoby i dzieła Księdza Profesora Henryka Misztala, realizacja badań naukowych i koordynowanie projektów badawczych o charakterze krajowym i międzynarodowym w zakresie prawa kanonizacyjnego i prawa wyznaniowego, w szczególności zaś wolności religijnej. Fundacja promuje także wiedzę z zakresu prawa wyznaniowego i prawa kanonizacyjnego i prowadzi działalność w zakresie kultury.
Zachęcamy do wsparcia Fundacji poprzez wpłatę datków:
Fundacja Naukowa im. Księdza Profesora Henryka Misztala
Al. Racławickie 14, 20-950 Lublin
PKO BP Nr konta 85 1020 3150 0000 3702 0175 2070
Każda ofiarowana pomoc pozwoli nam kontynuować dzieło, któremu Ksiądz Profesor poświęcił swoje życie naukowe.
Katedra Prawa Wyznaniowego została utworzona w 1972 r. na Wydziale Prawa Kanonicznego i Świeckiego w drodze przemianowania Międzywydziałowego Zakładu Ustroju i Prawa PRL. W latach 1972-1979 kierował nią ks. prof. dr hab. Jerzy Grzywacz, a w latach 1980-2007 ks. prof. dr hab. Henryk Misztal. Od 2008 r. kierownikiem Katedry jest ks. prof. dr hab. Piotr Stanisz.
Katedra Prawa Wyznaniowego realizuje badania z zakresu prawa każdego człowieka do wolności myśli, sumienia i religii oraz dotyczące sytuacji prawnej kościołów i innych związków wyznaniowych na gruncie prawa polskiego. W prowadzonych badaniach uwzględniany jest ponadto aspekt prawnoporównawczy, jak również kwestie związane z przystąpieniem Rzeczypospolitej Polskiej do struktur wspólnotowych.
Efektem prowadzonych w ramach Katedry badań naukowych jest m.in. podręcznik akademicki do prawa wyznaniowego (A. Mezglewski, H. Misztal, P. Stanisz, Prawo wyznaniowe, Warszawa 2006, wydanie 2: Warszawa 2008, wydanie 3: Warszawa 2011). Wcześniej pracownicy Katedry przygotowali następujące podręczniki: H. Misztal, Polskie prawo wyznaniowe. Zagadnienia wstępne. Rys historyczny, Lublin 1996; Prawo wyznaniowe III Rzeczypospolitej, red. H. Misztal, Lublin – Sandomierz 1999; Prawo wyznaniowe (stan prawny na 1 lutego 2000 r.), red. H. Misztal, Lublin 2000; Prawo wyznaniowe (stan prawny na 1 lipca 2003 r.), red. H. Misztal, P. Stanisz, Lublin 2003 oraz monografie: H. Misztal, Cenzura uprzednia pism i druków w Kościele Zachodnim, Lublin 2001; P. Stanisz, Ubezpieczenie społeczne duchownych w prawie polskim, Lublin 2001; A. Mezglewski, Szkolnictwo wyznaniowe w Polsce w latach 1944–1980, Lublin 2004; P. Stanisz, Porozumienia w sprawie regulacji stosunków między państwem i niekatolickimi związkami wyznaniowymi we włoskim porządku prawnym, Lublin 2007; Układowe formy regulacji stosunków między państwem a związkami wyznaniowymi (art. 25 ust. 4-5 Konstytucji RP), red. P. Stanisz, M. Ordon, Lublin 2013; Relacje Państwo-Kościół w świetle interpelacji posłów na Sejm VI kadencji (2007-2011), red. M. Zawiślak, Lublin 2014; Sprzeciw sumienia w praktyce medycznej – aspekty etyczne i prawne, red. Piotr Stanisz, Jakub Pawlikowski, Marta Ordon, Lublin 2014; Aktualne problemy wolności myśli, sumienia i religii, red. P. Stanisz, A.M. Abramowicz, M. Czelny, M. Ordon, M. Zawiślak, Lublin 2015; Obecność krzyża w przestrzeni publicznej. Doświadczenia niektórych państw europejskich, red. P. Stanisz, M. Zawiślak, M. Ordon, Lublin 2016; Presence of the Cross in Public Spaces: Experiences of Selected European Countries, red. P. Stanisz, M. Zawiślak, M. Ordon, Cambridge Scholars Publishing, 2016; P. Stanisz, Religion and Law in Poland, Kluwer Law International, 2017; A. Abramowicz, Równouprawnienie związków wyznaniowych w prawie polskim, Wydawnictwo KUL, Lublin 2018; M. Zawiślak, Fundusz Kościelny w latach 1950-1989, Wydawnictwo Academicon, Lublin 2021.
Od 2000 r. w Katedrze Prawa Wyznaniowego systematycznie opracowywany jest periodyk naukowy pt. Studia z Prawa Wyznaniowego (red. naczelny P. Stanisz). Pracownicy jednostki opublikowali ponadto szereg rozpraw i artykułów naukowych (zob. wykazy dot. poszczególnych pracowników).
Ostatnia aktualizacja: 11.03.2026, godz. 10:21 - Adam Jankowski
